|
WSWS: ªêŒFèœ & ÝŒ¾èœ: ä«ó£Šð£
:
ð£™è¡
Bosnia-Herzegovina faces dissolution
ªð£vQò£-«ý˜ªú«è£Mù£ º®M¬ù âF˜«ï£‚°A¡ø¶
By Tony Robson
28 March 2001
Use
this version to print
Þè¢ è좴¬óJ¡ ºî™ ð£è‹ ãŠHó™
4‹ FèF Hó²K‚èŠð†ì¶. ÞÁFŠ ð£èˆ¬î W«ö è£íô£‹.
ð™
Þù ªð£vQò£
ðô Þù ªð£vQò£¬õ ð£¶è£Šð¶ â¡ø
«ð£˜¬õJ¡ W› ܪñK‚裾‹ ä«ó£Šð£¾‹ ªðòó÷M™
å¼ ²î‰Fóñ£ù ÜóꣃèˆF¡ e¶ º¡ªù£¼«ð£¶‹ Þ™ô£î÷Mô£ù
膴Šð£†¬ì ªðŸÁœ÷ù. Þ¶ «ï†«ì£M¡ ÝF‚èˆF½œ÷
S-For ð¬ìè÷£™
Ý‚AóIˆ¶œ÷¬î»‹ è쉶 ªê¡Áœ÷¶. àôè õƒA»‹ ê˜õ«îê
ï£íò GFòº‹ Üî¡ ªð£¼÷£î£óˆ¬î 膴Šð´ˆ¶¬èJ™,
àò˜ ÜFè£KèÀ‚è£ù ܽõô般î [Office
of the High Representative-OHR] ܃°
à¼õ£‚Aòî¡ Íô‹ ܉®¡ º¿ ÜóCò™ «ð£‚A¬ù»‹
«ñŸ° ï£´èœ è†´Šð´ˆ¶õîŸè£ù i†«ì£ ÜFè£óˆ¬î
àÁFŠð´ˆF»œ÷¶. àò˜ ÜFè£KèÀ‚è£ù ܽõôè‹ [OHR]
«î¬õŠð†ì£™ ¹Fò Üóꣃè ܬñŠ¹èÀ‚° ªîK¾ªêŒòŠð†ì
HóFGFè¬÷ ÜèŸÁõîŸè£ù ÜFè£óˆ¬î ªè£‡´œ÷¶. Þš
àì¡ð£†¬ì ï¬ìº¬øŠð´ˆ¶õ ä«ó£Šð£M¡ Æ´¬öŠ¬ð
àÁFŠð´ˆ¶õîŸè£è ܪñK‚è£ îù¶ º¡ùEŠ ð£ˆFóˆ¬î
ð£¶è£ˆ¶œ÷¶. º¡ù£œ ܪñK‚è ªõO´ ܬñ„êó£ù
ñìh¡ Ü™H¬ó† ''«ì†®¡ àì¡ð®‚¬è»‹ êñ£î£ù
«ð„²õ£˜¬îèÀ‹ ܪñK‚è îò£KŠð£°‹'' âù H¡ù˜
°PŠH†ì£˜.
