Bugün Yeni
Olanlar

Arşiv

DSWS Hakkında
DEUK Hakkında
Yardım

DİĞER DİLLER
İngilizce
Almanca
Fransızca
İtalyanca
İspanyolca
Portekizce
Lehçe
Çekce
Rusça
Sırp-Hırvat dili
Endonezyaca
Singalaca
Tamilce

ANA BAŞLIKLAR

Bush, Türkiye’ye Irak’ta PKK’ya saldırması için yeşil ışık yaktı
Türk-Kürt çatışmasındaki tarihsel ve siyasi sorunlar

Asya’da tsunami: neden hiçbir uyarı yapılmadı

Mehring Books’tan yeni bir kitap: Amerikan Demokrasisinin Krizi: 2000 ve 2004 Başkanlık seçimleri

Livio Maitan (1923-2004):
eleştirel bir değerlendirme

İki Çinli işçi ağır hapis cezasına çarptırıldılar

John Chan
14 Mayıs 2003

Dört ay boyunca "devleti yıkmaya çalışmak" suçuyla yargılandıktan sonra iki Çin'li işçi önderi-Yao Fuxin ve Xiao Yunliang- Liaoyang şehrindeki bir mahkeme tarafından sırasıyla yedi ve dört yıl hapse mahkum edildiler.

Yao ve Xiao Çin'in kuzeydoğusundaki Liaoyang'da işten çıkartılmış işçilere gösteri düzenlemekte yardımcı olmalarının ardından tutuklandılar. Mali yardım ve kokuşmuş yetkililerin kovuşturulmasını talep eden bu barışçıl gösterilere 30.000 civarında işçi katılmıştı.

9 Mayıs'da verilen ağır cezalar açıkça Çin'deki diğer işçilerin artan işsizliğe ve kötüleşen yaşam şartlarına karşı protestolar yapmaktan caydırmayı amaçlıyor.

Ocak ayında yapılan ilk yargılamada yüzlerce işçi polisin verdiği gözdağına meydan okudu ve yerel kamu mahkemesinin önünde iki işçi önderine destek veren bir gösteri düzenledi. Geçen Cuma günü işlemler daha da sıkı güvenlik önlemleri altında yapıldı. Duruşma mahkeme salonunda değil, iki işçinin bir yıldan fazla süredir tutuldukları polis gözaltı merkezinde gerçekleştirildi.

Hong-Kong merkezli Çin Emek Bülteni'nin bildirdiğine göre sadece Yao ve Xiao'nun iki kız kardeşinin gözaltı merkezine girmelerine izin verildi. Sayıları en az 300 olan ve o bölgede yaşayan insanlardan oluşan bir işçi grubu, iki işçi önderiyle dayanışmalarını göstermek üzere bir araya gelince, dışarıda yüzlerce güvenlik görevlisi binayı korumak üzere harekete geçirildi

Savunma avukatı Mo Shaoping duruşmaya katılamadı. Duruşmadan sadece dört gün önce kendisinin ciddi akut solunum yolu sendromu (SARS) taşıyıcısı olduğu şüphesiyle 10 gün için zorunlu olarak karantinaya girmesi gerektiğini bildiren bir ihbarname aldı.

Devlet haber ajansı Xinhua iki işçinin Liaoyang şehrinde kapatılmış olan Çin Demokrasi Partisi'nin yerel örgütlenmesine girişmek suçunu işlediklerini öne sürdü. Yao ve Xiao aynı zamanda "söylentiler yaymak ve yerel halkı Liaoyang şehri hükümet kurumlarına karşı kışkırtarak insanların çalışma düzenini ciddi biçimde bozmakla" suçlandılar.

İddialar bütünüyle saçma. Çin Demokrasi Partisi, yetkililer 1998 yılında örgütü yasadışı ilan ettikten ve önde gelen üyelerini topladıktan sonra bütünüyle yok oldu. Buna karşın geçen yıl işsiz kalmış işçiler tarafından Liaoyang'da yapılan gösteriler Çin Demokrasi Partisi'nin hükümeti devirmek için yaptığı siyasi komplonun bir parçası olarak ilan edildi.

Yao'nun kız kardeşi, Yao Dan, New York Times'a yasal işlemlerin bir saatten az sürdüğünü ve savcının suçlamalarının mahkeme tarafından olduğu gibi kabul edildiğini anlattı. "Verilen hüküm tümüyle yanlış ve gayrı-adildi. Her ikisi de topluma ya da devlete zarar vermek için değil, işçilerin adına konuşmak ve onların haklarını güvence altına almak için yola çıktılar. Yargılanması gereken bizler değiliz, kokuşmuş yöneticiler."

Xiao'nun karısı suçlamaları "uydurma" olmakla eleştirdi ve şu açıklamayı yaptı: "Hükmü kabul edemeyiz."

