Back to screen version

ñˆFò ÝHK‚è °®òóC¡ î¬ôïèó£ù Bangui M™ 11  ïì‰î è´‹ ꇬ산Š H¡ Üó² èM›Š¹ ºòŸC î´‚èŠð†ì¶. ÜFè£ó̘õñŸø èEŠd†®¡ð® üù£FðFò£ù Ange-Felix Patasse J¡ «ø£ò™ ð¬ì‚°‹ ñŸÁ‹ 1981™ Þ¼‰¶ 1993 õ¬ó»‹ ݆CJ™ Þ¼‰î General Kolingba õ£™ õNï죈îŠð†ì A÷˜„C‚ °¿¾‚°I¬ìJ™ ïì‰î ꇬìJ™ 300 ‚°‹ ÜFèñ£«ù£˜ ªè£™ôŠð†ìù˜.

ބꇬìJ¡ M¬÷õ£è 100,000 «ñô£ù ñ‚èœ Þì‹ ªðò˜‰¶œ÷¶ì¡ àîM GÁõùƒèœ Üõ˜èÀ‚è£ù ñ¼‰¶, °®c˜ «ð£¡ø¬õèœ îŸ«ð£¶ õöƒè Ýó‹Hˆ¶œ÷£˜èœ. M¬ôèœ 3 ñìƒè£è àò˜‰¶œ÷¶ ñŸÁ‹ ñ‚èœ àí¾ Þ™ô£ñ™ ܬô «ñ£¶Aø£˜èœ (æ´Aø£˜èœ) âù ÜP‚¬èèœ °PŠH´A¡øù. Chad ñŸÁ‹ Democratic Republic of Congo ¾‚° Þ¬ìJ™ ñˆFò ÝHK‚è °®òó² (Central African Republic) ܬñ‰F¼‚A¡ø¶. ñˆFò ÝHK‚è£M«ô Ýè õÁ¬ñò£ù ï£ì£è Þ¼Šð¶ì¡, ªè£ƒªè£ ´ »ˆî£ˆî£™ º‚Aò õ˜ˆîè ð£¬î»‹, ªè£ƒªè£ ÝÁ‹ ÍìŠð†ì ð£F‚èŠð†´œ÷¶.

Kolingba ñŸÁ‹ Üõ¼¬ìò A÷˜„Cò£÷˜èÀ‹ î¬ôïèK™ Þ¼‰¶ H¡ õ£ƒ°‹«ð£¶ Üóê ð¬ìJù˜ 嚪õ£¼ i´ iì£è «ê£î¬ù Þ†ì õ‡í‹ àœ÷ù˜. ®¡ ªî¡ð°FJ½œ÷ Kolingba Ýîó¾ Yakoma Þ¡ ðöƒ°® ñ‚è¬÷ ¶¼Š¹‚èœ e÷ îñ¶ H®‚°œ ªè£‡´ õ‰¶œ÷î£è ðô ÜP‚¬èèœ °PŠH†´œ÷ù. Patasse Ýîóõ£÷˜èœ ñ‚èÀ‚°‹ êFò£÷˜èÀ‚°‹ Þ¬ìJô£ù «õÁ𣆬ì Þù‹ è£íñ£†ì£˜èœ âù Radio France Internationale ÜPMˆî¶ì¡ "Bangui L™ 裛Š¹í˜„C¬òˆ ɇ´‹ ªêŒFèœ MG«ò£A‚èŠð†´œ÷ù â¡ø¶.

