Bugün Yeni
Olanlar

Arşiv

DSWS Hakkında
DEUK Hakkında
Yardım

DİĞER DİLLER
İngilizce
Almanca
Fransızca
İtalyanca
İspanyolca
Portekizce
Lehçe
Çekce
Rusça
Sırp-Hırvat dili
Endonezyaca
Singalaca
Tamilce

ANA BAŞLIKLAR

Dünya ekonomik krizi, kapitalizmin başarısızlığı ve sosyalizmin gerekliliği
SEP/DSWS/TEUÖ bölgesel konferanslarında kabul edilen karar önergesi

Bush, Türkiye’ye Irak’ta PKK’ya saldırması için yeşil ışık yaktı
Türk-Kürt çatışmasındaki tarihsel ve siyasi sorunlar

Asya’da tsunami: neden hiçbir uyarı yapılmadı

Mehring Books’tan yeni bir kitap: Amerikan Demokrasisinin Krizi: 2000 ve 2004 Başkanlık seçimleri

Livio Maitan (1923-2004):
eleştirel bir değerlendirme

Kaliforniya geri çağırma seçimlerine katılan Cumhuriyetçiler ve Demokratlar sağcı ekonomi programları üzerindeki örtüyü kaldırdılar

Andrea Cappannari ve Joseph Kay
27 Ağustos 2003

Geçtiğimiz hafta boyunca Kaliforniya geri çağırma seçimlerinde yer alan önde gelen Demokrat ve Cumhuriyetçi adaylar eyaletin ekonomik krizi ile ilgili önerilerini sergilemeye başladılar. Bu adayların hepsi faklı derecelerle Kaliforniya'nın ekonomik krizini emekçi insanların yaşam standartlarına saldırarak çözmeye çalışacak önlemler öneriyorlar.

Kaliforniya eyalet meclisi bu ayın başında eyalet hazinesindeki 30 milyar dolarlık deliği azalan oranlı vergi artışı, sosyal programlarda büyük boyutlu kesintiler ve geniş çaplı bir borçlanma ile kapatan bir bütçeyi kabul etti. Bununla birlikte, hâlâ gelecek mali yıla 8 milyar dolarlık bir açığın devredileceği tahmin ediliyor. Bu açığın önümüzdeki yıllarda vadesi gelecek olan eyalet borçlarını karşılamak için yapılacak bono satışları ile artacak olan faiz oranları nedeniyle daha da büyümesi bekleniyor.

Cumhuriyetçilerin baş adayı Arnold Schwarzenegger, 20 Ağustosta Vali seçilmesi durumunda bütçe açığını ortadan kaldırırken vergi artırımını öngören hiçbir olasılığı kabul etmeyeceğini ilan etti.

Schwarzenegger "Sacramento iş dünyamızın parasını harcadı, fazla vergiye ve aşırı düzenlemeye boğdu" dedi. Sözlerini vergilerin sadece doğal afet ya da terörist saldırı halinde artırılmasının düşünülebileceğini söyleyerek sürdürdü.

Daha önce Schwarzenegger'in mültimilyarder ekonomi danışmanı Warren Buffett eyaletin emlak vergisi yapısındaki dengesizliklere işaret ettiğinde hem Demokratların, hem de Cumhuriyetçilerin saldırısına uğramıştı. Buffet, Wall Street Journal'a verdiği bir röportajda Kaliforniya'daki 4 milyon dolar değerindeki evi için sadece 2.264 dolar emlak vergisi öderken, diğer yandan Nebraska'daki 500.000 dolar değerindeki evi içim 14.000 dolar ödediğini söylüyordu.

Bu eşitsizliğin nedeni 1978 yılında halk oylaması ile kabul edilen Kaliforniya'nın 13 no'lu Teklifi olarak bilinen kanun. Bu kanun pek çok küçük ev sahibi için vergileri düşük tutarken şirketler ve zenginler için muazzam vergi indirimleri sağlıyor.

Schwarzenegger, buna derhal tepki vererek kendisini Buffets'ın söylediklerinden uzak tuttu ve 13 no'lu Teklifi bütün kalbiyle desteklediğini ilan etti.

Schwarzenegger, bir önceki bütçede yer alan araç ruhsatı harcındaki azalan oranlı artışı kaldırmaya da söz verdi. Bu tek başına sadece gelecek yıl için bütçe açığını 12 milyar dolara çıkartacak.

Schwarzenegger, bunların yanı sıra, Kaliforniya anayasasını eyalet harcamalarına bağlayıcı bir üst sınır getirecek şekilde değiştirmeyi, eyaletin mali durumunu inceleyecek bir dış denetim grubu oluşturmayı ve iş dünyasını enerji faturalarını küçültmeyi vaat etti. Schwarzenegger'in çerçevesi belirgin olan az sayıdaki öneriden bir tanesi bu eyalette büyük sermaye için temel bir endişe kaynağı olan işçilerin tazminat sigortası maliyetinin artışını durdurmaya yönelik oldu.

