By Alex Lefebvre
13 September 2003

ªõœO‚Aö¬ñ Ü¡Á ðîM«òŸÁ‚ ªè£‡ì ¼õ‡ì£M¡ üù£FðF «ð£™ èè£I (Paul Kagame) ãö£‡´èÀ‚° ðîM õA‚辜÷£˜. Ýèv† 25 Ü¡Á ï¬ìªðŸø üù£FðFˆ «î˜îL™ ªð¼‹ð£¡¬ñ»ì¡ ªõŸPªðŸø Üõ˜, ܉î ®™ âF˜è†Cèœ e¶ î¬ì¬ò MFˆ¶œ÷£˜. «ñ½‹, Þˆ«î˜îL¡«ð£¶ «ñ£ê®èœ ï¬ìªðŸøî£è ðóõô£ù °Ÿø„꣆´‚èœ ªîKM‚èŠð†´œ÷ù.

ªð£¶õ£è ê˜õ«îê Ü÷M™ ðˆFK¬èèœ Þ‰î «î˜î™è¬÷Š ðŸP ªð£¶Šð¬ìò£è â¿F»œ÷ù. 1994 ‹ ݇´ ¼õ‡ì£M™ ªð¼‹ð£¡¬ñJùó£ù ý¨†´ Þùˆîõ¼‚°‹, CÁ𣡬ñJùó£ù ´†C Þùˆîõ¼‚°‹ Þ¬ìJ™ ï¬ìªðŸø «ñ£î™èœ Þù åNŠð£è ñ£Pò H¡ù˜ 𣶠ºî™ îì¬õò£è üùï£òè Ü®Šð¬ìJ™ «î˜î™èœ ï¬ìªðŸÁœ÷ù. ܉î Þù åNŠ¹‚° è£óíñ£èJ¼‰î êÍè ñŸÁ‹ ªð£¼÷£î£ó Hó„ê¬ùèœ â¬î»‹ èè£IJ¡ Üóê£ƒè‹ b˜ˆ¶¬õ‚è Þô£ò‚A™¬ô â¡ð¶ «î˜îL¡«ð£¶ ï¬ìªðŸø Üì‚° º¬øèœ ñŸÁ‹ êÍè G¬ôŠð£´èœ ªîOõ£èˆ ªîKò õ¼A¡ø¶.

õ£‚°ŠðF¾ º®¾èœ ÜFè£óŠÌ˜õñ£è ÜPM‚èŠð†´œ÷ù. ܪñK‚è Ýîó¾ì¡ «ð£†®J†ì èè£I 95.1 iî‹ õ£‚°è¬÷ ªðŸÁœ÷£˜. Üõ¼‚° âFó£è «ð£†®J†ì Hó£¡v ñŸÁ‹ ªð™Tò Ýîó¾ ªðŸø ý¨†´ Þù Iîõ£Fò£ù ð£v®¡ õCóñƒ«è£ (Faustin Twagiramungu) 3.6 iî õ£‚°è¬÷»‹, Í¡ø£õ¶ «õ†ð£÷ó£ù «ü£¡ ªïŠ«ð£IC¡ ï£J¡Yó£ (Jean Nepomuscene Nayinzira) 1.3 iî õ£‚°è¬÷»‹ ªðŸÁœ÷ù˜. Cô ðˆFK¬èˆ îèõ™èO¡ð® Í¡ø£õ¶ «õ†ð£÷˜, Þ¬øõù¶ à‰¶î™ ªðŸÁ «î˜îL™ «ð£†®J†ì£˜ â¡Á M÷‚è‹ îóŠð†®¼‚A¡ø¶.