èì‰î ïõ‹ð˜ ñ£î‹ ïì‰î ªð£¶ˆ«î˜î™
»ˆî‹ º®‰î H¡ù˜ Í¡ø£õ¶ «î˜îô£°‹. ªð£vQò£-«ý˜ªú«è£Mù£M¡
«î˜î½ì¡ CÁHK¾èœ ñ†ìˆFô£ù ð£ó£Àñ¡ø «î˜î™èÀ‹
°«ó£Cò ºvL‹ Æì¬ñŠH¡ 衫죡èÀ‚è£ù «î˜î™èÀ‹
Þ싪ðŸøù. Þî¡ º®¾èœ «îCòõ£î è´‹«ð£‚è£÷˜èO¡
Ýîó¾ ªð¼Aõ¼õ¬î 裆´A¡øù. Þ¡Áõ¬óJ™ F¼‹¹‹
CÁ𣡬ñJùK¡ Ü÷¾ °¬øõ£è«õ àœ÷¶. Üî£õ¶ CÁ𣡬ñò£è
Üõ˜èœ Þ¼‚°‹ ð°FèO™ Üõ˜è÷¶ ªê£‰î i´èÀ‚°
F¼‹¹‹ Ü÷¾ 10% ÞŸ° °¬øõ£è¾œ÷¶.  ªð¼‹ð£¡¬ñ¬ò
ÜÂðM‚°‹ Hó«îêƒèO™ îñ¶ 膴Šð£†¬ì ÜFèKˆ¶‚ªè£œõîŸè£è
Þˆ«îCòõ£î î¬ôõ˜èœ Þ싪ðò˜‰î ñ‚èœ ï£´F¼‹¹õ¬î
î¬ìªêŒA¡øù˜. Üõ˜èœ ðóvðó Üõï‹H‚¬èJô£ù Å›G¬ô¬ò
ð£Mˆ¶ îñ¶ ªê£‰î Þù êÍèˆF¡ ð£¶è£õôó£è 裆캬ùA¡øù˜.
A†ìˆî†ì 50% Ýù õ«ò£Fðˆ¬î ܬì‰î
êºî£òˆF™ Üõ˜èO¡ ð£¶è£Š¹ å¼ º‚Aò ðƒ°õA‚A¡ø¶.
«ð£†® «îCòõ£Fèœ ê˜õ«îê àîMè¬÷»‹, èìˆî™è÷£™
A¬ì‚°‹ Þô£ðˆ¬î»‹, ªð£¶ GÁõùƒèO™ Üõ˜èO¡
àò˜ðîMè¬÷»‹ îõø£è ð£Mˆ¶ îñ‚è£ù Ýîó¬õ
«î´A¡øù˜. âšõ£P¼‰î«ð£¶‹ ðó‰î êÍè Hó„ê¬ùèœ
º¡õ¼õîŸè£ù ܬìò£÷ƒèœ è£íŠð´A¡øù. èì‰î ðˆ¶õ¼ìƒè÷£è
è´‹ «îCòõ£FèÀ‚è£ù õ£‚°èœ 10-20% Ý™ i›„Cò¬ì‰¶œ÷¶.
Srpska °®òó²
õöƒèŠðì£î áFòƒè¬÷ õöƒè«è£K Üóꣃè áNò˜èO¡
«õ¬ôGÁˆî ܬôò£™ èŠð†ì¶ì¡, èì‰î õ¼ì
àœÙó£†Cñ¡ø «î˜î™èO™ SDA
°«ó£Cò üùï£òè ÎQòQŸ°‹ õ£‚°èœ
ð£Kò i›„Cò¬ì‰¶œ÷¶.
ïõ‹ð˜ «î˜îL™ «îCòõ£FèÀ‚° A¬ì‚°‹
Ýîó¬õ °¬ø‚è â´ˆî ïìõ®‚¬èèœ Cô ªõŸPòOˆF¼Šðî£è
ªîKA¡ø¶. °«ó£Cò üùï£òè ÎQòQŸ° A¬ìˆî õ£‚°èœ
1998 Þ™ A¬ìˆî¬î Mì 20,000 Ý™ °¬ø‰¶œ÷¶«ð£F½‹
ªð£vQò °«ó£Cò˜èO¡ ªð¼‹ð£¡¬ñ õ£‚°è¬÷ ªðŸP¼‰îù˜.
Þ‚è†C Æì¬ñŠH¡ «ñŸê¬ð‚è£ù õ£‚°OŠ¹ º¬øJ™
ªêŒòòŠð†ì ñ£Ÿøˆ¬î ªð£vQò °«ó£Cò˜èO¡ àK¬ñè¬÷
ñ†´Šð´ˆF»œ÷î£è â´ˆ¶‚裆® îñ¶ HKM¬ù‚è£ù
Ýîó¬õ àÁFŠð´ˆF‚ªè£‡ì¶. Þ¶ «ê˜Hò üùï£òè Æ´
[ SDA]
Ýîó¬õ ÜFèK‚辋 ªêŒî¶.
