Bugün Yeni
Olanlar

Arşiv

DSWS Hakkında
DEUK Hakkında
Yardım

DİĞER DİLLER
İngilizce
Almanca
Fransızca
İtalyanca
İspanyolca
Portekizce
Lehçe
Çekce
Rusça
Sırp-Hırvat dili
Endonezyaca
Singalaca
Tamilce

ANA BAŞLIKLAR

Dünya ekonomik krizi, kapitalizmin başarısızlığı ve sosyalizmin gerekliliği
SEP/DSWS/TEUÖ bölgesel konferanslarında kabul edilen karar önergesi

Bush, Türkiye’ye Irak’ta PKK’ya saldırması için yeşil ışık yaktı
Türk-Kürt çatışmasındaki tarihsel ve siyasi sorunlar

Asya’da tsunami: neden hiçbir uyarı yapılmadı

Mehring Books’tan yeni bir kitap: Amerikan Demokrasisinin Krizi: 2000 ve 2004 Başkanlık seçimleri

Livio Maitan (1923-2004):
eleştirel bir değerlendirme

Yazıcıya hazırla

Uluslararası Komite’de yaşanan bölünmeden 10 yıl sonra

David North
5 Eylül 2005
İngilizce’den çeviri (6 Aralık 2003)

Aşağıda yer alan yazı, ilk olarak, Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi ile Britanya’daki İşçilerin Devrimci Partisi (WRP) arasındaki siyasi ilişkilerin tümüyle kopmasının üzerinden iki haftadan daha az bir süre geçmişkenBulletin’in (DEUK’nın Amerikan seksiyonunca yayınlanan gazete) 21 Şubat 1986 tarihli sayısında yayımlanmıştı. Bu yazı sadece DEUK ile WRP arasında yaşanan ayrılmaya yol açan olayların değerli bir güncel anlatımı olarak değil, fakat aynı zamanda Uluslararası Komite’nin, İşçilerin Devrimci Partisi’nin Trotskizme ihanetine karşı verdiği mücadeleye damgasını vuran siyasi berraklığın tarihsel bir kanıtı olarak da yeniden yayımlanmayı hak ediyor.

Bu belgenin, bölünmenin siyasi kökenlerine ve temel önemine ilişkin olarak yaptığı ön çözümlemenin doğruluğu zaman içinde kanıtlandı. Aradan geçen on yıllık süre, bu belgenin varmış olduğu en önemli sonucu haklı çıkardı: "Healy, Banda ve Slaughter, Marksizm açısından siyaseten birer ölüdür."

Yoğun siyasi mücadele dönemleri, belirli ölçüde abartıya yol açma eğilimi taşırlar; ancak bu konuda, WRP’nin önderlerine yönelik olarak Uluslararası Komite tarafından yapılan değerlendirmeler ve onların siyasi yazgısına ilişkin olarak yapılan öngörülerin doğru oldukları kanıtlanmış durumda. Aslında WRP’nin önderleri sağa kayışlarının hem hızı hem de derinliği ile DEUK’un beklentilerinin ötesine geçebilmek için ellerinden geleni yaptılar.

Önce WRP’nin önderlerinin 1985 sonrasındaki evrimlerine kısaca gözden geçirelim.

Gerry Healy

Gerry Healy, 1985 yılının Ekim ayında Uluslararası Komite’den ihraç edilmesinin ardından, İşçilerin Devrimci Partisi içinde, başlıca üyeleri Alex Mitchell, Sheila Torrance ve Vanessa Redgrave olan bir hizip kurdu. Uluslararası Komite’nin programının ve geleneğinin yarattığı kısıtlamalardan kurtulmuş olan Healy, ısrarla perestroykanın Trotskiy’in siyasi devrim programının gerçekleşmesini temsil ettiğini öne sürerek, Mihail Gorbaçov’un rejimi ile kucaklaştı. Healy’nin, yaşamının son yıllarında, Stalinist bürokrasi içindeki sözüm ona "kendi kendini reforme eden" eğilimlere yağdırdığı övgüler, Ernest Mandel’inkileri bile geride bıraktı. Healy’nin yakın çalışma arkadaşları olan Corinna Lotz ile Paul Feldman, arkalarında, Healy’nin, yaşamının son yıllarındaki siyasi yozlaşmasının - yazarların niyetinin farklı olmasına karşın - acıklı olduğu ölçüde, lanetli de olan bir portresini bıraktılar:

"Gerry, Gorbaçov’un, Lenin’den bu yana Sovyet Komünist Partisi’nin genel sekreterliğine gelen tek entelektüel olmasından çok etkilenmişti. SBKP önderliğinin iç sorunlarını anlayabilmek için, Sovyet önderinin konuşmalarını ve toplantılarını inceledi. Healy, Gorbaçov’un işçi sınıfına yönelik tavrını siyasi devriminin başarıya ulaşmasının ya da başarısızlığa uğramasının anahtarı olarak görüyordu.

"Gorbaçov’un, Leningrad’daki İzhorskiy Fabrikası Derneği’nde işçilerle yaptığı ve Pravda’da geniş biçimde yer alan toplantıya özel bir ilgi gösterdi. Gerry, başka hiç bir parti sekreterinin, sokakta ve fabrikalardaki sıradan insanları dinlemeye bu kadar çok zaman ayırmadığını söyledi." (Gerry Healy: A Revolutionary Life [Londra: Lupus Books, 1994], ss. 160-61).

Gerry Healy, on yıllar boyunca, Stalinizme ve Dördüncü Enternasyonal’in içinde ve çevresinde yer alan, Sovyet bürokrasisinin içinde devrimci bir eğilimin kalıntılarının bulunduğunu öne süren bütün revizyonist güçlere karşı kavga verdi. Ne var ki yaşamının sonlarında, perestroykanın akademik ve teatral yüksek sosyete fahişeleri ile birlikte "siyasi devrim"e destek sağlamak için Moskova’ya birkaç kez yolculuk yapan Healy, en bayağı Pablocu haline geldi.

Michael Banda

Banda, 1985 yılının Ekim ayında, WRP saflarında yaşanan ilk bölünmenin hemen sonrasında genel sekreteri olduğu örgütün bölünmesine yol açan krize ilişkin olarak şu şaşırtıcı yorumu yaptı: "Parti, ilk kez ve muhtemelen son kez, taktik ya da programatik konular üzerinde değil, fakat devrimci ahlakın en temel sorunu üzerinde bölündü."