Hó£¡C¡ è£ôQò£è ñˆFò ÝHK‚è‚ °®òó² Þ¼‰î«ð£¶ ܶ ðöƒ°® ñ‚è¬÷ HK‚è á‚°Mˆî¶. Yakoma ñ‚èœ ðó‹ð¬ó õ˜ˆîè˜è÷£è¾‹, ðô˜ 心è£ù è™M èŸøõ˜è÷£è¾‹ ñŸÁ‹ Üó² áNò˜è÷£è¾‹ Þ¼‰îù˜. ñˆFò ÝHK‚è °®òó² 1960 Þ™ ²î‰Fóñ¬ì‰î H¡¹‹ Hó£¡C¬ìò ݆ð´ˆî½‚°œ Þ¼‰î¶ì¡ 1966™ Þ¼‰¶ 1979 õ¬óJ¼‰î ªè£´‹ ê˜õ£Fè£Kò£ù Jean-Bedel Bokassa ‚° ܶ H¡ Ýîó¾ õöƒAò«î£´ ñ†´ñ¡P Üõ˜ «ðóóêó£è º®Å´‹ Mö£¾‚° ðí àîM»‹ ÜOˆî¶. õì‚° 죮 ðöƒ°®¬ò„ «ê˜‰î Patasse 1993 ‹ ݇´ IMF ñŸÁ‹ àôè õƒAJ¡ Ü¿ˆîˆF¡ W› ï¬ìªðŸø «î˜îL¡ Íô‹ ðîM‚° õ‰î£˜. Ü¡PL¼‰¶ Üõ¼¬ìò Üóê£ƒè‹ å¼ ªï¼‚è®JL¼‰¶ ñŸªø£¡Á‚° àœ÷£ù¶. Üó² áNò˜èÀ‚° ðô ñ£îƒè÷£è áFò‹ õöƒèŠðì£î ªî£NŸêƒèƒè÷£™ 心° ªêŒòŠð†ì «õ¬ôGÁˆîˆF™ e‡´‹ Üõ˜èœ °Fˆîù˜.

Þ‰î õ¼ì ªî£ì‚èˆF™ «õ¬ôGÁˆî ïìõ®‚¬èèœ ÜFèK‚°‹«ð£¶ Üóê£ƒè‹ 3 ñ£î áFòˆ¬î Üõ˜èÀ‚° õöƒè, ªî£NŸêƒèƒèÀ‹ «õ¬ô GÁˆîˆ¬î ¬èM†ìù. 9 ñ£î è£ôñ£è áFò‹ ÝCKò˜èÀ‚° õöƒèŠðì£î¬îò´ˆ¶ Üõ˜èœ «õ¬ô GÁˆîˆ¬î ªî£ì˜‰¶‹ «ñŸªè£‡´ õ¼A¡øù˜. ñˆFò ÝHK‚è °®òóC¡ ÜóꣃèˆFŸ° IMF õöƒAò Cô ðí àîMè¬÷ò´ˆ¶ å¼ ªð£¶ «õ¬ô GÁˆî‹ îM˜‚èŠð†ì¶. Hó£¡v, LHò£ ÝAò Þ¼ èÀ‹ àîMè¬÷ õöƒAù. «õ¬ô GÁˆîˆFŸ° Patasse ÜóC¡ ðFô£ù¶ êèô âF˜Š¹‚è¬÷»‹, á˜õôƒè¬÷»‹ Þ¼‹¹‚èó‹ ªè£‡´ à¬ìˆªîP‰î¶ì¡ âF˜‚è†C ð£ó£Àñ¡ø àÁŠHù˜è¬÷»‹ C¬øJ™ ܬìˆî¶.

Þ‰î Ü󲂰 ðó‰î÷¾ âF˜Š¹ à¼õ£°õ º‚Aò è£óí‹ êÍè G¬ô¬ñèœ «ñ£ê‹ ܬìõ¶î£¡. 50% «ñô£ù ñ‚èœ Mõ£êòˆ¬î ï‹H àJ˜ õ£›ðõ˜èœ. ®¡ Aö‚° ð°Fò£ù¶ ÜóC¡ 膴Šð£†¬ì Þö‰¶ «ð£ù¬îò´ˆ¶ ÜŠð°FJ½œ÷ ò£¬ùèœ î‰îˆ¶‚è£è ê†ì M«ó£îñ£è¾‹ ²î‰Fó£ñ£è¾‹ «õ†¬ìò£ìŠð´A¡øù. A÷˜„C Þó£µõˆFùó£™ 3 îì¬õèœ Bangui ï£êñ£è èŠð†ì¬îò´ˆ¶ ܃° å¼ F¬óòóƒ° Ãì I„êI™¬ô. è킪贊H¡ ð® 15% iîñ£ù ñ‚èœ HIV J¡ ð£FŠ¹‚°œ÷£AJ¼Šð«î£´, Aids Ý™ ð£F‚èŠð†«ì£˜ ñ¼ˆ¶õñ¬ù 𴂬èJ™ 95% iî H®ˆ¶œ÷ù˜.

