Bugün Yeni
Olanlar

Arşiv

DSWS Hakkında
DEUK Hakkında
Yardım

DİĞER DİLLER
İngilizce
Almanca
Fransızca
İtalyanca
İspanyolca
Portekizce
Lehçe
Çekce
Rusça
Sırp-Hırvat dili
Endonezyaca
Singalaca
Tamilce

ANA BAŞLIKLAR

Bush, Türkiye’ye Irak’ta PKK’ya saldırması için yeşil ışık yaktı
Türk-Kürt çatışmasındaki tarihsel ve siyasi sorunlar

Asya’da tsunami: neden hiçbir uyarı yapılmadı

Mehring Books’tan yeni bir kitap: Amerikan Demokrasisinin Krizi: 2000 ve 2004 Başkanlık seçimleri

Livio Maitan (1923-2004):
eleştirel bir değerlendirme

Brezilya: Lula'nın ilk 100 günü-yoksullar için kemer sıkma, zenginler için vergi indirimi

Rafael Azul
22 Nisan 2003

107 gün önce, resmi olarak göreve başladığından bu yana, Brezilya Başkanı Luis Inacio da Silva (Lula) uluslararası bankaların çıkarları doğrultusunda ve çoğu durumda selefi Fernando Enrique Cardoso'yu bile geride bırakacak şekilde, kemer sıkma politikaları uyguladı. Buna ek olarak, Merkez Bankası'nı seçilmiş hükümetin ve seçmenlerin denetimi dışına çıkaran bir yasal düzenleme aracılığıyla Lula, kamu harcamalarını azaltarak ve faiz oranlarını artırarak, Brezilya hükümetinin istihdam yaratma ve sosyal destek sağlama gücünü azalttı.

Şimdi de Lula devlet tarafından yürütülen emeklilik sisteminde reform yapmayı planlıyor. Lula 17 Nisan'da emeklilik yaşını artıracak ve Brezilyalı kamu çalışanlarının haklarını azaltacak bir sisteme destek vermeleri konusunda, ülkenin 27 eyalet valisinin desteğini aldı. Lula, emeklilik sisteminin açığına gönderme yaparak, "Hepimiz aynı gemideyiz" dedi. Yeni emeklilerin maaşları sınırlanacak ve vergilendirilecek.

Emekliler ücretlerinin azaldığına tanık olurlarken, bir başka teklif tasarruflardan alınan vergilerin düşürülmesini öngörüyor. Lula ve danışmanları, Ronald Reagan ve Margaret Thatcher'ın öncülüğünü yaptıkları eski "arz-yanlısı" ve "zenginliğin yoksullara doğru azar azar yayılması" iddialarını yeniden canlandırdılar. Lula ve danışmanları, özellikle şirketlerden ve zenginlerden alınan vergileri azaltmanın, Brezilya'nın kapitalist ekonomisini büyüteceğini ve sonunda yoksullar için iş olanakları yaratacağını iddia ediyorlar.

Geçen sonbahardaki seçim kampanyası boyunca Lula, bir milyon iş yaratacak ve toplumsal eşitsizlikle başa çıkmayı sağlayacak güçlü önlemler alma sözü veren çerçevesi belirsiz milliyetçi bir ekonomik programın kampanyasını yaptı.

Ama Uluslararası Para Fonu ile yaptığı görüşmelerde, ekonomik önerilerini uluslararası yatırımcıların talepleri karşısında geri plana almayı kabul etti. Seçimi kazandıktan sonra Lula, Cardoso hükümetine benzer bir biçimde, muhafazakar politikalara bağlı bir ekonomi takımı oluşturdu.

Lula'nın vergi indirimleri ve büyüme ile ilgili savlarına karşın, hükümetinin politikaları uluslararası kredi kuruluşlarının çıkarlarını korumak üzere tasarlanmış durumda. Brezilya, ABD'li mali kuruluşlara 250 milyar $ borçlu. Geçen yaz, Brezilya İMF'den federal bütçede devasa kesintiler yapması, bankalar tarafından yürütülen bir para politikası uygulaması ve emeklilik sisteminin reforma tabi tutulmasını içerecek biçimde, iş dünyası için maliyetleri düşürecek yapısal reformlar yapması koşuluyla, 30 milyar $ kredi limiti sağladı.

Ekonomi bakanı Antonio Palocci, Sao Paulo bankacılık çevrelerinde iyi tanınan ve güven duyulan bir tıp doktoru. Merkez Bankası'nın başına getirilen Henrique Meirelles, First Boston Bankası'nda, bankanın uluslararası ticari ilişkilerinden sorumlu bir üst düzey yöneticiydi. Ekonomi takımını tamamlayan diğer isimler ise sınai kuruluşların yöneticileri, büyük bir gıda şirketinden Luiz Fernando Furlan ve Brezilya Tarım İşletmeleri Konseyi'nden Roberto Rodriguez.