Banda’nın, WRP’nin parçalanmasının altında siyasi sorunların yatmadığına ilişkin iddiası, yalnızca üç ay sonra, bizzat kaleme aldığı "Uluslararası Komite’nin Neden Gömülmesi Gerektiğine Dair Yirmi Yedi Gerekçe " adlı metnin yayınlanmasıyla yalanlandı. Banda’nın Dördüncü Enternasyonal’in tarihine dil uzatması, o tarihte Uluslararası Komite’nin öngördüğü biçimde, Trotskizmin inkarına uzanan yolda sadece bir evreyi oluşturuyordu. Çok uzun süre beklememiz gerekmedi. Daha yılın sonuna gelmeden, Banda, Londra’da bir grup Staliniste hitaben bir konuşma yaptı ve Trotskiy’in tutarsız yazılarının, "siyasi kitaplıklarda Proudhon, Kropotkin ve Buharin’in yanında özel bir yer tutması" gerektiğini söyleyerek, Trotskizmi "merkezci bir çıkıntı" olmakla suçladı. Eski siyasi düşüncelerini değiştirdiği sırada, Stalin, Banda’nın imgeleminde yeni ve müthiş bir ışık olarak belirdi: devrimci bir otokrat, hayır, Sovyetler Birliği’nin geri dönülmez biçimde zaferini güvence altına almış olan "proleter Bonapart". Banda, Trotsky’nin işlemiş olduğu en önemli suçlardan birinin, onun SSCB’nin kalıcılığını kuşkucu bir kötümserlikle inkar etmesi olduğunu öne sürdü.

Banda, "Eğer [kapitalist] restorasyon varolmasaydı bile, Trotskiy’in onu kesinlikle icat etmesi gerekecekti!" diye yazdı. "Bütün Sovyet tarihi - Stalin zamanında ve sonrasında - bu çocuksu solcu spekülasyona karşı tanıklık etmekte ve tam tersi yönü göstermektedir."

Sonuçta yaşandığı şekilde, Trotskist hareket hiç bir şeyi icat etmek zorunda kalmadı. Sovyetler Birliği’nin 1991’de çöküşü, Dördüncü Enternasyonal’in tarihsel perspektifini ampirik olarak kesin bir biçimde doğruladı. Ve bu çöküş Banda’da siyasi denge adına geriye ne kalmışsa onu da ortadan kaldırdı. Banda’ya göre, Sovyet devletinin sonu, Stalinist bürokrasinin ihanetinden değil, fakat işçi sınıfının tarihsel güçsüzlüğünden kaynaklanıyordu. Dolayısıyla Banda’ya göre SSCB’nin sonunun gelmiş olması, kendisine temel olarak işçi sınıfının devrimci potansiyelini alan her türlü siyasi perspektifi geçersiz hale getirmişti. Böylece, Banda yaşamının 40 yılını adadığı davayı nihai olarak inkar ederken, tarihsel ilerlemenin gerçek bayrağını sosyalist enternasyonalizmin değil, ulusal ayrılıkçılığın temsil ettiğini öne sürdü. Banda, bugün, Kürt ulusal hareketine danışmanlık yapıyor.

Cliff Slaughter

Slaughter’ın geçtiğimiz 10 yıllık evrimini anlamanın anahtarının, neler yaptığından çok, neler yapamadığında bulunabileceği söylenebilir. Slaughter, Mike Banda ile birlikte 29 yıl boyunca, Sosyalist İşçi Birliği’nin ve 1973 yılından itibaren İşçilerin Devrimci Partisi’nin önderliği içinde Healy’nin en yakın siyasi çalışma arkadaşı olarak yer aldı.

Bu otuz yıllık yakın siyasi işbirliğinin tamamında, Slaughter ile Healy arasında herhangi bir ciddi ayrılık yaşanmış olduğunu gösteren hiç bir yazılı belge bulunmuyor. Ancak, WRP saflarında kriz patlak verdiği zaman, Slaughter’ın yaptığı tek açıklama, sorumluluğun bütünüyle, kendi "irade"sini herkese gizemli bir biçimde dayatmış olan Healy’ye ait olduğunu söylemek oldu. Açıkça saçma olan bu açıklamanın bütün amacı, İşçilerin Devrimci Partisi’nin yozlaşmasının özgül ifadesini bulduğu, siyasi konumlanışların ve teorik düşüncelerin detaylı bir biçimde incelenmesine engel olmaktı.

Slaughter, "Healyciliği ve Healy’yi WRP’den atma" konusundaki kararlılığını ilan ettiği sırada, Britanya partisinin Marksist ilkelerden uzaklaşmasının sistematik bir biçimde tahlil edilmesine karşı çıkarak, açıkça bölünmeye yol açmış olan siyasi yozlaşma sürecinin devam etmesini sağlamış oldu.

Aslına bakılırsa, 1985-86 bölünmesi yaşanmamış olsaydı da, Slaughter’ın önderliğinde (geçtiğimiz 10 yıl boyunca siyasi sekreterliğini yaptığı) WRP’nin siyasi evriminin izleyeceği yol çok da farklı olmayacaktı. Bu bölünmenin temelinde yatan gerçek siyasi farklılıklar hiçbir biçimde Healy, Banda ve Slaughter arasındaki farklılıklar değil, fakat aksine onların gittikçe oportünistleşen politikaları ile onların Uluslararası Komite içindeki Marksist muhalifleri arasındaki farklılıklardı. Uluslararası Komite’nin WRP’nin 1973 ile 1985 arasında Trotskizme ihanetine yönelttiği eleştirisinin merkezine koyduğu bütün kritik önem taşıyan sorunlar - sürekli devrim programının terk edilmesi, Stalinizme ve Sosyal Demokrasiye uyarlanma, Pablocu oportünizme karşı mücadeleden geri adım atma - konusunda, Slaughter’ın bölünme sonrasında izlediği hat, daha önce Healy-Banda-Slaughter ekibi tarafından çizilmiş olan aynı yörüngeyi izledi.