Üõ˜èœ ''♫ô£¼‹ îñ‚° M¼Šðñ£ù¬î ªîK¾ªêŒA¡ø£˜èœ.
àƒèœ G¬ô â¡ù? '' â¡ø «è£êˆ¶ì¡ ªð£vQò ºvh‹è¬÷
Þù Ü®ˆî÷ˆF™ õ£‚èO‚è «è£Kù˜.
Þ¶ Srpska °®ò󲂰‹
ªð£¼ˆîñ£ù¶. «î˜î½‚° Þó‡´ Aö¬ñ‚° º¡ù˜ ܪñK‚è
ɶõ¼‹, «ì†ì¡ àì¡ð®‚¬èJ¡ º‚Aò Ý‚èî£ó¼ñ£ù
P„ê† «è£™¹Á‚ ªð£vQò£MŸ° ªê¡Á àò˜ ÜFè£KèÀ‚è£ù
ܽõôèˆFì‹ [OHR]
«ê˜Hò üùï£òè è†C [SDS]
ä î¬ìªêŒò «è£Kù£˜.Ýù£™
Þ¶ Üî¡ Ýîó¬õ ªð¼‚è«õ õNõ°ˆî¶. «ê˜Hò üùï£òè
è†C 1999 àò˜
ÜFè£KèÀ‚è£ù ܽõôè‹ î¬ìªêŒî º‚Aò «ê˜Hò è†Cò£ù
SRS Þù¶
õ£‚°‚è¬÷»‹ â´ˆ¶‚ªè£‡ì¶.
CPò Hó£‰Fò Ü®ˆî÷ˆF™ å¼ Üóꣃ般î
à¼õ£‚°õ ªð¼‹ð£¡¬ñ¬ò â‰îªõ£¼ «îCòõ£Fè÷£½‹
ªõŸPªðø£î Æìóê£ƒè‹ Ü¬ñ‚è«õ‡®J¼‰î¶.
Þî¡ Íô‹ îñ¶ Ýîó¬õ àÁFŠðˆF‚ªè£œ÷ êñ£Oˆ¶‚ªè£‡ìù˜.
ªð£vQò£-«ý˜ªú«è£Mù£Mù£ Üóê ñ†ìˆF™ ð™ Þù
êÍè üùï£òè è†C [ SDP]
CPò ªð¼‹ð£¡¬ñ¬ò ªðŸÁ‚ªè£‡ì¶.
ªðŠóõK 22‹ FèF êÍè üùï£òè è†CJ¡ Bozidar
Matic Å›„C Íôñ£è ªð£vQò£M¡
Hóîñó£A‚ ªè£‡ì£˜. Bozidar
Matic ð£Kò I¡ê‚F GÁõù‹ å¡P¡
G˜õ£A»‹ ²î‰Fó ꉬîJ¡ ¹è›ð£´ðõ¼‹ ñ†´ñ™ô£¶
«ñŸ°ï£´è÷£½‹ ܃WèK‚èŠð†ìõó£õ£˜. Üõ˜
²òªð£¼÷£î£óˆF¡ «î¬õ¬ò»‹, ãŸÁñF¬ò ÜFèK‚辋
ºîh´è¬÷ àœ«ï£‚A èõó«õ‡´‹ âù¾‹ õL»ÁˆF»œ÷£˜.
Üõó¶ Üóê£ƒè‹ 10 è†CèO¡ ðôiùñ£ù Æì£è Þ¼Šð¶ì¡,
''ñ£ŸøˆFŸè£ù Æ´'' â¡ø ªðòK¡ W› Þòƒ°A¡ø¶.