Schwarzengger, bu açığı sosyal hizmetlerde daha fazla kesinti yaparak telafi etmeyi öneriyor. Bununla birlikte hazinenin genel fon harcamasının yarısından fazlasını oluşturan kamu eğitim harcamasını azaltmayacağını ısrarla belirtiyor.

Önerdiği kesintilerin detayları konusunda sıkıştırıldığında ise Schwarzenegger insanları hor gören şu açıklamayı yaparak cevap veriyor: "Halk rakamlarla ilgilenmiyor."

Yıpranmış ve gerici gündemini maskelemek için vücut geliştirmeci eskisi, aksiyon filmlerindeki sert adam tipine bürünüyor. Kısa bir süre önce Schwarzenegger ısrarla şunu söyledi: "İnsanların duymak istedikleri şey şu: Değişiklik yapmak istiyor musunuz?" "Oraya gidip gerekli önderliği sağlayabilecek kadar sert misiniz? Her şey bununla ilgili. Ve ben yeterince sert olacağım. Ve bağımsız olacağım. O koltuğa ulaşarak gerçek bir temizlik yapabilirim."

Schwarzenegger'in ekonomik programı netleştirme konusundaki isteksizliği ve bunun ardından güçlü önderlik ihtiyacı konusundaki sağcı retoriğe başvurması onun emekçi halk kitleleri için cazip olacak hiçbir önerisinin bulunmadığı gerçeğinin tipik bir ifadesidir. Uygulamayı düşündüğü ekonomik program mali seçkinlerin çıkarlarına uygun olarak şekillendirilmiş ve milyonlarca sıradan Kaliforniyalı tarafından rağbet görmeyecek bir program. Vali olduğunda yapmayı planladıkları ile ilgili ne kadar az şey söylerse o kadar iyi olacağını biliyor. Bütçede yapacağı kesintileri açıklamaya mecbur kaldığı andan itibaren yüzeysel popülaritesi hızla yok olacak -ki bu yeni vergi olmayacak sözünü tutabilmesi açısından zorunlu.

Schwarzenegger'in açıkladığı ekonomik program, büyük ölçüde 2002 yılında Vali Gray Davis'e karşı seçime girmiş olan muhafazakar Cumhuriyetçi Bill Simon'ın sağcı ekonomik programını benimsiyor. Simon'nun ekonomik görüşleri esas olarak Bush yönetiminin görüşleridir. Cumartesi günü yarıştan çekilmeden önce Simon, Schwarzenegger'in en önemli Cumhuriyetçi rakibi konumundaydı.

Simon'ın kampanyasının çökmesi hem onuni hem de Schwarzenegger'in benimsediği ekonomik programın herhangi bir kitle desteğine sahip olmadığının bir başka göstergesi. Kasım ayındaki valilik seçimlerinde yüzde 45 oy almasına rağmen Simon'ın geri çağırma kampanyası sadece yüzde 5 civarında bir destek toplayabildi. Schwarzenegger kamuoyu yoklamalarındaki popülerliğini büyük ölçüde hem ılımlı bir Cumhuriyetçi izlenimini hem de ekonomik politikasındaki vergi programının işçi sınıfının yaşam standardı üzerindeki etkilerini açığa çıkaracak detaylar konusundaki sesizliğini kullanarak koruyabildi.

Simon'ın yarıştan çekilmesinden sonra Schwarzenegger'in karşısında sadece iki önemli Cumhuriyetçi aday kaldı - Peter Ueberroth ve Tom McClintock.

Eski bir beyzbol komisyoncusu ve 1984 Los Angeles Olimpiyatlarının başkanı olan Peter Ueberroth eyalet harcamalarını yüzde 5 oranında azaltmayı ve harcamaları nüfus artışı ve enflasyona göre hesaplayan bir formül üzerine kurarak sınırlandırmayı öngörüyor. Ueberroth ayrıca eyalet çalışanları ile anlaşmaları yeniden gözden geçirmeyi ve eyaletteki işe alımları dondurmayı savunuyor.

Yine de Ueberroth programının temel taşı vergi affı. Kaliforniya'da vergi kaçıranlar için eyaletin af çıkarmasını öneriyor. Ueberroth, bunların ortaya çıkıp borçlarını ödemeleri durumunda daha önceki yasa dışı davranışları nedeniyle tutuklanmayacaklarını söylüyor. Ueberroth bu tür bir uygulamadan 6 milyar dolar elde edileceğinde ısrar ediyor.

Ueberroth'in planları herkesçe şüpheyle karşılandı. Böyle bir planın uygulamaya konulmasına federal hükümet onay verse bile -bu onayın alınması gerekiyor- uzmanlar vergi affının en fazla 6 milyon dolar toplayabileceğine inanıyorlar; yani Ueberroth'in öne sürdüğü miktarın binde biri.