Bu bağlamda, Slaughter’ın, bölünmenin sıcaklığı içinde, Healy hizbinin çeşitli üyelerini, özellikle de Vanessa Redgrave’i ısrarla "aşağı yukarı faşist" olmakla damgaladığını anımsamakta yarar var. Uluslararası Komite bu demagojik saçmalığı protesto zaman, Healy ve taraftarlarının "bireylerin, onlara göre partinin gereksinimleri karşısından hiçlik kertesine indirgenmiş olan, insan hakları konusunda, faşistlere yakın bir tutum aldıklarını" iddia eden Slaughter tarafından sert bir biçimde kınanmıştı. Slaughter, Uluslararası Komite’nin, Redgrave’in ve diğerlerinin "aşağı yukarı faşist" olarak nitelendirilmelerine karşı oluşunu, DEUK’nin WRP’nin Healy sonrasında Dördüncü Enternasyonal’i yeniden ayağa kaldırmak için kullanacağı yeni ve daha yüksek "devrimci ahlaka" karşı çıkmasından kaynakladığını söyleyerek açıklamıştı.

Slaughter’ın bu yeni ahlaki vizyonu siyasete uygulayışı en ileri ifadesini, WRP’nin Amerikan ve Avrupa emperyalizmi tarafından kışkırtılmış olanı kirli bir iç savaşın sadece taraflarından biri olan Bosnalı Sırplar tarafından işlenmiş suçlara, büyük bir seçicilikle, karşı çıkma adına Hırvat ve Bosna hükümetleriyle girdiği siyasi ittifakta buldu. WRP, iki yıldan fazla bir süreyle, Hırvat ve Bosna rejimlerinin siyasi ve askeri temsilcileriyle yaptığı özel toplantılarda yapılan öneriler temelinde, Britanya hükümeti ve diğer NATO güçleri üzerinde, Bosnalı Sırplara karşı doğrudan müdahale etmeleri konusunda baskı yaratmak üzere bir kampanya düzenledi. Geçtiğimiz Eylül ayında NATO bombardımana başlayınca ve Bosna’ya binlerce asker gönderince, WRP’nin kampanyası, nihayet meyvesini vermiş oldu.

İnsana şaka gibi gelen bir tesadüf unsuru içeriyor olsa da, Slaughter’ın Balkanlarda emperyalist müdahaleye verdiği desteğin, izlemekte olduğu politikayı, geçen yıl Saraybosna’da, Birleşmiş Milletler kuruluşu UNESCO’nun temsilcisi olarak çalışmış olan Vanessa Redgrave’in izlediği politikayla direkt olarak aynı hizaya getirmiş olması beklenmedik bir durum değildi.

"Devrimci ahlakçı" ile "aşağı yukarı faşist" olanın bu siyasi yeniden buluşması nasıl açıklanabilir? Bosna eski küçük burjuva solun büyük bölümü için, emperyalizmle barışmalarını sağlayacak bahaneyi oluşturduğundan, özel bir siyasi önem taşıyor. Hem Slaughter hem de Redgrave için Uluslararası Komite’den kopuş, emperyalist politikalarla bütünleşmelerinin başlangıç noktasını oluşturdu.

Kuşkusuz, işçi hareketiyle tarihsel ilişkileri açısından, Slaughter ile Redgrave, niteliksel olarak birbirlerinden çok farklıdırlar. Trotskist hareketle ilişkisi yalnızca epizodik ve yüzeysel karakterde olan Redgrave, kafası karışık radikal bir şöhretten başka bir şey değildir. Öte yandan Slaughter, uzun yıllar boyunca uluslararası Trotskyist hareketin mücadeleleri içinde önemli bir rol oynadı. Onun bu mücadeleye katkıları, özellikle de Amerikan Sosyalist İşçi Partisi ile Pablocuların ilkesiz bir biçimde yeniden birleşmelerine karşı 1960’ların başlarında yazmış olduğu yazılar, günümüz Marksistlerinin temel eğitiminin bir parçası olmayı sürdürüyor. Slaughter, bu yazılarından birinde, SWP’nin Uluslararası Komite’den kopuşunun neden kaçınılmaz biçimde emperyalizme teslimiyete yol açacağını açıklıyordu:

"Revizyonizme karşı, Marksizmin maddeci ve diyalektik temelleri ile partinin programını sürekli olarak yenileyen ve geliştiren bir mücadelenin verilmediği koşullarda, her hareket, kapitalizmin, günümüzde Stalinist bürokrasinin ölümcül kriziyle bütünleşmiş olan derinleşen krizine karşı mücadeleye atılmış kitleler için bağımsız bir program geliştirmek yerine, sol küçük burjuvazinin ürettiği tepkiye kurban olma tehlikesiyle karşı karşıya kalır." (In Defense of Marxism(Marksizmi Savunurken’in) önsözü [Londra: New Park Publications, 1966], s.xiii).

Cliff Slaughter, 30 yıl önce ne güzel yazmış! O yıllarda, yazdığı bu sözcüklerin, bir gün kendi siyasi mezar taşında kullanılabileceğini hayal dahi edemezdi.

İşçilerin Devrimci Partisi’nde yaşanan bölünmenin arka planı

David North 21 Şubat 1986

İşçilerin Devrimci Partisi içinde yer alan proletarya enternasyonalistleri tarafından desteklenen Dördüncü Enternasyonal Uluslararası Komitesi (DEUK), C. Slaughter ile M. Banda’nın başını çektiğini küçük burjuva kliğin, dünya Trotskist hareketini siyasi ve örgütsel olarak tasfiye etmeye yönelik girişimini yenilgiye uğrattı.

8 Şubat Cumartesi günü, kurallara uygun olarak seçilmiş delegelerin WRP Kongresinin yapılacağı yere girmelerini engellemek için polis çağırmaları, Banda ve Slaughter tarafından DEUK’nin tarihine, programına ve ilkelerine yönelik yapılmış olan bir dizi saldırının doruk noktasıydı.

Kongreye, Slaughter’a, anti-Trotskist hizbinin düzmece bir kongre düzenlediği ve Uluslararası Komite’den kopuşlarını tamamladıkları binaya girişi sırasında koruma sağlamış olan, en azından 25 polis çağırıldı.

26-27 Ekim 1985’te yapılan WRP Özel Kongresi’nde alınan kararlara uygun olarak seçilmiş olan delegeler, daha sonra başka bir yere giderek burada WRP (Enternasyonalist)’nin Sekizinci meşru Kongresi’ni yaptılar.