«î˜î™ º®¾èO™ ⊫𣶫ñ ꉫîè‹ ãŸð†ìF™¬ô â¡Á 𣘬õò£÷˜èœ «è£®†´ 裆®»œ÷«ð£¶‹, èè£I îù¶ âFKèœ e¶ è´¬ñò£ù °Ÿø„꣆´‚è¬÷ ÃP õ‰¶œ÷£˜. 1994 ‚° H‰¬îò ¼õ‡ì£M™ ÞùŠ ð£°ð£´è¬÷ ɇ®M´õ¶ Iè è´¬ñò£ù °Ÿøñ£°‹. Þ‰î‚ °Ÿø„꣆®¡ Ü®Šð¬ìJ™ èè£I îù¶ âFKò£ù õCóñƒ«è£ Ýîóõ£÷˜è¬÷ ¬è¶ ªêŒî£˜. Üõ˜èÀ‚° ªð£¶‚ Æìƒè¬÷ ï숶õîŸè£ù àK¬ñ ñÁ‚èŠð†ì¶. ñŸÁ‹ «î˜î™ Þò‚èˆF™ Üõ˜èœ ðò¡ð´ˆFò ¶‡´Š Hóêóƒè¬÷ ðPºî™ ªêŒòŠð†ìù. ¼õ‡ì£ Üóê£ƒè‹ õCóñƒ«è£M¡ «î˜î™ Hó„ê£ó ê£îùƒè¬÷ I芪𼋠Ü÷MŸ° ðPºî™ ªêŒ¶M†ì ÜõKì‹ å¼ Cô è£˜èœ ñ†´«ñ Þ¼‰îù. «î˜î™ ÞóM™ ï¬ìªðŸø Hó„ê£ó ÆìˆF™ èô‰¶ªè£‡ì õCóñƒ«è£  C¬ø‚°„ ªê™õ îò£ó£èJ¼Šðî£è ÜPMˆî£˜.

ܪñK‚è£M™ ªêò™ð†´ õ¼‹ ñQî «ïò ܬñŠð£ù ñQî àK¬ñèœ è‡è£EŠ¹‚°¿ èè£IJ¡ ¼õ‡ì£ «îêð‚î º¡ùE¬ò (RPF) 臮ˆ¶ ÜP‚¬è 塬ø ªõOJ†´œ÷¶. åŸÁ¬ñJ¡ ªðòó£™ è†´Šð£†¬ì RPF ÞÁ‚A‚ªè£‡´ õ¼õî£è ܉î ÜP‚¬è °Ÿø‹ê£†®ò¶. èè£IJ¡ à¬ó¬ò ܉î ÜP‚¬è «ñŸ«è£œ 裆®J¼‚A¡ø¶. ''Þ‰î «î˜î™èO¡ º®¾èœ âù‚°ˆ ªîK»‹ â¡Á  ÞŠ«ð£¶ ªê£™LMì º®»‹. «î˜‰ªî´‚èŠðõ˜èœ ï승 ÜóCò™ ªêò™F†ìñ£ù ¬ì à¼õ£‚°‹ «ï£‚èˆF™ 100 êîiî‹ å¡Áð†´ GŸðõ˜èœ. Ýù£™ ¬ì H÷¾ð´ˆî M¼‹¹ðõ˜èœ, ܉î H÷¾ð´ˆ¶‹ ïìõ®‚¬èJ¡ Ü®Šð¬ìJ«ô«ò ðîM‚° õó 輶A¡øù˜. Üõ˜è÷¶ 輈¶‚èœ âù‚°ˆ ªîK»‹. Üõ˜èœ «î˜‰ªî´‚èŠ ðìñ£†ì£˜èœ'' â¡Á èè£I «ðCJ¼Šð¬î ñQî àK¬ñèœ è‡è£EŠ¹‚°¿ ²†®‚裆®»œ÷¶.