Lula, açlığı sona erdirecek bir program da önerdi. Bütün Brezilyalıların "kahvaltı etmesini, öğle ve akşam yemeği yemesini" mümkün kılmayı amaçlayan "sıfır açlık" girişimi Lula tarafından anlatıldı. Plana göre ayda 16 $ ile 80 $ arasında geliri olan yoksul ailelere (söz konusu olan beş kişilik bir aile) makbuzlar dağıtılacak.

Bu makbuzlar sınırlı kategoride yer alan yiyecek maddelerinin alınmasında kullanılacak. Buna karşılık, bu aileler ortak istihdam programlarına katılacaklar. Aslında "sıfır açlık" önerisi ülkenin 54 milyon yoksul ve işsizine yönelik olarak asgari ücretin altında bir ücret yaratılmasını içeriyor. Bu insanlar asgari ücretle çalışan işçilerden daha düşük ücret alacaklar-Brezilya'da asgari ücret ayda 60 $ civarında dondurulmuş durumda.

İşçilerin ayda 16 $ gibi düşük bir ücret karşılığında çalıştırılmaları, zenginlerle yoksullar arasındaki uçurumu büyütürken, esas olarak Brezilya burjuvazisinin işine yarayacaktır. Her halükarda Brezilya'da, ayda 16 $, bir insanın asgari kalori ihtiyacını karşılamak için yeterli değildir.

Los Angeles Times'a göre bankalar Lula'nın göreve gelişinin 100. gününü kutlamayla karşıladılar: Brezilya'da Goldman Sachs'ın müdürü olan Paulo Leme "Hükümetin makroekonomik politikası çok berrak, tutarlı ve sağlam" dedi.

"Mali açıdan borcu ödeyebiliyor olmak ve [bütçe] kesintileri ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve büyümeyi yeniden sağlamak için gereklidir. Bu çok sağlam ve kararlı bir biçimde yerine getirildi ve etkileri çok çabuk görülmeye başlandı."

Ancak Brezilyalıların büyük çoğunluğunun durumu daha da kötüye gitti. Resmi olarak işsizlik %12 düzeyinde seyrediyor ve bu oran kimi sanayi şehirlerinde %20'leri buluyor. Reel gelirler son üç yıl boyunca gerilerken, 2002'de 3,8 oranında düştü.

İşsizliğin artmaması için Brezilya'nın Gayrı Safi Yurtiçi Hasılasının yılda yüzde 4 ile 6 arasında bir oranda artması gerekiyor. 2002'de ekonomik büyüme yüzde 1.5 oldu. 2003 için büyüme hızının yüzde 1.4 ile 1.8 arasında olması beklenirken, 2004'de bunun üzerinde bir artış olması beklenmiyor.

Lula kendisini kamuoyuna, fırsat verilirse, kapitalizmin ortalama Brezilyalı için çalışmasını sağlayacak bir pragmatist olarak sunmaya çabalıyor. İMF'nin ve uluslararası bankaların bakış açısına göre Lula'nın görevi, Brezilya'nın borçlarını ödeyebilmek için ülkenin kaynaklarını ve emek gücünü artan bir biçimde sömürülmesini güvence altına almak.

Şubat ayında Bush yönetimi ile yapılan görüşmelerde hükümet temsilcisi Aloizio Mercante bankaların çok ağır koşullar ileri sürdükleri kısa vadeli kredilere Brezilya'nın acil olarak ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Hükümet kaynakları bu kredilerin alınamadığı durumda Brezilya'da işsizliğin artacağı ve reel ücretlerin düşeceği uyarısını yapıyorlar.

Lula'nın kemer sıkma önlemleri uygulamaya koyması şu ana kadar Brezilya'nın en büyük sendikası CUT ile protesto gösterisi ve grev yapılmaması konusunda sağladığı anlaşmaya dayanıyordu. Geçen ay on binlerce metal işçisinin Sao Paulo ve Parana eyaletlerinde ücret talebiyle greve gitmiş olması, işçi sınıfının çeşitli bölümlerinin daha şimdiden Lula'ya ve politikalarına karşı sabrının tükettiğinin bir işaretidir.

Ekonomik yavaşlamanın en kötü etkileri ile mücadele etmek için hükümet "sıfır açlık" programını ilerletmeye çalıştı - ancak sayısız bürokratik engellere takıldı.

Hükümet bir banka hesabı açtırmak konusunda çok ağır davrandığından Brezilya'nın tanınmış simaları tarafından program için yazılan çekler aylardır tahsil edilmedi. Hükümet, yoksulları doyurmaya henüz başlamamış olan programı şimdi daraltma çalışmaları yapıyor.