WRP içinde yaşanan yedi aylık siyasi ve örgütsel krizin sonucunda, G. Healy’nin, ilk başta parti saflarında yaşanan patlamanın kıvılcımını çakmış ve 19 Ekim 1985’te ihraç edilmesine yol açmış olan kişisel ahlaki çürümesinin, yalnızca bütün merkezi önderliği - her şeyden önce otuz yıldan fazla süreyle Healy’nin en yakın çalışma arkadaşları olmuş Banda ve Slaughter’ı - etkileyen çok daha derin bir siyasi yozlaşmanın bir parçası olduğu, şimdi artık açığa çıkmış durumda.

M. Banda’nın "Uluslararası Komite’nin Neden Gömülmesi Gerektiğine Dair Yirmi Yedi Gerekçe"sinin yayımlanması, G. Healy’nin yetkesini çirkin bir biçimde kötüye kullandığını açığa çıkmasıyla patlayan örgütsel krizin siyasi özünü açıkça ortaya koyuyor: Healy-Banda-Slaughter önderliğinin, Dördüncü Enternasyonal’in bütün politik, kuramsal, programatik ve tarihsel temellerini toptan ret etmeleri. Bir partinin yönetiminin onun siyasi çizgisinin bir ürünü olduğuna ilişkin Marksist görüş bir kez daha doğrulanmış oldu.

Banda’nın "Yirmi Yedi Gerekçe"sinde, İşçilerin Devrimci Partisi’nin genel sekreteri, en azından son on yıldan bu yana bir Trotskist olmadığını ve Uluslararası Komite’den kopuşunu yıllarca ertelemiş olmaktan dolayı pişmanlık duyduğunu açıklıyor. Banda, Dördüncü Enternasyonal’in bütün tarihini, aşağılayıcı bir biçimde, "kesintisiz bölünmeler, hıyanetler, ihanetler, durgunluk ve kafa karışıklığı" olduğunu söyleyerek açıkça suçluyor. Banda şöyle diyor, "Şunun kesin olarak, hayır, kategorik olarak ifade edilmesi gerekiyor ki, DE’nin kurulduğu ilan edilmiştir ancak DE hiçbir zaman için inşa edilmemiştir." Banda, 32 yıl boyunca üyesi olduğu Uluslararası Komite’ye, "büyük bir yanılsama, rezilce bir manevra ve iğrenç bir saçmalık," diyerek saldırıyor.

Healy, 19 Ekimde, WRP’den ihraç edildikten sonra kamuoyuna yönelik olarak yaptığı ilk açıklamasında, Banda’nın şimdiki tutumunu bir gecede oluşturduğunu söylüyor. Şöyle diyor, "Siyasi olarak birlikte çalıştığımız 35 yıl boyunca, kimi zaman itirazlar öne sürdü, ancak bu uzun dönem boyunca konferanslarda ve neredeyse sayısız Merkez Komitesi ve Siyasi Komite toplantısında alınan bütün önemli kararlarla siyasi olarak hemfikirdi." (News Line, 8 Şubat 1986). Healy’nin kendi önderliğine bundan daha yıkıcı bir suçlama yöneltmesini hayal etmek mümkün değil. WRP içindeki siyasi işleyiş öylesine oportünist bir doğaya sahipti ki, Healy, en yakın çalışma arkadaşı olan ve koruması altında tuttuğu Banda’nın neredeyse sağcı bir Pablocu haline gelecek denli yozlaştığını bilinçli olarak gizledi. Healy’nin, 1979’dan bu yana Uluslararası Komite’nin birbirini izleyen kongrelerinde program ve perspektif sorunları üzerine herhangi bir ciddi tartışma yapılmasını önlemek için neden canla başla çalışmış olduğu şimdi anlaşılıyor.

G. Healy, "Paddy O’Regan" takma adıyla yayınlanan bir başka makalesinde, 20 yılı aşkın bir süredir, "Partiye ve gençliğe ihanet ettiği sırada," Cliff Slaughter’ı, Uluslararası Komite’nin sekreterliği görevinde desteklemeyi sürdürdüğünü kabul ediyor. Bu itiraflar, öznel ve hizipsel dürtüleri ne olursa olsun, WRP önderliği içinde yıllar boyunca birikmiş olan tiksindirici siyasi çürümeyi teşhir ettikleri için önem taşıyorlar. Merkezi önderlik içinde, ilkeli ilişkiler yerine kinik ve oportünist manevralar hüküm sürmüştür.

Banda’nın metni, Banda ve Slaughter’ın, 1982 ile 1984 yılları arasında, İşçi Ligası tarafından WRP’nin giderek Pablocu revizyonist siyasi çizgiye kaymasına ve Healy’nin öznel idealist felsefesine karşı yöneltilen eleştirilerin DEUK içinde tartışılmasını önlemek için, Healy ile yaptıkları işbirliğinin siyasi temellerini gözler önüne seriyor.

Bunun da ötesinde, Banda’nın metni, WRP önderliğinin -özellikle Banda ile Slaughter’ın- 1985 Temmuzundan Ekimine kadar geçen üç aylık süre boyunca, G. Healy’nin WRP kadrolarına yönelik tacizlerini ele alacak bir Denetim Komisyonu kurulması taleplerini neden bastırmış olduğunu da açıklıyor.

WRP, Healy-Slaughter-Banda önderliği altında, anti-Trotskizm için, içinde Dördüncü Enternasyonal’in tarihsel olarak geliştirilmiş ilkelerinin terk edildiği ve ihanete uğratıldığı, bir kuluçka makinesi haline geldi. İşçi hareketi içinde reformizme karşı mücadelenin uzun zamana yayılmış olması nedeniyle demoralize olan ve Britanya ve uluslararası işçi sınıfının devrimci kapasitesi konusunda gittikçe daha fazla şüpheci hale gelen WRP önderliği, uğruna Sosyalist İşçi Partisi’ne karşı mücadele vermiş olduğu proleter yönelişi terk etti ve 1960’lı yıllarda mücadele ettiği Pabloculuk hastalığına yenik düştü. WRP önderliği, bütün ülkelerin işçi sınıflarına nüfuz etmek ve yeni seksiyonlar inşa etmek için sabırla mücadele vermek yerine, özellikle WRP’nin Britanya’daki faaliyetini finanse edecek kaynakları sağlamak amacıyla, giderek daha fazla, küçük burjuva milliyetçileriyle ve hatta burjuva milliyetçi rejimlerle esnaf zihniyetiyle ilişkiler kurmaya yöneldi.