Hªó…² ªñ£N FùêKò£ù Le Monde ðˆFK¬èJ™ ä«ó£ŠHò ÎQò¡ õ£‚°ŠðF¾ 𣘬õò£÷ó£è ðEò£ŸPõ¼‹ Colette Flesch â¡ðõ˜ ¼õ‡¼ì£ «î˜î™èœ üùï£òèˆ¬î «ï£‚A â´‚èŠð†´œ÷ º‚Aòñ£ù ïìõ®‚¬è â¡Á ð£ó£†®»œ÷£˜. ÜŠð®J¼‰¶‹, Üõ˜ ðô õ£‚°„ê£õ®èO™ àœ÷ õ£‚°Š ªð†®èO™ õ£‚°èœ õLò FE‚èŠð†®¼Šð¬î è‡ìî£è¾‹ ÃP»œ÷£˜. â™ô£ õ£‚°„ ê£õ®èO½‹ Ió†ì™èœ ïì‰î «ð£†® «õ†ð£÷˜èœ îƒè÷¶ Ýîóõ£÷˜è¬÷ õ£‚°„ ê£õ®èÀ‚° ÜŠðM™¬ô. ÜîŸè£ù è£ó투 Üõ˜èÀ‚° ÜŠðM™¬ô. ܈¶ì¡ ñÁ «î˜î™ Þò‚èˆF™ èè£I ªð£¶Šðíˆ¬î º¬ø«èì£è ðò¡ð´ˆFù£˜ â¡ð ðóõô£ù ꣡Áèœ Þ¼Šðî£è Flesch °PŠH†´œ÷£˜.

¼õ‡ì£ «î˜î™èœ °Pˆ¶ GΫò£˜‚ ¬ì‹v â¿F»œ÷ °PŠH™ ''üùï£òèˆF¡ â™ô£Mîñ£ù ܬìò£÷ƒèÀ‹ Þ‰îˆ «î˜îL™ è£íŠð´A¡øù.  º¿õF½‹ õ£‚°„ê£õ®èO™ è‡è£EŠHŸè£è ÜŠðŠð†ìõ˜èœ Fƒè÷¡Á Cô ¹è£˜è¬÷'' ñ†´«ñ ÃPòî£è ÞŠðˆFK¬è â¿F»œ÷¶. èè£I‚è£ù à‡¬ñò£ù Ýîó¾ Üõó¶ ´†C êºî£òˆ¬î„ «ê˜‰î õ˜ˆîè˜èÀ‹, Üóꣃè ÜFè£KèÀ‹  â¡ð¬î GΫò£˜‚ ¬ì‹v ²†®‚裆®»œ÷¶.

ê˜õ«îê ï£íò GFò‹ ÃPõ‰î Ý«ô£ê¬ùèÀ‚° ãŸð ¼õ‡ì£ Üóê£ƒè‹ èè£I î¬ô¬ñJ™ ê˜õ«îê ºîh†®Ÿ° ê£îèñ£ù Å›G¬ô¬ò à¼õ£‚è ºò¡Á õ‰î¶. 苪ðQ õKèœ °¬ø‚èŠð†ìù. ãŸÁñFèœ e¶ õKèœ c‚èŠð†ìù. 2004 ‹ ݇®™ ªîŸ° ñŸÁ‹ Aö‚° ÝŠHK‚è£MŸè£ù ²î‰Fó õ˜ˆîè ñ‡ìôˆF™ ¼õ‡ì£ «ê¼õ F†ìIìŠ ð†®¼‚A¡ø¶. ÜóꣃèˆF¡ ªð£¼÷£î£ó‚ ªè£œ¬è ´†C ÞùˆîõK¡ ªî£ì˜¹è¬÷ õ÷˜Šð¬î«ò °P‚«è£÷£è‚ ªè£‡´ ܬñ‰F¼‚A¡ø¶. ¼õ‡ì£M™ ªî£N™¶¬ø ñŸÁ‹ àŸðˆF è†ì¬ñŠ¹ õêFèœ Þ™¬ô. Ü‰î‚ °¬ø𣆬ì êK ªêŒA¡ø õ¬èJ™ ï蘊¹øƒèO™ ï¡ø£è è™M èŸÁM†´ ðEJ™ Üñ˜‰¶œ÷ ªî£Nô£÷˜è¬÷ ðò¡ð´ˆ¶A¡ø õ¬èJ™ ºîh´è¬÷ ߘ‚è«õ‡´‹ â¡ð¶î£¡ ÜóꣃèˆF¡ ªè£œ¬èò£°‹.