Þ싪ðò˜‰î ÜèFè¬÷ Üõ˜èO¡ ªê£‰î
ÞìˆFŸ° F¼‹ð ªî£ì˜„Cò£è âF˜Šð¶ì¡, å«óñ£FKò£ù
Üóꣃè õ®õƒèÀ‚° º®¾è†´õ¶‹ «ì†ì¡ àì¡ð®‚¬èJ¡
ñFŠ¬ð Þö‚èªêŒA¡ø¶. Þš¾ì¡ð®‚¬è 𣙂èQ™
¹Fò êñ£î£ùˆFŸè£ù å¼ ¹Fò è£ôè†ìˆ¬î à¼õ£‚°‹
âùÃøŠð†ì¬ñ «ï†«ì£M¡ Þó£µõˆ î¬ôf†®¬ù Gò£òŠð´ˆ¶õîŸè£ù
º‚Aòñ£ùî£è Þ¼‰î¶.
«ñŸ°ï£´èœ Üõ˜èO¡ ïìõ®‚¬èèÀ‚è£ù
GFªõ°ñFè¬÷ ªðŸÁ‚ªè£œ÷ô£‹ âù õî£è ªîKòM™¬ô.
ªð£vQò£-«ý˜ªú«è£Mù£Mù£ ''GF àîMJ™ îƒAJ¼‚°‹''
å¼ ï£ì£è è¼îŠð´õ¶ì¡, èì‰î 5õ¼ìƒèO™ 5I™Lò¡
ªì£ô˜ õ£KJ¬ø‚èŠð†´œ÷¶. ܃°œ÷ «îCòõ£î‚
°¿‚èO¡ áö™èÀ‹, ªð£¶„«ê¬õèœ eî£ù Üõ˜èO¡
膴Šð£´‹ îQò£˜ñòñ£‚轂° å¼ ð£Kò î¬ìò£è
è¼îŠð´A¡ø¶. 3% ÞŸ° °¬øõ£ù Üóꣃè GÁõùƒè«÷
îQò£˜ñòñ£‚èŠð†´œ÷ù. ê˜õ«îê àîMèœ èìˆî™
ïìõ®‚¬èèÀ‚° àîMòO‚è ðò¡ð´ˆîŠð´õ¶ì¡,
ªð£vQò ꉬîJ™ MŸèŠð´‹ ªð£¼†èO™ 40% Ýù¬õ
õKJ™ô£¶ MŸð¬ù ªêŒòŠð´õî£è ñFŠHìŠð†´œ÷¶.
4.3 I™Lò¡ ñ‚è¬÷ ªè£‡ì CPò Hó«îêˆF™ ÞùŠð°Fè÷£è
HK‚èŠð†®¼Šð¶ õö¬ñò£ù õ˜ˆîè õ®õƒè¬÷ °öŠ¹õ¶ì¡,
c‡ìè£ô ªõOºîh´è¬÷ èõ˜‰îªè£œõ âF˜è£ô
ºó‡ð£´èœ ªî£ì˜ð£ù Üð£ò‹ º‚Aò î¬ìò£è¾œ÷¶.
ð£™èQ™ ܪñK‚è£M¡ H¡õ£ƒè™
Þ¶ ÜóC¡ º‚Aò Ýîóõ£÷˜èœ ñˆFJ™ ܪñK‚裬õ
ð£™èQ™ Üîù¶ ªî£ì˜„Cò£ù î¬ôf†®¬ù ñÁðKYô¬ù
ªêŒò¬õˆ¶œ÷¶.