Aynı zamanda, Healy, Banda ve Slaughter, SWP’nin gerici anti-enternasyonalizmiyle ilgili söyledikleri ve yazdıkları her şeyi unutarak, Uluslararası Komite’yi küçümseyerek - seksiyonlarının maddi kaynaklarını yağmalayarak ve bu kaynakları kendi pragmatik operasyonlarının yalnızca bir uzantısı olarak kullanarak - hor görü ile davrandılar. Yapılan bütün bu işlerin taktik cephesi Healy tarafından idare edilirken, gerekli siyasi ve teorik maske Banda ve Slaughter tarafından sağlandı.

WRP önderliği içindeki, Healy’i korumuş - Healy’nin ve kendilerinin siyasi yetkesini koruyabilmek için partinin gittikçe daha umutsuz hale gelen mali krizini yaklaşık olarak üç yıl süreyle gizleyecek kadar ileri gitmiş - olan sağcı klik, Healy’yi ancak, parti saflarında yaşanan bir isyan, bu örtbas etme işinin sürdürülmesini olanaksız hale getirdiği zaman suçladı ve ihraç etti.

Uluslararası Komite, WRP’de yaşanan krizin, yalnızca Healy’nin kişisel yozlaşması ve örgütsel konumunu kötüye kullanmasıyla ilgili bir sorun olarak gören yaklaşımı hiç bir zaman benimsemedi. Uluslararası Komite, Slaughter ve Banda "önderliği"ndeki gecikmiş muhalefete hiç düşünmeden destek vermeyi kategorik olarak ret etti. DEUK, WRP’deki duruma ilişkin, 25 Ekim 1985 tarihli ilk kararda şunu belirtti:

"G. Healy’nin ahlaken yozlaşmış uygulamalarının ve bunların WRP Siyasi Komitesi tarafından üzerlerinin örtülmesi çabasının açığa çıkmasıyla patlak veren mevcut krizin kökeninde, WRP önderliğinin, uzun bir dönem boyunca, sosyalist devrimin dünya partisini inşa etme stratejik görevinden uzaklaşarak, giderek artan biçimde milliyetçi bir perspektife ve pratiğe kaymış olması yatıyor."

Kararda, "WRP’deki krizin üstesinden gelme yönünde atılacak ilk adımın, parti önderliğinin ve üyelerinin, partinin DEUK’daki düşündeşleriyle en yakın işbirliği içinde olmaları gerektiğini kabul etmeleri," olduğu ısrarla vurgulandı.

UK, WRP’nin saflarını bütün anti-enternasyonalistlerden temizleyebilmek için, üye kayıtlarının, "DEUK’nın siyasi otoritesinin ve Britanya seksiyonunun onun kararlarına tabi olduğunun kesin olarak kabulü temelinde," yenilenmesini önerdi. Gerçekte bu sadece WRP’nin, partiyi DEUK’nın bir seksiyonu olarak tanımlayan kendi tüzüğüne, bilinçli biçimde uygun olarak hareket etmesi gerektiği anlamına geliyordu.

Bu karar önergesi, DEUK’nın 25 Ekim’de yapılan toplantısında, Britanya’dan gelen delegasyon tarafından oybirliğiyle desteklendi. WRP Merkez Komitesi de ertesi gün bu karar önergesini onayladı. Karar önergesi, WRP’nin 27 Ekimde yapılan Özel Kongresinde, parti üyeleri tarafından hiçbir karşı oy kullanılmadan kabul edildi. DEUK bu kararı, o sırada WRP içindeki yer alıp Healy’yi desteklemekte olan azınlığın üyelerine sunmaya çalıştı. Bu hizip kararı dikkate almayı bile ret etti ve WRP’den ayrıldı.

Bu şekilde, DEUK ile Slaughter-Banda hizbi arasındaki siyasi ilişkiler yalnızca, 25 Ekim tarihli kararda yer alan bu enternasyonalist koşulları temel olarak aldı. Bu koşulların zorunlu oluşu, DEUK’nın ancak, İşçilerin Devrimci Partisi’nin yozlaşmasının kaynağını oluşturan, Britanya emperyalizminin sınıf baskısının ürünü olan milliyetçiliğe karşı, kendi disiplini altında, bilinçli bir mücadele vermeye hazır olanlarla siyasi olarak işbirliği yapabileceği gerçeğinden kaynaklanıyordu.

Banda ve Slaughter’ın 25 Ekim kararını, yalnızca, Healy yanlısı hizbe karşı DEUK’nın desteğini elde etmek için, taktik bir manevra olarak kabul etmiş oldukları kısa süre içinde ortaya çıktı. Healy yanlısı hizip alınan karara karşı çıkıp, WRP’den ve DEUK’dan ayrıldıktan sonra, Banda ve Slaughter, Uluslararası Komite ile varmış oldukları anlaşmayı reddetmek üzere çalışmaya başladılar. Britanya seksiyonunun DEUK’ya bağlı olmasına her noktada karşı çıkan Banda ve Slaughter, Healy dönemindeki, DEUK’nın, giderek daha fazla sağcı bir çizgi izleyen WRP’nin milliyetçi pratiğine tabi kılındığı, eski politik ilişkileri sürdürme mücadelesi verdiler.

Ancak Britanya seksiyonu içinde, Politik Komite’nin Healy’nin yetkilerini kötüye kullanmasını gizleme çabasına karşı kavga veren ve Denetleme Komisyonu tarafından bir soruşturma yapılmasını isteyen güçler etrafında bir eğilim oluşuyordu. Merkez Komitesi üyesi ve partinin Güney Yorkshire maden bölgesindeki faaliyetlerinin örgütleyicisi olan Dave Hyland önderliğindeki bu güçler, - Banda’nın yinelenen politik ve fiziksel tehditlerine karşısında bile - bu taleplerinden vazgeçmeyi reddettiler. Bu eğilim, 9 Kasım 1985’te, kendisini resmi olarak bir azınlık olarak ilan etti.