¼õ‡ì£M™ êÍè ñŸÁ‹ ªð£¼÷£î£ó G¬ôèœ YóN‰¶ Aì‚A¡øù. ä.ï£.M¡ ÜFè£óŠÌ˜õñ£ù õÁ¬ñ‚«è£†´ õó‹ð£ù FùêK å¼ ªì£ô˜ õ¼ñ£ùˆFŸ°‹ °¬øõ£è 65 êîiîˆFŸ° «ñŸð†ì ñ‚èœ õ£›‰¶ ªè£‡®¼‚A¡øù˜. ñ‚èœ õ£¿‹ è£ô‹ 49 ݇´èœ Ý°‹. 9 êîiî ñ‚èÀ‚° ⌆v «ï£Œ 臮¼‚A¡ø¶. CIA à¼õ£‚A»œ÷, àôè îèõ™ F󆮡ð®, ⌆v «ï£Œ è‡ìõ˜èœ ÞøŠ¹ MAî‹ Iè ÜFèñ£èJ¼‚°‹ â¡ð¬î»‹ èí‚A™ â´ˆ¶‚ªè£‡´ 𣘂°‹«ð£¶, ¼õ‡ì£M™ êó£êKò£è ñ‚èœ õ£¿A¡ø õò¶ 40 ݇´èœ Ý°‹. ÝŠHK‚è£M«ô«ò ñ‚èœ ªî£¬è ÜFè ªï¼‚èñ£è àœ÷  ¼õ‡ì£. 85 êîiî‹ ñ‚èœ «õ÷£‡¬ñ¬ò ï‹H«ò õ£›‰¶ ªè£‡®¼‚A¡øù˜. 1990 èO¡ ¶õ‚èˆF™ ê˜õ«îê ï£íò GFò‹ ðK‰¶¬óèO¡ Ü®Šð¬ìJ™ «è£ŠH ñŸÁ‹ «îJ¬ô ðJKìŠð†ì¬îˆ ªî£ì˜‰¶ ¼õ‡ì£M™ Iè‚ è´¬ñò£ù ñ‡ ÜKŠ¹ ãŸð†ì¶. ܉®¡ ãŸÁñF õ¼õ£J™ 80 êîiî‹ «è£ŠH ñŸÁ‹ «îJ¬ô ãŸÁñF Íô‹ A¬ì‚A¡ø¶. 1994 ‹ ݇´ ï¬ìªðŸø ÞùŠ ð´ªè£¬ôJ¡ c‡ìè£ô èƒèœ Þ¡ùº‹ ñ‚èÀ‚° ¶¡ðˆ¬î ªè£´ˆ¶‚ ªè£‡´î£¡ Þ¼‚A¡øù. ÜŠ«ð£¶ ¼õ‡ì£M™ Þ¼‰¶ ܉î ®Ÿ°œ«÷«ò Þì‹ ªðò˜‰îõ˜èœ Ü™ô¶ ð‚舶 èO™ ÜèFè÷£è õ£›‰¶ ªè£‡®¼Šðõ˜èœ ޡ‹ F¼‹ð º®ò£î G¬ôJ™ àœ÷ù˜. Þ‰î„ Å›G¬ôèO™ ®™ C‚èô£ù ªð£¼÷£î£ó‹ ªõOò£˜ ªê™õ£‚¬è ï‹H«ò àœ÷¶.