Kaliforniya senatosunda önde gelen muhafazakar Cumhuriyetçilerden McClintock da vergisiz çözüm vaadinin altına imza attı. Ekonomik programı Schwarzenegger'inkinden önemli bir farklılık göstermiyor. McClintock da ekonomik krizle ilgili olarak Demokratları aşırı harcama yapmakla suçluyor, araç-kayıt ücretlerinde yapılan en son artışı geri çekmeyi öneriyor ve şirketlerin işçiler için ödedikleri kıdem tazminatı sigortasını önemli ölçüde azaltacağını belirtiyor.

Önde gelen Demokrat adayın kemer sıkma programı

Demokratların cephesinde, Vali Vekili Cruz Bustamante 18 Ağustos'ta "Kaliforniya'ya Duyduğumuz Güçlü Aşk" başlığını taşıyan bir ekonomik program açıkladı. Bu plan bir yerlerden 2 miyar dolarlık ek kesinti yapmayı ve bununla birlikte alkol ve sigaraya, azalan oranlı satış vergisi eklemeyi, yüksek gelirlilere 8 milyar dolarlık ek vergi koymayı, 13 no'lu Teklifi değiştirerek ticari mülke yeniden değer biçmeyi olanaklı hale getirmeyi ve geçenlerde otomobillere konan ek araç kayıt vergisini değeri 20.000 doların altındaki araçlar için kaldırmayı öneriyor.

Bustamante, şu andaki yönetimin imzaladığı eyalet çalışanlarının maaşlarındaki ya da sosyal hizmetler, eğitim ve sağlık hizmetrindeki milyarlarca dolarlık kesintileri geri vermeyecek. Bustamante "Bu yıl yaptıkları bütün kesintilerden dolayı Yasama Meclisini kutluyorum" dedi ve ekledi "Onlardan benimle birlikte çalışmalarını ve daha fazla kesinti yapmalarını isteyeceğim".

Önerdiği 2 milyarlık bütçe kesintisi, K-12 kamusal eğitim harcamalarından kesilen 2 milyar doların, yüksek öğrenimden kesilen yaklaşık 500 milyon doların, çocuk bakımı ödenekleri kesilerek elde edilen 350 milyon doların, devlet destekli sağlık programlarından kesilen yaklaşık 1 milyar doların, eyalet çalışanlarının maaşlarında gidilen 1.1 milyar dolarlık indirimin ve bu yılın bütçesinde halk güvenliği, alt yapı, işsizlik ve çevre programlarında yapılan topyekün kesintilerin üzerine eklenecek.

Schwarzenegger'ın önerdiği kesintilerden daha insaflı olmasına rağmen, Bustamante'nin programı temelde, en büyük Cumhuriyetçi hasmının tuttuğu yoldan farklı değil. Sosyal programlardaki yapılacak ek kesintilerin tutarı 2 milyar da olsa, 8 milyar da olsa sonuçta mevcut ekonomik krizin bedelini Kaliforniya'nın emekçi insanlarına ödetmiş olacak.

Demokratik aday kemer sıkma planlarını "özveride eşitlik" ilkesine dayandırıyorlarsa da, 8 milyar dolarlık bir vergi artışının zenginler ve şirketler üzerinde yapacağı etki, son zamanlarda emekçi nüfusun ve yoksulların sırtına binen muazzam kesintilerin yaptığı etki ile karşılaştırılamaz. Yine bu nedenle, bu yılın bütçesinde de yer alan 18 milyar dolarlık borçlanmanın neden olduğu milyonlarca dolarlık kayba işaret etmek de kendi başına yeterli değildir.

Bustamante önerdiği vergi artışının eyalet meclisinde Cumhuriyetçilerin muhalefeti karşılaşacağını ve engelleneceğini gayet iyi biliyor. Kaliforniya Meclisi'ndeki en son bütçe yenilgisinin de gösterdiği gibi, Demokratik Parti, Cumhuriyetçilerin ekonomik politikalarına karşı bir savaş açmaya istekli değil.

Bu yaz, iki ay boyunca, Sakremanto'daki GOP azınlığı, harcamalarda yapılan milyarlarca dolar kesintinin yanında küçük miktarda bir satış vergisi artışı içeren Demokratların bütçesini imzalamayı reddederek eyaleti kendi aşırı-sağ politikalarına rehin etti.

Ağustos ayının başlarında, Bustamante'nin ikinci adam olduğu Davis yönetimi, bütçenin Cumhuriyetçi versiyonuna imza attı.

Demokratik Parti'nin önderliği içinde yer alan herkes gibi Bustamante de Kaliforniya'daki sosyal ve ekonomik politikaların sağa kaymasında fiilen rol oynadı. Eğer seçilirse ekonomik programı selefininkinden, hatta Cumhuriyetçi rakiplerinden, önemli bir farklılık göstermeyecek.