Bu azınlığın oluşturduğu siyasi platform Geçiş Programı’na dönülmesini, sürekli devrim teorisinin savunulmasını, Pabloculuğa karşı mücadelenin kaldığı yerden devam ettirilmesini, partinin geleneksel proleter yöneliminin yeniden oluşturulmasını ve WRP içinde demokratik merkeziyetçiliğin restore edilmesini talep ediyordu.

Healy-Banda-Slaughter önderliği altında, uzun süredir yerleşiklik kazanmış olan, siyasi farklılıklarını ifade eden üyeleri ihraç edilmesi uygulamasını göz önünde bulunduran DEUK, 5 Kasım 1985 günü yaptığı toplantıda, partinin 8-9 Şubat 1986 tarihine ertelenmiş olan Sekizinci Kongre’sinden önce, parti içinde yapılacak eleştirilere karşı önderliğin hiç bir örgütsel önlem almaması gerektiğini ısrarla vurgulayan bir karar aldı.

Slaughter ilk başta, kararı gereksiz bulduğunu, çünkü WRP önderliğinden sadece kendi tüzüğüne uymasını istediğini söyleyerek karşı çıktı. Slaughter’ın bu karşı çıkışına cevaben, üyelerin haklarının o güne kadar sürekli olarak ihlal edilmiş olduğu için böyle bir karara gerek olduğuna, tam bir açıklıkla işaret edildi.

Kasım ayı boyunca, Healy’nin yönetimi döneminde hüküm sürmüş olan anti-enternasyonalizmin devam ettiği ve WRP’nin yozlaşmasının, bırakın tersine dönmeyi, kontrol altına dahi alınamadığı giderek daha açık hale geldi.

12 Kasım 1985 tarihinde WRP Merkez Komitesi, günlük gazete News Line’ın kapatıldığını ve onun yerini, iki haftada bir yayımlanacak bir gazetenin alacağını duyurdu. Bu karar Banda ve Slaughter tarafından 5 Kasımda yapılan UK toplantısı öncesinde almış, ancak Banda ve Slaughter konuyu uluslararası delegeler önünde gündeme getirmemeye karar vermişlerdi.

İşçi Ligası Merkez Komitesi, WRP önderliğinin böyle önemli bir kararı uluslararası yoldaşlarıyla tartışmayı bile ret etmesine yanıt olarak, WRP Merkez Komitesi’ne, 21 Kasım 1985 tarihinde bir mektup gönderdi. Mektupta şöyle deniliyordu:

"Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin Britanya seksiyonunun önderliğini oluşturan yoldaşlarımızın, bölünme tarafından gündeme getirilen siyasi sorunları tahlil etmeye başlamamış olduklarını ve WRP’deki patlamaya yol açan yozlaşmanın kaynağı ve doğası ile uğraşmadıklarını gösteren artan sayıdaki kanıt nedeniyle derin bir rahatsızlık duyuyoruz. En büyük endişemiz, seksiyonu teorik olarak silahlandırmanın önkoşulu olan böyle bir tahlilin bulunmadığı durumda, bölünmenin sadece Healy ile destekleyicilerinin örgütsel kopuşu düzeyinde kalacak olmasıdır. Bu, WRP’nin Trotskizmden ve Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nden giderek daha fazla uzaklaşmaya devam edeceği anlamına gelecektir.

"Aramızda yaşanmakta olan anlaşmazlıkların temel kaynağı ve aramızda artarak yaşanan uyuşmazlığın nedeni, İşçilerin Devrimci Partisi’nin, Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin otoritesini, sözlü olarak ve platonik biçimler dışında tanımaya hazır olmamasıdır. WRP önderliği tam da, Healy’nin siyasi yozlaşmasının en temel özelliğinin, uluslararası hareketi Britanya seksiyonunun pratik ihtiyaçlarına tabi kılması olduğunu kabul etmediği için, biraz farklı biçimde de olsa, aynı milliyetçi-oportünist çizgide ilerleme tehlikesiyle karşı karşıyadır."

İşçilerin Devrimci Partisi’nde sürmekte olan yozlaşmanın olumsuz siyasi sonuçları kendisini, 26 Kasım 1986 tarihinde, Londra’daki Friends Hall’da düzenlenen "Devrimci Ahlak" konulu toplantıda tüm açıklığıyla ortaya koydu. Slaughter, yüzlerce revizyonist ve her türden anti-Trotskistin önünde, Uluslararası Komite’nin tarihsel temellerini alenen sorguladı. WRP üyeleri - özellikle de partinin en istikrarsız küçük burjuva unsurları - içindeki kafa karışıklığını sömüren Slaughter-Banda kliği, hızla, revizyonist ve Stalinist güçlerle bir yeniden kümelenmeye doğru yöneliyordu. Bu durum, Slaughter’ın, baş-Stalinist Monty Johnstone ile Friends Hall’da izleyiciler önünde el sıkışmasında simgeleşti.

Bund Sozialistischer Arbeiter’dan (Sosyalist İşçi Birliği) Peter Schwarz yoldaş, bu siyasi ihanete karşı çıkarak, 2 Aralık 1985 tarihinde WRP Merkez Komitesi’ne bir mektup yazdı:

"26 Kasımda G. Healy’nin ihraç edilmesine ilişkin Londra’da yapılan toplantıya katıldım ve size bu mektubu, o toplantıda Slaughter yoldaşın yaptığı konuşmadan çok büyük rahatsızlık duyduğum için yazıyorum. Bana göre bu konuşma Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin tarihinin ve geleneğinin toptan inkarından başka bir şey değildi.

"DEUK’nın genel sekreteri tarafından Britanya revizyonizminin ahbap topluluğu önünde yapılan bu konuşmayı, Slaughter yoldaşın DEUK’dan bütünüyle kopmak ve yeniden revizyonist ve Stalinist bataklığa katılmak istediğini gösteren açık bir delil oluşturduğunu düşünüyorum."

Slaughter ve Merkez Komitesi’ndeki taraftarları - özellikle de elleri parti aygıtının büyük tutardaki mal varlığının sağladığı gelir üzerinde olan asalak unsurlar- Schwarz’ın mektubunu, "yalan"lardan oluştuğunu söyleyerek suçladılar. Aslında bunların gerçek itirazı, mektubun Slaughter-Banda tarafından izlenen siyasi hattı çok açık bir biçimde teşhir etmesi ve DEUKyı ve WRP içindeki, enternasyonalizm için mücadele veren azınlık eğilimini, sağcı kliğin, bir Trotskist örgüt olarak WRP’yi hızla tasfiyeye yönelmiş olduğunu söyleyerek uyarmasıydı.