å¼ ð‚èˆF™ «ñŸ°ï£´èœ îñ¶ 膴Šð£´è¬÷
FEŠðF™ °¬ø‰î 膴Šð£†¬ì 裆ì«õ‡´‹ â¡ø
G¬ôŠð£´ àœ÷¶. ð£™è¡ ªî£ì˜ð£ù ÜP‚¬è å¡Á
''ªð£vQò£M¡ ïõ‹ð˜ «î˜î™èœ: «ì†ì¡ îœ÷£´A¡ø¶''
â¡ø î¬ôòƒèˆF¡ W› ''ïõ‹ð˜ «î˜î™èO™ SDS
Þ¬ù î¬ìªêŒõ âFó£è Þ¼‰î
º‚Aò è£óí‹ ÜŠð® ªêŒõ ªð¼‹ð£¡¬ñ õ£‚è£÷˜èO¡
õ£‚°K¬ñ¬ò ðPŠðî£è Þ¼‚°‹ â¡ð‹. Þ¶ ªð£vQò£
ãŸèù«õ ð°Fò£è «õÁ ®¡ ð£¶è£ŠH™ Þ¼Šð¬î
èõùªñ´‚裶œ÷¶ì¡, õ£‚è£÷˜èœ Þî¡ Íô‹ ãŸèù«õ
ðôMî 膴Šð£†´‚° àœ÷£A»œ÷ù˜. ê˜õ«îê êÍè‹
è†Cè¬÷ î¬ìªêŒõ¶, «î˜‰ªî´‚èŠð†ì ÜFè£Kè¬÷
ðîMMô‚è™, ê†ìƒè¬÷ FEˆî™, ꣆Còƒè¬÷ Þ™ô£¶
ªêŒî™, »ˆî‚°Ÿø ¬èFè¬÷ ¬è¶ªêŒî™ «ð£¡øõŸ¬ø
ªêŒ¶œ÷¶. ê˜õ«îê êÍè‹ îù¶ Fò£èƒè¬÷ GÁˆF îQ
ÜFè£Kè¬÷»‹ è†Cè¬÷»‹ ºì‚°õ¬î GÁˆ¶õîŸè£ù
«ïó‹ ޶. ªð£vQò£ «õÁ ®¡ ð£¶è£ŠH™
Þ¼Šð¬î 制‚ªè£‡´ àœÙ˜ è†CèÀ‹ ÜFè£KèÀ‚°‹
îñ¶ ïìõ®‚¬èè¬÷ ªêŒò õNMì«õ‡´‹. ªð£vQò£ «õÁ
®¡ ð£¶è£ŠH™ Þ¼Šð¬î 制‚ªè£œõî¡ Íô‹
Þ¶ å¼ c®ˆî Þòƒ°‹ è†ì¬ñŠ¬ð à¼õ£‚°‹ ê‰î˜Šðˆ¬î
õöƒè«õ‡´‹'' âù °PŠH†´œ÷¶.
ñŸ¬øò ð‚èˆF™ Þ¡¬øò Hó„ê¬ù ªð£vQò£M¡
ð£îò 膴ñ£ùˆF™ Þ¼Šð Hó«îê‹ ñÁHKMŸ°œ÷£‚è
«õ‡´‹ âù ÃÁA¡ø¶. ªð£vQò£M™ ܪñK‚è£M¡ î¬ôf®Q¡¬ñ¬ò
𣘂èM¼‹¹õî£è üù£FðF ¹v ªîOõ£‚A»œ÷£˜. îù¶
«î˜î™ Hóê£óˆF¡«ð£¶ ð£™èQ™ Þ¼‰¶ ܪñK‚èŠ
ð¬ìè¬÷ H¡õ£ƒè ܬöŠ¹M†ì£˜. Ýù£™ Üõ˜ ä«ó£Šð£M™
Þ¼‰¶ Mñ˜êùˆ¬î âF˜«ï£‚Aò ܪñK‚è£M¡ Þó£µõ
Hóê¡ù‹ Üî¡ Ã†´‚èÀì¡ èô‰¶¬óò£ì™ Íôº‹,
Æì£ù ð£¶è£Š¹ àì¡ð£†®¡ Íôº«ñ °¬ø‚èŠð´‹
âù î¡Â¬ìò 輈¬î Gò£òŠð´ˆF‚ªè£‡ì£˜.
âšõ£P¼‰î«ð£¶‹ Üõ˜èO¡ ªè£œ¬è
ñ£ŸøˆFŸè£ù ªîOõ£ù ܬìò£÷ƒè¬÷ è£í‚îòî£è¾œ÷¶.