ñˆFò ÝHK‚è °®òóCŸè£ù ä‚Aò ï£´èœ Ü¬ñF‚ °¿M¡ º¡ù£œ î¬ôõ¼‹ ð£¬îò Sierra Leone Ÿè£ù ä.ï£M¡ HóFGF»ñ£Aò Oluyemi Adeniji Þ‰ Gô¬ñ¬ò °PŠH´¬èJ™ ''ê˜õ«îê êÍèˆF¡ õö‚èñ£ù H¬ö â¡ùªõ¡ø£™ ¬ì ÜóCò™ gFò£è ðôŠð´ˆî àî¾A¡ø£˜èœ. Ýù£™ «ñ£êñ£ù ªð£¼÷£î£ó G¬ô¬ñè¬÷ Üõ˜èœ ñø‰î£™ ÜóCò™ ªï¼‚è® ñÁð®»‹ à¼õ£°‹'' â¡ø£˜. A÷˜„CŠ ð¬ìèO¡ ªî£ì˜ ïìõ®‚¬èè÷£™ ñˆFò ÝHK‚è °®òóCŸ° ä.ï£ êñ£î£ùŠð¬ì ÜŠðŠð†´ H¡¹ èì‰î õ¼ì‹ e÷ŠªðøŠð†ì¬îò´ˆ¶ Ü¡PL¼‰¶  àîMòŸÁ ð†®Q„ ꣾ‚° àœ÷£‚èŠð†´œ÷¶.

Somalia ñŸÁ‹ Rwanda M™ ïì‰î «ðóN¾‚èÀ‚° H¡ ä‚Aò ï£´èœ É¶‚°¿Mù¶ Cô ªõŸPèóñ£ù ÝHK‚è «ê¬õèO™ Þ¶¾‹ å¡ø£°‹. 1996 õ¬ó º¡¬ùò Hªó…² è£ôQJ™ Þ¼‰¶ õ‰î Hªó…² ð¬ìJ¬ù ä.ï£ ê¬ð ð¬ìJù¼‚° ðFô£è ðFh´ ªêŒò«õ‡´ªñù ä.ï£ ê¬ð‚° Hó£¡C¡ Hóîñ˜ Lionel Jospin Ü¿ˆî‹ ªè£´ˆF¼‰î£˜. ÝHK‚裬õ «ï£‚Aò Hó£¡C¡ ¹Fò ªè£œ¬èèO¡ å¼ ð°F ÞŠð®J¼‚¬èJ™, º¡¬ùò è£ôƒèO™ ð‡ð£‚è‹ ªêŒòŠð†ì å¼ êƒALˆªî£ì˜ áö™ Ýîó¾ G¬ôèOL¼‰¶ Mô°õ¬î Þ¬õ ²†®‚裆´A¡øù.

Hó£¡C¡ ªõOMõè£ó ܬñ„êó£ù Hubert Védrine ð£¬îò Gô¬ñè¬÷ °PŠH´‹ªð£¿¶ ''ÝHK‚裾‚è£ù î¬ôf†´ è£ô‹ º®‰¶M†ì¶'' â¡ø£˜. «ñ½‹ Üõ˜ LHò£M¡ ªüùó™ èì£H î¬ôJ†ì¬îJ†´ õ¼ˆîŠð†ì£˜. üù£FðF Patasse ¡ Üó¬êŠ ð£¶è£‚è Þó‡´ Mñ£ùƒèO™ Ý»î‹ ñŸÁ‹ Þó£µõˆ¬î LHò£ ÜŠH¬õˆî¶. Hó£¡C¬ìò ÝÀ‹ õ˜‚è å¼ ð°FJùK¡ èõùˆF½œ÷ 輈¶ ò£ªîQ™, ÝHK‚è£M½œ÷ ÌñˆFò«ó¬èŠ ð°Fèœ ò£¾‹ Hó£¡C¡ îQ»K¬ñ¬ò‚ ªè£‡´œ÷¶ì¡ èì£H, Hó£¡C¡ è£õô£O«ð£™ ï£ìè‹ Ý´A¡ø£˜ âù Le Monde ðˆFK¬è °Ÿø‹ê£†®ò¶. «õÁð°FèO™ Þó£µõˆî¬ôf´ ªêŒõ¶ êKªòQ™ ã¡ ÝHK‚裾‚° Þ™¬ô âù ÞŠ ðˆFK¬èò£ù¶ «è†´‚ªè£‡ì¶. ''ñQî àK¬ñò£ù¶ ªõœ¬÷ò˜èÀ‚° ñ†´ñ£ ªð£¶õ£ùî£è Þ¼‚A¡ø¶?'' âùˆ ªîK‰¶ªè£œ÷«õ‡´‹ âù¾‹ ܶ â¿FJ¼‰î¶.

