DSWS : DSWS/TR : Haber ve Analiz : Bölgesel haberler : Diğer bölgeler
SARS salgını kötü toplumsal koşulların bir sonucudur
Barry Mason
15 Nisan 2003
Yeni bir grip-türü enfeksiyon salgını olan Ciddi Akut Solunum Yolu Sendromu ya da SARS, geçen yılın Kasım ayında Çin'in Guangdong eyaletinde başladı.
Guangdong, Çin'in doğu kıyısındaki Hong Kong'a komşu. Hastalık Guangdong'dan Hong Kong'a ve daha sonra diğer Uzakdoğu ülkelerine ve aynı zamanda Avrupa'ya ve Kuzey Amerika'ya yayıldı. Hastalıktan en ciddi biçimde etkilenen ülkeler Çin, Singapur, Vietnam ve Kanada oldu. Ancak hastalık diğer ülkelerin yanı sıra Tayvan, Fransa, Almanya, İtalya, İrlanda, Tayland ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de görüldü.
Hastalık Kasım ayında ilk kez fark edildiğinde, Çinli yetkililer haber karartma yoluna gittiler ve hastalıkların kontrolünden sorumlu dünya örgütlerini bilgilendirmeyi reddettiler. Hastalığı karantina altına almak için hiçbir girişimde bulunulmadı, hiçbir okul kapatılmadı ve hastalıkla teması engellemek için hiçbir tavsiye yapılmadı. Çin Başbakan Yardımcısı Wu Yi ancak bu ay bir ulusal tıbbi acil durum stratejisi oluşturulması için çağrı yaptı. Kamuoyu ilk kez resmi olarak bilgilendirilmeye başlandı. Bu uygulamalar Çin Hastalık Denetim ve Korunma Merkezi müdürünün salgınla ilgili olarak kamuoyunun bilgilendirilmediği iddiasını reddeden açıklamalar yapmasının arkasından ortaya çıktı.
Şu anda bile bir örtbas etmenin söz konusu olduğu anlaşılıyor. 7 Nisan tarihli BBC Newsweb'de yer alan bir habere göre, Pekin'de 19 SARS vakasının görüldüğüne dair resmi rapor, şehirde 100'den fazla vakanın görüldüğünü söyleyen sağlık işçilerinin ifadeleriyle çelişiyor. Bir Çinli askeri doktor hükümetin Guangdong'daki yeni vakaların ortaya çıkış hızını yarı yarıya azaldığı iddiasını yalanladı.
Bu örtbas Çinli yetkililerin hiçbir şeyin, hatta insanların yaşamının tehlikeye girmesinin bile, kapitalist sanayinin ve yurtiçi yatırımların gelişimini engellememesi gerektiği kaygısıyla hareket ettiklerini gösteriyor. Son yıllarda Çin önde gelen ulus-ötesi şirketler için bir ucuz emek montaj platformu haline geldikçe, Çin'in doğu sahilindeki diğer bölgeler gibi Guangdong'da da dramatik bir sanayileşme yaşandı. Örneğin Guangdong eyaleti, dünya mikrodalga fırın üretiminin yüzde 40'ını ihraç ediyor.
Bu yılın Ocak ve Şubat aylarında sanayi üretim bir yıl öncesinin aynı aylarına kıyasla yüzde 17.5 oranında artış gösterdi. Çin'in ekonomisi geçen yıl yüzde 8 oranında büyüdü.
Bu süreçten küçük bir seçkin grubu faydalanırken, çoğunluğun sosyal koşulları kötüye gitti. Çin'de ortalama yıllık gelir 700 $ gibi düşük bir düzeyde. Nüfusun sadece yüzde 5'i yılda 5,000 $'ın üzerinde gelire sahip ve sadece 2.4 milyon insanın serveti 100,000 $ düzeyinde.
Guangdong eyaletinin en önde gelen şehri Guangzhou, Çin'in batı bölgelerinden gelen kitlesel işçi ve köylü akınına uğradı. Serbest piyasaya geçilmesinden bu yana tarımsal fiyatların yüzde 23 oranında düşmesi üzerine çok sayıda köylü toprağını terk etmek durumunda kaldı. Sürüler halinde Guangzhou gibi şehirlere aktılar ve oralarda fabrikalarda ve inşaatlarda ucuz emek haline geldiler.
Ücretler aşırı derecede düşük. Meksika'da 1.40 $ olan imalat sanayi işçilerinin ortalama saat ücreti, bu ülkede 60 sent.