Uluslararası Komite, 16-17 Aralık 1985 tarihlerinde, 25 Ekim tarihli toplantıda, "G. Healy’nin ahlaki yozlaşması, bunun Siyasi Komite tarafından örtbas edilmesi ve WRP’nin mali krizini soruşturmak üzere," oluşturmuş olduğu, "ancak görevi bununla sınırlı olmayan," Denetim Komisyonu tarafından hazırlanan ara raporu görüşmek üzere toplandı.

Rapor, WRP’nin Healy’in yönetimi altında Ortadoğu’daki burjuva rejimlerle yoz siyasi ilişkiler kurduğunu ve Trotskist hareketin ilkelerini nakit para karşılığında sattığını ayrıntılı belgelere dayanan kanıtlarla ortaya koydu. Healy’nin özel yazışmalarını da içeren belgeler, WRP önderliğinin, Filistin Kurtuluş Örgütü’nü kinik bir biçimde, kendi para toplama planlarını uygulamaya koymak için kullanmış olduğu açığa çıkardı. WRP önderleri, bu ilkesiz ilişkileri gizleyerek, Uluslararası Komite’nin seksiyonlarına ve Britanya işçi sınıfına sistematik olarak yalan söylediler.

Bu belgeler yalnızca Healy’nin Ortadoğu’daki burjuva rejimlerle kurmuş olduğu yoz ilişkilerle Trotskizmin bilinçli revizyonu arasındaki fesat dolu ilişkiyi teşhir etmekle kalmadı, aynı zamanda parti önderliğini elinde tutan kliğin, Healy’yi hem DEUK’nın hem de WRP’nin içinden yükselen eleştirilerden korumak için nasıl sistematik bir biçimde çalışmış olduklarını da ortaya koydu.

DEUK, bu ara rapor temelinde, "WRP’nin DEUK’ye ve uluslararası işçi sınıfına karşı tarihsel bir ihanet gerçekleştirmiş olduğunu," açıkladı.

"Sürekli devrim teorisinin bütünüyle terk edilmesinden ibaret olan bu ihanet, sömürgeci burjuvazinin kimi kesimleriyle para karşılığında ilkesiz ilişkilere girme çabasıyla sonuçlandı." DEUK çoğunluğu, bu ihanetin sorumluluğunu basitçe Healy’e yükleyen, Slaughter tarafından geliştirilmiş olan öznel iddiayı reddetti, buna karşılık, "bu tür uygulamalara izin veren milliyetçi yozlaşmanın siyasi sorumluluğunun bütün WRP önderliğine ait olduğu…" konusunda ısrar etti: "DEUK herhangi bir tekil önderi suçlamaya çabalamıyor, ancak bütün önderliği sorumlu tutuyor."

Bundan dolayı DEUK, 16 Aralık 1985’te, Britanya seksiyonu olarak WRP’nin üyeliğini askıya aldı. WRP delegasyonu, bu konuyla ilgili olarak yapılan oylamada bölündü; Slaughter, T. Kemp ve S. Pirani karşı oy kullanırken, D. Hyland üyeliğin askıya alınmasından yana oy kullandı.

WRP’nin üyeliğinin askıya alınması zorunluydu, çünkü DEUK ihanete yol açan siyasi yozlaşmanın Healy’nin ihracıyla sona ermediğinin farkındaydı ve dolayısıyla DEUK kendi otoritesini WRP’ye devredemez ve Britanya ve uluslararası işçi sınıfına karşı işlenecek başka ihanetlerin sorumluluğunu üstlenemez ve bunlara onay veremezdi. WRP’nin üyeliğinin askıya alınması, partinin DEUK’ya üyeliğini, önderleri ve üyeleri tarafından revizyonist yozlaşmayı durdurmak üzere Trotskist hareketin tarihsel ilkeleri temelinde verecekleri bilinçli mücadeleye bağlı hale getirdi.

DEUK, WRP’ye sırtını dönmek bir yana, Britanya seksiyonunun, Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi üyeliğini restore edebilmek için neler yapılması gerektiğini detaylı bir biçimde ortaya koydu. 17 Aralık 1985 tarihinde DEUK tarafından sunulan bir karar metni, WRP’yi "Komünist Enternasyonal’in İlk Dört Kongresinin Kararları (1919-22); Sol Muhalefet Platformu (1927); Geçiş Programı (1938); ‘Açık Mektup’ (1953) ve SWP-Pablocuların hileli birleşmesine karşı verilen mücadelenin belgelerinde cisimlenen Trotskizmin programatik temellerini yeniden onaylamaya çağırdı.

Bu kararın sonunda şöyle deniyordu: "Şimdi DEUK ve WRP Merkez Komitesi, Healy’nin yönetiminde yaşanan milliyetçi yozlaşmanın mirası olan mevcut sorunların olabildiğince çabuk üstesinden gelmek üzere, WRP’de enternasyonalizmin temel ilkelerini egemen kılmak ve bu temel üzerinde partinin Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’ne tam üyeliğini yenilemek için yakın işbirliği içinde çalışacaklar. Bu ilişkinin örgütsel yapısı, Dördüncü Enternasyonal’in tüzüğünde ayrıntılı bir biçimde ele alınmış olan demokratik merkeziyetçiliğin Leninist ilkelerini temel alacaktır."

Slaughter, Pirani ve Kemp bu karar önergesine karşı oy kullandılar. Slaughter, DEUK’nın tarihsel ve programatik temellerini tekrar teyit etmekten başka bir şey yapmayan bu karar önergesine ilişkin ayrılıklarını açıklamayı ret etti. Ancak bu karşı çıkış, WRP’nin yozlaşmasının gerçek içeriğinin, şimdi Healy ile Slaughter-Banda’nın başını çektikleri iki sağcı hizbe bölünmüş olan, bütün eski WRP önderliği tarafından Trotskizmin reddedilmesi olduğunu kanıtladı.