âŠð®J¼‰î«ð£¶‹ Jospin ñŸÁ‹ Védrine Þ¡ º¬øò£ù ð£¬îò£ù¶, Ü„ê‹ðõƒèO™ Hó£¡v ê‹ð‰îŠð†ìîŸè£ù Ýî£óƒè¬÷ õöƒAJ¼‰î¶ì¡ Üõ˜èœ Üóꣃ舶‚° ꣘ð£èM™¬ô â¡ð¬î»‹ 裆®ò¶. Kolingba i†®L¼‰¶ Ý»îƒèœ â´‚èŠð†ìî£è¾‹, Þ¶ ê‹ñ‰îñ£ù ê˜õ«îê ÜP‚¬è¬ò «è†´ üù£FðF Patasse å¼ à¬ó G蛈F»œ÷î£è¾‹ Radio France International ÜPMˆî¶. ñˆFò ÝHK‚è£ °®òóC¡ ªð£Lv ð¬ìJù¼‚° Hó£¡v Ý»îƒè¬÷ õöƒA»œ÷¶ â¡ð¬î Þ¬õèœ ²†®‚裆´A¡øù. õ£ªù£L ÜP‚¬èJ¡ ð® Patasse ''Ãì«õ£ Ü™ô¶ °¬øò«õ£ Hó£¡C¡ ð£ˆFó‹ ðŸP «èœM â¿ŠH»œ÷£˜ ''

üùï£òè º¬øJ™ «î˜‰ªî´‚èŠð†ì Ü󲂰 âFó£ù A÷˜„Cò£÷˜è¬÷ è‡ìù‹ ªêŒò Jospin ñÁˆîî£ù¶ ÞõŸP¡ Güˆî¡¬ñ¬ò â´ˆ¶‚裆®ù. ðFô£è Üõ˜ ÃÁ¬èJ™ ''ï£ƒèœ î÷ó£î ºòŸC»ì¡ «ð„²õ£˜ˆ¬î¬òˆ ɇ´Mˆ¶ Þ‰î ªï¼‚è®¬òˆ b˜‚è«õ‡´‹'' â¡ø£˜.

General Kolingba Hó£¡C¡ Ýî󾂰 ܬöŠ¹ M´ˆ¶, ݆C¬ò êF‚èM›Š¹„ ªêŒõ¶ îù¶ «ï£‚è‹ Þ™¬ô âù‚ ÃP ''®¡ ܬñF ñŸÁ‹ ð£¶è£Š¹ «îCò Æì¬ñŠ¬ð'' âùðõŸ¬ø eœ ܬñŠð«î «ï£‚è‹ â¡ø£˜. Kolingba Hó£¡CìI¼‰¶ «ïó®ò£ù Ýîó¬õŠ ªðŸÁ‚ªè£œ÷£M†ì£½‹, ÝHK‚è£M½œ÷ Hó£¡C¬ìò ðƒè£Oèœ Íô‹ àîMè¬÷Š ªðŸP¼‚è ô‹.

ñˆFò ÝHK‚è‚ °®òó² ÜóꣃèˆF¡ð®, Þó‡´ Rwanda ªüùó™èO¡ W› 300 ÝHK‚è ÃLŠð¬ìJù˜ Kolingba M¡ A÷˜„Cò£÷˜è«÷£´ «ê˜‰¶ ꇬìJ™ ß´ð†®¼‚A¡øù˜. Üõ˜èœ Rwanda Hutu militia àœ÷ Interahamwe ¬õ «ê˜‰îõ˜è÷£è¾‹ Þ¼‚èô£‹. Þõ˜èœ ð‚舶 ï£ì£ù Congo ¾ì¡ ꇬìªêŒîõ‡í‹ Þ¼‰î¶ì¡ Lusaka ܬñF «ð„²õ£˜ˆ¬îJ¡ è£óíñ£è Üõ˜è÷¶ ïìõ®‚¬èè¬÷ «õÁ ÞìƒèO™ ªêŒõ G˜Šð‰î‚èŠð†®¼‚èô£‹.