Kentleşme sürecinin ortasında hâlâ birçok insan geçimini sağlamak için pazarda satmak üzere hayvan yetiştiriyor. Bu insanlar genellikle besledikleri hayvanlarla yakın ilişki içinde yaşıyorlar. Canlı hayvan satışının yapıldığı sayısız sokak pazarı da var. Çok kötü koşullarda hayvanlarla yakın ilişki içinde yaşayan insanlar, hayvan virüslerini insan topluluklarına taşımak konusunda çok elverişli bir ortam yaratırlar. SARS hastalığının da bu şekilde ortaya çıktığı tahmin ediliyor.
Hong Kong'da aşırı kalabalık ve sağlıksız konutları hastalığın yayılmasına katkıda bulundu. Uzmanlar bir apartmanda yaşayanların bütünüyle SARS'a yakalandığını, çünkü hamamböceklerinin hastalığı bir daireden ötekine taşıdığını öne sürüyorlar. Hastalık bir kez Hong Kong'a ulaştıktan sonra dünyanın diğer bölgelerine kolayca yayılabildi. Çok sayıda uluslararası seyahat yapan insanın gelip gittiği, önde gelen ticari bir merkez olan Hong-Kong hastalığın yayılmasında önemli bir rol oynadı.
Bu hastalıkta nefes alma güçlüğünü genellikle yüksek ateş, baş ağrıları ve vücut ağrılarını içeren belirtiler takip ediyor. SARS vakalarının yaklaşık olarak yüzde 4'ü ölümle sonuçlanıyor. Bugüne kadar 2,000'den fazlası Çin ve Hong Kong'da olmak üzere, yaklaşık olarak 2,800 vaka rapor edilmiş durumda. 100'ü aşkın ölümün yarısı Çin'de meydana geldi.
Lancet web sitesinde kısa süre önce yayınlanan bir makaleye göre hastalığın nedenini bir korona virüsü olduğu düşünülüyordu. Hong Kong'da 50 hasta üzerinde bir inceleme yapıldı. Normal olarak korona virüsleri oldukça iyi huyludur ve nezleye yol açarlar. Bu türün mutasyona uğradığı ve hayvanlardan insanlara sıçrayıp hastalığa yol açtığı düşünülüyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 10 Nisan'da SARS salgını ile ilgili yayımladığı güncellemede Çinli laboratuarların SARS hastalarında Lancet raporunun bulgularını ve SARS enfeksiyonunun Çin'in Guangdong eyaletinde ortaya çıktığını teyit eder biçimde korona virüsü bulduklarını bildiriyor. Raporun devamında Hong Kong'da sağlık yetkililerinin SARS hastalarının evinde yaşayanlarla temas edenlerin kendilerini evlerinde 10 gün süre ile karantina altında tutmaları gerektiğini söyledikleri aktarılıyor.
Singapur'da 19 teyit edilmiş vaka ve 33 şüpheli durum var. Bu vakaların bir çoğu tek bir Çinli adamla ilişkili. Vietnam'da bugüne kadar toplam 62 vaka meydana geldi. Kanada'da, bir çoğu Ontario bölgesinde olmak üzere 10'u ölümle sonuçlanan 97 vaka yaşandı.
SARS'ın dünya sağlığına AIDS/HIV'den daha büyük bir tehdit oluşturduğuna dair histerik tahminler yapıldı. Ancak uygun önlemlerle ve tedavi ile hastalık kontrol altında tutulabilir. Yaklaşık yüzde 4 olan ölüm oranı, olağanüstü derecede yüksek değil. Bununla birlikte hastalık bu tür yeni salgın tehlikelerine ve mevcut yapıların gelecekte ortaya çıkacak tehlikelerle baş etmede yetersiz kalacağına işaret ediyor.
Batı ülkelerinde kamu sağlığı önlemleri konusunda en önemli ilerlemelerden biri yüzyılın dönümünde temiz su sağlayan ve hastalıkların bulaşmasına karşı izlenecek epidemiolojik prosedürleri ortaya koyan önlemler aracılığıyla sağlandı. Gelişmiş ülkelerde sağlık önlemleri sadece harcamalar budandığı için taarruza maruz kalmıyor, bundan başka küreselleşme, küresel kamu sağlığının sağlanması ihtiyacını her zamankinden daha önemli hale getiriyor.
Sayfanın başı
Okuyucularımız: DSWS yorumlarınızı bekliyor. Lütfen e-posta gönderin.
Telif Hakkı 1998-2008
Dünya Sosyalist Web Sitesi
Bütün hakları saklıdır
|