Mahkum olan her iki işçi de orta yaşlı ve ciddi sağlık sorunlarından muzdarip. Yao iki kez kalp krizi geçirip hastaneye kaldırıldı. Xiao'nun katarağı var ve görme yetisi aile üyelerini tanıyamayacak kadar kötüleşmiş durumda. Sağlık durumları bir yıllık hapsin ardından daha şimdiden kötüleşmiş durumda ve cezalarını tamamını çekmeleri durumunda daha da kötüye gidecek.

Polis hukuki işlemlerin ardından da gözdağı vermeye devam etti. Çin Emek Bülteni şöyle aktarıyor: "Yao Dan ve Xiao Yun (iki kız kardeş) duruşmadan hemen sonra ayrı ayrı polis arabalarına bindirilip götürüldüler. Xiao Yunliang'ın karısı Su Anhua, arabayı durdurup kızını almaya çalıştı ancak polis tarafından dövülerek yere düşürüldü. Kadın bilincini kaybetti ve hastaneye kaldırıldı. Hastanenin tedavi için para istemesi üzerine büyük kızı tarafından eve götürüldü." İki kız kardeş daha sonra serbest bırakıldılar.

Liaoyang Ara Halk Mahkemesinin ve polisin üst düzey Çinli yöneticilerin talimatları doğrultusunda hareket ettiklerine şüphe yok. Geçen yıl onbinlerce işini kaybetmiş işçinin yaptığı gösteriler ülkede yapılmış en büyük gösterilerdendi ve herhangi bir huzursuzluk belirtisine karşı son derece hassas olan Stalinist bürokrasiyi açıkça dehşete düşürdü.

Pekin'nin pro-kapitalist politikaları yeniden yapılandırılan ve satılan ya da bütünüyle kapatılan kamu şirketlerinde işçilerin milyonlarla ifade edilen sayılarda işten çıkarılmalarına yol açtı. İşten çıkartılan işçiler eskiden kamu şirketleri tarafından sağlanan sosyal yardımların hiçbirine ulaşamaz oldular. Ortaya çıkan yoksulluk, yaygın fakat genellikle küçük ve yalıtılmış protestolara neden oldu.

Pekin'nin korkusu bu tür huzursuzlukların hükümet karşıtı geniş bir harekette bir araya gelmesi. Devlet tarafından yayınlanan Kamu Güvenliği Araştırması dergisi geçen yıl şu uyarıyı yaptı: "Piyasa ekonomisi geliştikçe, kitlesel olaylar sürekli olarak meydana gelmeye başlıyor ve bunlar yüksek düzeyde örgütlü oluşlarıyla, yarattıkları dramatik etkiyle ve toplumda yol açtıkları büyük rahatsızlıkla kendilerini belli ediyorlar."

SARS'ın ortaya çıkışı Çin yönetiminin sinirliliğini artırdı. Hastalık yabancı yatırımları ve ihracatı daha şimdiden tehdit ediyor. Herhangi bir toplumsal istikrarsızlık ifadesi yatırımların daha fazla gerilemesine ve Pekin'in yüz yüze olduğu siyasal, iktisadi ve sosyal sorunların iç içe geçmesine yol açabilir.

Devlet Planlama Kalkınma Komisyonu, SARS nedeniyle bu yıl için yaptığı işsizlik tahminini yüzde 4'ten, yüzde 4,5'e çıkarttı. Gerçek rakam kuşkusuz çok daha yüksek. İşsizliği "yerel hükümet tarafından sağlanan temel geçimlik ücretten daha fazla kazanamayan" kimse olarak tanımlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işsizlik oranının yüzde 8 ile 10 arasında olduğunu tahmin ediyor -"artık emek" olarak kategorize edilen 120 milyon tarım işçisi bunun dışında bırakılıyor.

Çinli yetkililer SARS salgınını daha şimdiden caddelerde polisin varlığını güçlendirmek ve temel demokratik haklar üzerinde yeni kısıtlamalar getirmek için bir fırsat olarak kullandılar. Dört kişi interneti "hastalığın yayılmasına karşı verilen mücadeleyi zaafa düşürecek ve toplumsal düzeni tahrip edecek şekilde, toplumsal paniğe yol açan zararlı söylentiler yaymak" için kullandıkları gerekçesiyle hapse atıldılar. 107 kişi ise aynı şeyi cep telefonu ile yaptıkları için tutuklandılar. Bu amansız önlemler çalkantıları daha işin başında önlemek ve yabancı yatırımcılara Pekin'de durumun kontrol altında olduğu mesajını vermek için tasarlandı.

Yao Fuxin ve Xiao Yunliang'a yapılanlar da aynı amaca hizmet ediyor. Onlar "devleti çökertme"ye çalıştıkları için değil, uluslararası mali çevrelere Çin bürokrasisinin aşağıdan gelecek ve kapitalist piyasanın işleyişini ve yabancı sermayeyi tehdit edecek hiçbir muhalefete göz yummayacağını göstermek için hapse atıldılar.