Slaughter, DEUK toplantısı sırasında, Stalinistlerle birlikte çalıştığını belirten doğrudan bir suçlamaya cevap verirken, "Bu doğru olsaydı bile, zaten size söylemezdim," diyerek "inkarı"nı hafifletti.

Slaughter-Banda’nın başını çektiği WRP çoğunluğu ile Uluslararası Komite arasındaki siyasi uçurumun kapatılamayacak kadar derin olduğu artık açıkça ortaya çıkmıştı. Onlar yalnızca Dördüncü Enternasyonal’in demokratik merkeziyetçi örgütlenmesine değil, fakat aynı zamanda varlığını sürdürmesine de karşı çıkıyorlardı.

Orta sınıf profesörlerden oluşan bir grupla yakın işbirliği içinde çalışan ve şimdi WRP önderi olan Slaughter, partinin üyeliğinin askıya alınmasının hemen sonrasında, Uluslararası Komite’ye karşı sert bir iftira kampanyası başlattı. Bu saldırıların temel hedefi, Uluslararası Komite’nin Lev Trotskiy’e yönelik suikastı ve Sosyalist İşçi Partisi’ne Sovyet GPU ve Amerikan FBI-CIA ajanlarının sızmasına ilişkin olarak on yıldır sürmekte olan soruşturmasıydı. Bu soruşturmanın başlatılmasında ve geliştirilmesinde merkezi rol oynamış olan Banda ve Slaughter, soruşturmayı, toplanmış olan hiç bir kanıtın - özellikle Gelfand davası sırasında toplanmış olan kanıtların - doğruluğunu sorgulamaksızın suçlamaya başladılar.

Acil hizipsel kaygılar bir yana, bu kampanyanın amacı (1) Sosyalist İşçi Partisi’nin Pablocu müttefikleriyle siyasi bir uzlaşmayı kolaylaştırmak ve (2) Sovyet bürokrasisinin ajanlarıyla işbirliği yapmayı haklı göstermek amacıyla, Stalinizmin siyasi rehabilitasyonu için çalışmaktı.

WRP’deki yöneticilik görevini bırakıp, partinin yaşadığı krizinin ortasında, süresiz olarak tatil için Sri Lanka’ya dönen Michael Banda, burada, Dördüncü Enternasyonal’in bütün tarihine saldıran, yukarıda sözünü edilen uzun metni kaleme aldı. Banda, aynı zamanda, 1964’te M. Bandaranaike’nin burjuva koalisyon hükümetine girerek işçi sınıfına ihanet eden, anti-Trotskist LSSP’nin üyeleriyle yeniden kişisel ilişkiler kurdu.

Banda’nın metni Britanya’ya Ocak ayının ortasında ulaştı, ancak WRP ya da UK üyelerine gösterilmedi. Bunun yerine, bu metin WRP Merkez Komitesinin çoğunluğu tarafından, 26 Ocak 1986’da alınan iki kararın temelini oluşturdu. Bu kararlar, WRP üyeliğinin, Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin otoritesinin açıkça tanınması temelinde yenilenmesini öngören 27 Ekim Özel Kongre kararını iptal ediyordu.

Bu kararların siyasi ve pratik içeriği, Uluslararası Komite’den kopuşun ilan edilmesiydi. Bu kararların lehinde oy kullanmış olan dönekler, Özel Kongre’nin almış olduğu kararları çiğniyor ve 8 Şubat 1986 tarihine ertelenmiş olan Sekizinci Kongre için delege seçimi sürecinde bilinçli olarak hile yapıyorlardı.

Özel Kongrenin aldığı karara göre, WRP’ye üyelik, yalnızca DEUK’nın otoritesini tanıyarak kayıt yenileme formlarını imzalamış olanlarla sınırlı olacaktı. Çoğunluğun yandaşlarının önemli bir bölümü, revizyonist görüşlerini ve Uluslararası Komite’ye olan düşmanlıklarını gizlemeksizin, kayıt yenileme formlarını doldurmayı reddetmişlerdi. Ocak ayının ortasına gelindiğinde Slaughter hizbi, delege seçimlerinin Özel Kongre’nin üyelik yenileme kararında tanımlanmış üyelerce yapılması durumunda Merkez Komitesi’nde çoğunluğu kaybedeceğini fark etti. Bu nedenle Merkez Komitesi çoğunluğu, 26 Ocakta kayıt yenileme formlarının geri çekileceğini açıkladı ve delegelerin il örgütleri tarafından keyfi biçimde oluşturulacak üye listesi temelinde seçilmesini emretti.

Hyland önderliğindeki, hem DEUK’nın otoritesini hem de Özel Kongre’nin kararlarını koruma mücadelesi veren, Merkez Komitesi azınlığı tarafından,bu bölünme kararlarına karşı çıkıldı.

Banda-Slaughter dönekleri kopuşlarını 8 Şubatta tamamladılar. Azınlığın tüzüğe uygun olarak seçilmiş delegeleri Kongre yerine geldiklerinde, içeriye girmeleri engellendi. Ardından, çoğunluk, bu kararı uygulamak için polis çağırdı. Kongre önünde azınlığın ilkeli Trotskist tutumuna karşı koyacak durumda olmayan Slaughter-Banda hizbi, anti-komünist bürokratların taktiklerine başvurdu.

Parti içindeki gerçek Trotskistleri temsil eden azınlık delegeleri, bir başka yer buldular ve orada WRP (Enternasyonalist)’in meşru Sekizinci Kongresini topladılar.

Healy, Banda ve Slaughter, devrimci Marksizm açısından siyaseten birer ölüdürler. Onlar, Britanya emperyalizminin baskıları karşısında utanmazca teslim oldular ve şimdi Trotskist hareketin en kötü düşmanlarıyla işbirliği yapıyorlar. Ancak, bunlar Uluslararası Komite’yi ortadan kaldırma çabalarında bütünüyle başarısızlığa uğradılar. DEUK ve İşçi Ligası, Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin Britanya seksiyonunu olabildiğince çabuk bir biçimde yeniden oluşturmak için mücadele veren WRP (Enternasyonalist)’teki gerçek Trotskistler ile yakın bir işbirliği sürdürürken, Healy ve Banda-Slaughter sağcı kliklerinin gerici politikalarını teşhir etmek için yorulmadan çalışmaya devam edecektir.

Aynı zamanda bakınız
Makalenin İngilizce orijinali
(Şubat 1996)