ܼ裬ñJ™ àœ÷ ªè£ƒ«è£ ®™ Þ¼‰¶ ¼õ‡ì£ Þó£µõˆ«î£´ ªî£ì˜¹œ÷ ñŸÁ‹ ðJŸÁM‚èŠð†ì A÷˜„C‚è£ó˜èœ ªè£œ¬÷ò®ˆ¶‚ ªè£‡´õ¼‹ «è£™ì£¡ (coltan) ñŸÁ‹ Þîó ñFŠ¹I‚è èQñ‹ ªð£¼†è¬÷ MŸð ¼õ‡ì£ ÜóꣃèˆFŸ° èQêñ£ù õ¼õ£Œ A¬ì‚A¡ø¶. ê˜õ«îê GF GÁõùƒèœ îŸè£Lèñ£è àî¾õ º¡ õ‰F¼Šð¬î»‹, ¼õ‡ì£ ï‹HJ¼‚A¡ø¶. ¼õ‡ì£M¡ GF ñŸÁ‹ ªð£¼÷£î£ó F†ì ܬñ„ê˜ «ìù£™† 蹫ó‚è£ (Donald Kaberuka) ''ÜFwìõêñ£è ïñ¶ ð†ªü† ðŸø£‚°¬ø 9 êîiî‹ ¼õ‡ì£M¡ ªñ£ˆî àœï£†´ àŸðˆFJ™ (GDP) àœ÷¶. Þ‰î ðŸø£‚°¬ø¬ò ÝŠHK‚è ÜHM¼ˆF õƒA»‹, àôè õƒA»‹, GF àîM Íô‹ ߴ膮 î¼A¡øù. Þ‰î ðŸø£‚°¬ø Ý«ó£‚Aòñ£ù¶î£¡ â¡ð¶ ïñ‚° èì¡ ªè£´Šðõ˜èÀ‚°ˆ ªîK»‹. Þ‰î ðŸø£‚°¬ø ªð£¼÷£î£óˆF¡ õ½õ£ù G¬ô¬ò 裆´A¡ø¶. ãªùQ™ ðŸø£‚°¬ø Íô‹ êÍè ºîh´èœî£¡ ªêŒòŠð´A¡ø¶. ªñ£ˆî àœï£†´ àŸðˆFJ™ (GDP) 6% Ü÷MŸ° ð†ªü† ðŸø£‚°¬ø¬ò ñ†´Šð´ˆî «õ‡´‹ â¡ð¶î£¡ c‡ìè£ô °P‚«è£÷£°‹'' â¡Á ÃPù£˜.

Þîó ÝŠHK‚è èO™ êÍè ªêôMùƒè¬÷ 嶂Aˆ îœOMì «õ‡´‹ â¡Á õŸ¹ÁˆF õ¼A¡ø Þ¶«ð£¡ø GF àîM GÁõùƒèœ ¼õ‡ì£MŸ° ñ†´‹ êAŠ¹ˆî¡¬ñ«ò£´ ï쉶ªè£œõ è£óí‹ ÜªñK‚è£MŸ°‹, èè£I ݆C‚°‹ Þ¬ì«ò Gô¾A¡ø ê½¬è ªðŸø àø¾èœ , ܉î ñ‡ìôˆF™ Hó£¡v ñŸø‹ ªð™Tò ªê™õ£‚¬è Y˜°¬ôŠð Hóî£ùñ£è ܪñK‚è£ èè£I ݆C¬ò îù¶ õ£®‚¬èò£÷ù£è ðò¡ð´ˆF‚ªè£‡´ õ¼A¡ø¶.