ñˆFò ÝHK‚è °®òóC™ G蛉î ê‹ðõƒèO½œ÷ ªî£ì˜¹è¬÷ Hó£¡C¡ ÝÀ‹ õ˜‚èˆF¡ جñò£ù HK¾èœ ªõOŠð´ˆF‚裆´A¡øù. ð¬öò ªè£œ¬èò£ù ÝHK‚裾‚è£ù «ïó®ò£ù Þó£µõˆ î¬ôf†¬ì º¡ªù´ˆ¶„ ªê™ô M¼‹Hò«ð£¶‹, Ü´ˆîõ¼ì‹ ï¬ìªðø¾œ÷ «î˜î¬ôªò£†® Jospin Þ¡ 𣘬õ â™ô£‹ Elysée ñ£O¬è ðŸP Þ¼Šð Þó£µõ Íôèƒè¬÷ ð£MŠð¶ ð£FŠ¬ð ãŸð´ˆ¶‹ â¡ð ܬî âF˜‚è«õ‡®J¼‰î¶.

Ü«î «ïóˆF™, Pan-African ªè£œ¬èJ¡ îù¶ å¼ ð°F Patasse âù èì£H °PŠH†®¼‰î£˜. ãªù¡ø£™ Chad eî£ù ïìõ®‚¬èèÀ‚è£ù Þó£µõˆî÷ƒè¬÷ ܬñ‚è ñˆFò ÝHK‚è£ °®òó² «î¬õŠð´õîù£«ôò£°‹. 2004 ݇´ Fø‚è Þ¼‚°‹ â‡ªíŒ °ö£Œèœ Chad Þ¡ ªîŸ° Hó«îêˆFL¼‰¶ ÝHK‚è£M¡ «ñŸ° èìŸè¬ó ð°FJ™ ܬñ‰F¼‚°‹ Cameroon õ¬ó‚°‹ â‡ªíŒ â´ˆ¶„ ªê™ôŠð쾜÷¶.

ñˆFò ÝHK‚è °®òóC¡ e¶ Jean-Pierre Bemba ¾‹ ïô¡è¬÷‚ ªè£‡®¼‚A¡ø£˜. Þõ˜ ªè£ƒªè£ M´î¬ô Þò‚èˆF¡ (MLC) î¬ôõó£è Þ¼Šð¶ì¡, Gadhaffi àì¡ «ê˜ï¶ Patasse Ü󲂰 Ýîóõ£è ð¬ìè¬÷»‹ ÜŠH ¬õˆî£˜. Bemba å¼ «è£¯ú¢õó ªî£NôFð˜. Uganda M¡ Ýîó¾ì¡ Üõ˜, ªè£ƒ«è£ üùï£òè‚ °®òóC½œ÷ èHô£ ݆C‚° âFó£è ꇬìH®ˆîõ‡í‹ àœ÷£˜. Üõó¶ ܬñŠH™ º¡ù£œ Mobutu M¡ Ýîóõ£÷˜èÀ‹ àœ÷¶ì¡ Üõ˜èœ, ܪñK‚è£ üù£Fò£ù George W. Bush ¡ °´‹ðˆîõ˜èÀì‹ ñŸÁ‹ ¶¬í üù£Fò£ù Cheney »ì‹ ªï¼ƒAò ªî£ì˜¹è¬÷ ¬õˆ¶œ÷£˜èœ. èì‰î è£ôƒèO™, ªè£ƒ«è£ üùï£òè‚ °®òó²ì¡ Patasse ªï¼ƒAò àø¾ ¬õˆF¼‰î«î£´, Bemba J¡ î¬ôJ콂° âFó£è ݘŠð£†ìº‹ ªêŒî£˜.