ÞŠHó«îêˆF™ ܪñK‚è£M¬ìò Þó£µõHóê¡ù‹
ªî£ì˜ð£ù Æìªñ£¡P™ ä«ó£ŠHò-ÝHK‚è ÜóCò™
Þó£µõ MìòƒèÀ‚è£ù àîM ÜFè£K»‹, Æ´Šð¬ì 膬ì¬÷J´‹
ÜFè£K»ñ£ù ªüùó™.«ì†ì¡ 2003 Ü÷M™ ܪñK‚è£ ð¬ìè¬÷
H¡õ£ƒ°‹ âù ÃP»œ÷£˜. S-For
ð¬ìèÀ‚è£ù ܪñK‚è£M¡ ðƒèOŠH¡
ð£Kò °¬øŠ¹ S-For Ýù
Ü´ˆî ñÁðKYô¬ùJ™ èõùªñ´‚èŠð´‹ âù Üõ˜ «ñ½‹
ªîKMˆî£˜. S-For ÞŸè£ù
ÜFè£K ªôŠKù† ¬ñ‚è™. ªì£Šê¡ ªð£vQò£ ªî£ì˜ð£ù
ªè£œ¬è ñ£Ÿøˆ¬î ɇ®M†´œ÷î£è ªüùó™. «ì†ì¡
°PŠH†ì£˜. ނÆìˆF™ èô‰¶ ªè£‡ìõ˜èœ ªð£vQò£M¡
âF˜è£ô‹ ªî£ì˜ð£è¾‹, ð™ Þù Üó², «ì†ì¡ àì¡ð®‚¬è
ªî£ì˜ð£è¾‹ èô‰¶¬óò£´ñ£Á «è†´‚ªè£œ÷Šð†ìù˜.
ð£¬îò ð£™èQ¡ ♬ôè¬÷ ñ£ŸPõ¬ó‰¶ ''CPò,
àÁFò£ù æ˜ Þù Üó²è¬÷'' à¼õ£‚°õîŸè£ù àì¡ð£´
å¡Á ܬ쉶œ÷î£è ªîKA¡ø¶.
«ñ½‹ ܪñK‚è ðˆFK¬èò£÷ó£ù Thomas
L Friedman New York Times ðˆFK¬è‚°
â¿Fò 2 膴¬óèO™ ªð£vQò£ ܇¬ì ÷è£ù °«ó£Cò£¾ì‹
«ê˜Hò£¾ì‹ Þ¬í‚èŠðì«õ‡´‹ âù ܬöŠ¹M†´œ÷£˜.
èì‰î üùõKJ™ ªõOõ‰î ܂膴¬óèO™ ªð£vQò£-«ý˜ªú«è£Mù£M¡
Þ¼Šð£ù¶ üùï£òèˆFŸ° ªð£¼ˆîñŸø¶ âù¾‹, Þ‚èóíˆFŸè£è
ܶ ܇¬ìèÀì¡ Ü¬ñFò£è HKˆ¶ Þ¬í‚èŠðì«õ‡´‹
âù °PŠH†´œ÷¶. Þ º¡Gð‰î¬ùò£è ú£AóŠH½‹,
ªð™A󣆮½‹ àœ÷ Stipe
Mesic Þù¶‹
Vojislav Kostunica Þù¶‹ ¹Fò Üóꣃèƒèœ
«ñŸAŸ° I辋 ê£îèñ£ùî£è è¼îŠðì«õ‡´‹ Thomas
L Friedman âù «ñ½‹ °PŠH†´œ÷£˜.
ªð£vQò °«ó£Cò «îCòõ£Fèœ ÜªñK‚è ªõO´
ªè£œ¬èJ¡ ð£î¬ò G¬ôòŸø ñ¬ò ð£M‚èM¼‹¹õ¶
IèªîOõ£ù¶. ²ò£bù ݆C¬ò à¼õ£‚°‹ F†ìƒè¬÷
ÜPMˆî H¡ù˜ ªð£vQò£-«ý˜«ú£Mù£M¡ HDZ
Þ¡ î¬ôõó£ù Ante
Jelavic ¹vR¡ Ýîó¬õ «õ‡® îQŠð†ì
º¬øJ™ è®î‹ â¿F»œ÷£˜. âšõ£P¼‰î«ð£F½‹
Þ¶õ¬ó ܪñK‚è£ àò˜ ÜFè£KèÀ‚è£ù ܽõôèˆF¡ [OHR]
ïìõ®‚¬èèO™ îƒA»œ÷¶.
|