èè£I, °ö‰¬îŠ ð¼õˆF«ô«ò ´†C Þùˆ¬î„ ꣘‰îõ˜ â¡ø º¬øJ™ ¼õ£‡ì£ML¼‰¶ à裇ì£MŸ°  èìˆîŠð†ìõ˜. à裇ì£M™ A÷˜„C «ð£˜ CŠð£ò£è, Þó£µõ ¹ôù£Œ¾ ÜFè£Kò£è ðEò£ŸP ÜÂðõ‹ ªðŸøõ˜. ´†C Þùˆîõ˜ ÝF‚è‹ ªê½ˆ¶A¡ø ¼õ‡ì£ «îêð‚F º¡ùE (RPF) à裇ì£M™ ªêò™ð†´ õ‰î¶. ÜF™ àÁŠHù˜ â¡ø º¬øJ™ ÜóCòL™ Üõ˜ Hóðô‹ ܬì‰î£˜. 1990 ‹ ݇´ ܪñK‚è£M¡ 裡ê£v ð°FJ™ àœ÷ «ð£˜† hõ¡æ˜ˆ (Fort Leavensworth) ð°FJ™ Þó£µõ ñŸÁ‹ Í«ô£ð£ò ðJŸCè¬÷ ªðŸø£˜. ðJŸC ñŸÁ‹ ܪñK‚è£ HK†ì¡ ñŸÁ‹ ܪñK‚è Ýîó¾ àè£‡ì£ ð¬ìèO¡ bMóñ£ù Í«ô£ð£ò Ýîó«õ£´ Üõó¶ º¡ùE (RPF) 1994 Þù åNŠ¹ «ð£¶‹, Ü H¡ù¼‹ ¼õ‡ì£¬õ î¡ è†´Šð£†®™ ªè£‡´ õ‰î¶. ܉î Þù åNŠ¹ Hó£¡C¡ Ýîó¾ªðŸø ''ý§†´ ðõ˜'' ¼õ£‡ì£ Üóꣃèˆî£™ ïìˆîŠð†ì¶. ´†C Þùˆîõ˜è¬÷»‹, Iîõ£î ý§†´‚è¬÷»‹ °P¬õˆ¶ Þù åNŠ¹ °î™èœ ïìˆîŠð†ìù.

ð™ô£Jó‚èí‚è£ù ý§†´‚èœ ï£†®L¼‰¶ îŠH æ®ù˜. Üõ˜èO™ ðô¬ó RPF ð¬ìèœ M󆮄 ªê¡Á ªè£¡Á °Mˆîù. ÜŠ«ð£¶ RPF ð¬ìèœ ïìˆFò ªè£¬ôèO™ ñ£‡ìõ˜èO¡ â‡E‚¬è âšõ÷¾ â¡ð¶ °Pˆ¶ Þ¡¬ø‚°‹ è£óê£óñ£ù õ£‚°õ£îƒèœ ï¬ìªðŸÁ‚ ªè£‡®¼‚A¡øù. 30,000 ºî™ 200,000 ô†ê‹ «ð˜ õ¬ó ªè£™ôŠð†®¼‚èô£‹ â¡Á ñFŠHìŠð†®¼‚Aø¶. Ýù£™ èè£I, ''RPF ÜFè£Kèœ ê˜õ«îê ñQî«ïò ê†ìƒè¬÷'' eP ïì‰îî£è 効‚ªè£‡´œ÷£˜.

ðîM‚° õ‰î H¡ù˜ RPF, ܪñK‚è CøŠ¹ ð¬ìèœ ªè£´ˆî «ð£˜ ñŸÁ‹ âF˜Š ¹ó†C ïìõ®‚¬è ðJŸCè¬÷ ªðK¶‹ ðò¡ð´ˆFò¶. ªð¡ìè¡ ÜFè£Kèœ Þ¶ ðŸP 輈¶ ªîKM‚°‹«ð£¶ Þ‰î ðJŸCèœ ê£î£óí õ°Šð¬ø ðJŸCèœ î£¡ â¡Á‹ ñQî àK¬ñèÀ‚° ñFŠðOŠð¬õ â¡Á‹ °PŠH†ì£˜. õ£Sƒì¡ «ð£v† G¼ð˜ L«ù ®Î‚ ªõOJ†´œ÷ Ýõí‹ ÜªñK‚è£õ£ù¶ ¼õ‡ì£ ð¬ìèÀ‚° ÜOˆ¶õ‰î ðJŸC MKõ£ù¶ â¡Á‹ ÜF™ «ð£˜Š ðJŸC»‹ Ü샰‹ â¡Á‹ °PŠH†´œ÷£˜. Þ¶ ê‹ñ‰îñ£è 1997 Ýèv† 16 Ü¡Á ®Î‚ å¼ è†´¬ó â¿FJ¼‚Aø£˜.

1996-97 Ý‹ ݇®™ ¼õ£‡ì£ Ýîó¾ ªðŸø Þó£µõ ïìõ®‚¬èò£ù¶, ð‚舶 ï£ì£ù ¬ê˜ (Zaire) ´ ê˜õ£Fè£Kò£ù ªñ¹†´ «êC C«è£¬õ ݆CJL¼‰¶ Mó†´õîŸè£è ïìˆîŠð†ì¶. Üõ¼‚° H󣡲ì‹, ªð™Tòˆ¶ì‹ ªï¼‚èñ£ù àø¾èœ GôMù. èè£I õ£Sƒì‚° îù¶ ²ŸÁŠðòíˆ¬î «ñŸªè£‡ì H¡ù˜ Cô õ£óƒèO™ Zaire ®™ ݆C‚èM›Š¹ Þó£µõ ïìõ®‚¬è «ñŸªè£œ÷Šð†ì¶. ¼õ£‡ì£M¡ î¬ôïèó£ù A‚è£LJ™ àœ÷ ܪñK‚è Éîóèˆ¬î„ «ê˜‰î ÜFè£Kèœ Ü®‚è® å¼ƒA¬íŠ¹ ðòíƒè¬÷ «ñŸªè£‡ì, Þ‰î Þó£µõ ïìõ®‚¬èJ™ ß´ð†ìõ˜èœ ðòù¬ì‰î£˜èœ â¡Á õ£Sƒì¡ «ð£v† G¼ð˜ ®Î‚ â¿F»œ÷£˜. ªñ£¹†´¬õ ðîMJL¼‰¶ Mó†®ò Cô «ð£˜Š ð¬ìJù¼‚° ܪñK‚è£ ðJŸC ÜOˆF¼‚è ô‹ â¡Á ܪñK‚è ÜFè£Kèœ õ£Sƒì¡ «ð£v† G¼ðKì‹ ªîKMˆîù˜. 𣶠ªè£ƒ«è£ üùï£òè °®òó² â¡Á ܬö‚èŠð´‹ Ü¡¬øò Aö‚° ¬ê˜ ð°FJL¼‰¶ M¬ôñFŠ¹ I‚è èQñ õ÷ƒè¬÷ ¼õ£‡ì£ ð¬ìèœ «î£‡® â´‚è Ýó‹Hˆ¶œ÷ù.

2001 HŠóõKJ™, ªõœ¬÷ ñ£O¬èJ™ üù£FðF ¹w ðîM«òŸÁ‚ ªè£‡ì H¡ù˜, èè£I õ£Sƒì¡ ²ŸÁŠ ðòíˆ¬î «ñŸªè£‡ì£˜. AO¡ì¡ G˜õ£èˆF™ Þ싪ðŸø Þó£µõ Ýîó¬õ c†®‚ªè£œ÷ «õ‡´‹ â¡ðîŸè£è ܃° ªê¡ø£˜. ܪñK‚è£M¡ è£ð‰¶ ݆Cò£è, èè£I ݆C ªî£ì˜‰¶ ªêò™ð†´ õ¼A¡ø¶ì¡, ¹w G˜õ£èˆF¡ ð™«õÁ ð†ì ê˜õ«îê AKIù™ °Ÿø ïìõ®‚¬èèÀ‚°, ó£xTòˆ¶¬ø ºè Í®¬ò Þ‰î ݆C õöƒA õ¼A¡ø¶.

ñ£˜„ 5 õ£Sƒì‚° èè£I ðòí‹ ªêŒî«ð£¶, Üõ˜ ܪñK‚è ºîh†ì£÷˜èœ ÆìˆF™ à¬óò£ŸPù£˜. ñˆFò ÝŠHK‚è£M™ ÜóCò™ Gôõó‹ °Pˆ¶, üù£FðF ¹wSŸ°‹ «îCò ð£¶è£Š¹ Ý«ô£êè˜ «ý£‡ìLê£ ¬óCŸ°‹ M÷‚è‹ ÜOˆî£˜. ªõOèO™ ܪñK‚è£ «ñŸªè£‡´œ÷ AKIù™ ïìõ®‚¬èè¬÷ Í®ñ¬ø‚°‹ ºèÍ®ò£è ªêò™ð†ì èè£I,  ªðŸø èì¬ù F¼‹ð ªê½ˆFù£˜. ¼õ£‡ì£M™, Þù ÜNŠ¹ ï¬ìªðŸø¶ ªî£ì˜ð£è, ÜõŸP™ ܪñK‚è£M¡ ߴ𣴠ªî£ì˜ð£ù Mõóƒèœ Ü‹ðôˆFŸ° õóˆ ¶õƒAò¶‹, Í¡ø£õ¶  ê˜õ«îê °ŸøMò™ cFñ¡øˆF™ ܪñK‚è ñŸÁ‹ ¼õ‡ì£ ´ °®ñ‚èœ e¶, õö‚° ªî£ì˜õ Þòô£îõ£Á, MFMô‚° ÜO‚A¡ø àì¡ð®‚¬è å¡P™ ¹wû§ì¡ èè£I ¬èªò¿ˆF†ì£˜. Þ¶ I辋 °PŠHìˆî‚è å¼ G蛄Cò£°‹. 2003 ñ£˜„ ñˆFJ™ ßó£‚ e¶, ¹w G˜õ£è‹ Ý‚AóIŠð ªêŒ¶ õ‰î Ýòˆîƒè¬÷ èè£I ÝîKŠðî£è å¼ ÜP‚¬è¬ò»‹ ªõOJ†ì£˜.

RPF ¼õ‡ì£M™ ¹K‰î ܆ÇNòƒè¬÷ ê˜õ«îê ñQî àK¬ñ ܬñŠ¹‚èœ ¹ô¡ Mê£ó¬í ªêŒõFL¼‰¶ îù¶ Üóꣃ般î 裊ðîŸè£è, ä.ï£ M™ ܪñK‚è£ Ýîó¬õ èè£I ꣘‰F¼‚Aø£˜. ê˜õ«îê «ð£˜‚°Ÿø cFñ¡ø õö‚èPë˜ è£˜ô£ ªì™ 𣇫ì (Carla del Ponte) ¼õ‡ì£M™ î¬ô¬ñ Üó² õö‚èPë˜ ðîMJL¼‰¶ ܇¬ñJ™ c‚èŠð†ì£˜. ¼õ‡ì£ Üóꣃè‹, Þù ÜöŠ¹ ªêŒîõ˜èÀ‚° Ýîóõ£è ªêò™ð†´ õ¼õî£è ÜŠ«ð£¶ ¹è£˜ ÃøŠð†ì¶. ܉î î¬ô¬ñ Üó² õö‚èPë˜, RPF ¡ «ð£˜‚ °Ÿøƒèœ ªî£ì˜ð£è ¹ô¡ Mê£ó¬í ªêŒõ¬î ¼õ‡ì£ Üó² î´ˆ¶ GÁˆFò¶. Üõ¼‚° ꣆Cè¬÷ Mê£K‚è«õ£, Ýõíƒè¬÷ Ýó£ò«õ£, ÜÂñF ÜO‚èM™¬ô. ä.ï£ ð£¶è£Š¹ ê¬ð, ê˜õ«îê AKIù™ cFñ¡ø ïìõ®‚¬èèÀ‚° èè£I Üóê£ƒè‹ è†´Šðì «õ‡´‹ â¡Á «ñŸªè£œÀ‹ ºòŸCè¬÷ Þ¶õ¬ó ܪñK‚è£ î´ˆ¶‚ ªè£‡«ì õ¼Aø¶.