ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô Mðˆ¶: «êô…ê˜ Mê£ó¬íJ™ A¬ìˆî ð®ŠH¬ùèœ
By Shannon Jones
6 May 2003
Use this version to print
|
Send this link by email
| Email the author
HŠóõK ºîô£‹ «îF Ü¡Á ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ î¬óJøƒ°‹«ð£¶
ªõ®ˆ¶„ CîPò¶ ªî£ì˜ð£ù Ýó‹ð Mê£ó¬íJ™ Cô à‡¬ñèœ ªõOJìŠð†®¼‚A¡øù. ܶ, M‡ªõO
ÝŒ¾ˆ F†ìˆF¡ ð£¶è£Š¹ˆîó‹ ð®Šð®ò£è °¬ø‰¶ªè£‡´ õ‰F¼‚Aø¶. ñŸÁ‹ õ˜ˆîè ïô¡èÀ‚°‹,
ªð¡ìè‚°‹ W›Šð®‰¶ ïì‚è«õ‡®ò è†ì£ò‹ ãŸð†ì, M‡ªõO ÝŒ¾ GÁõù‹ I°‰î ªï¼‚讂°
àœ÷£AJ¼‚Aø¶ â¡ð‹.
ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô âKªð£¼œ AèO™ ãŸð†ì èCMù£™ M‡ªõO‚
èôˆF¡ õô¶ð‚èˆF™ àœ÷ ªõŠð î´Š¹‚ èõêƒèœ «êîñ¬ì‰¶ Þ‰î ÜN¾ ãŸð†®¼‚è‚ô‹ â¡Á Mê£ó¬íJ™
GÏH‚èŠð†®¼‚Aø¶. ªõŠð õ£»‚è÷£ù¶ î´Š¹‚ èõêƒèO™ àœ÷ Þ¬ìªõOèO™ á´¼M„ ªê¡Áœ÷,
ÌI‚°œ Þ‰î M‡ªõO‚ èô‹ ¸¬ö»‹«ð£¶ ªõ®ˆ¶„ CîPJ¼‚èô£‹ â¡Á Mê£ó¬í ÜFè£Kèœ è¼¶A¡øù˜.
M‡ªõO‚ èô F†ìˆF¡ ð£¶è£Š¹ Ü‹êƒèœ ªî£ì˜ð£è ð™«õÁ â„êK‚¬èèœ
M´‚èŠð†ì H¡ù¼‹, ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ ªõ®ˆ¶„ CîP Üî¡ Íô‹ ã¿ M‡ªõO ió˜èœ ðLò£AM†ìù˜.
Þ‰î ¶¡Hò™ ê‹ðõ‹ ïìŠð å¼ Cô ñ£ƒèÀ‚° º¡¹ ï£ê£M™ (NASA)
ðE¹K‰î 挾ªðŸø å¼ ªð£Pò£÷˜ üù£FðF ¹wSŸ° M‡ªõO‚ èô ð£¶è£Š¹ Hó„ê¬ùèœ ªî£ì˜ð£è
â„êK‚¬è M´‚°‹ ðô è®îƒè¬÷ â¿F, M‡ªõO‚ èô ðòíˆ F†ìˆ¬î îŸè£Lèñ£è GÁˆF ¬õ‚°ñ£Á
«è†´‚ªè£‡ì£˜. ܈¶ì¡ M‡ªõO‚ èôˆF¡ ¸†ð‚ è¼MèO™ ãŸð†ì ð™«õÁ «è£÷£Áè¬÷»‹ Üõ˜
²†®è£†®J¼‰î£˜.
Ü«î ݇´ ï£ê£M™ àœ²ŸÁ‚° MìŠð†ì å¼ °PŠH™, M‡ªõO‚ èô ªêò™ð£´
ªî£ì˜ð£ù ºŠð¶ õ¬è ''àò˜ Ýðˆ¶‚èœ'' ðŸPò èõ¬ô ªîKM‚èŠð†ì¶. M‡ªõO‚ èôˆF¡ ªõOŠ¹ø
Aèœ ñŸÁ‹ ð£¶è£Š¹ î´Š¹ ð°Fèœ ªî£ì˜ð£ù îó‚ 膴Šð£†´ Hó„ê¬ùèœ ÝAò¬õ
²†®‚裆ìŠð†®¼‰îù. èõù‚°¬ø¾ è£óíñ£è ãî£õ¶ å¼ îõ¬ø 致H®‚裶 M†´M†ì£™,
Þ¶«ð£¡ø ¸†ð îõÁè÷£™, M‡ªõOŠ ðòí«ñ ''«î£™Mò¬ì‰¶M´‹'' â¡Á â„êK‚¬è ªêŒòŠð†®¼‰î¶.
Ü«î ݇´ ï£ì£Àñ¡øˆFŸ° î£‚è™ ªêŒòŠð†ì å¼ ÜP‚¬èJ™ ï£ê£M™
áNò˜èœ â‡E‚¬è Iè‚°¬øõ£è Þ¼Šðî£è¾‹, Þ¼‚A¡ø áNò˜èœ ''Ü÷MŸ° ÜFèñ£è'' ðEò£ŸP
è¬÷Š¹ŸP¼Šðî£è¾‹ ÃøŠð†®¼‰î¶. 2001 ñ£˜„ ñ£î‹ ï£ê£M¡ M‡ªõO Ý«ô£ê¬ù‚°¿ å¼ ÜP‚¬è¬ò
ªõOJ†®¼‰î¶. c‡ì è£ô ð£¶è£Š¹ ãŸð£´èœ ªî£ì˜ð£ù ðE Y˜°¬ô‰F¼Šðî£è ܉î ÜP‚¬èJ™
ÃøŠð†®¼‰î¶. Þ‰î ÜP‚¬è ªõOJìŠð†ì¶‹, ï£ê£ 䉶 Ý«ô£ê¬ù‚°¿ àÁŠHù˜è¬÷»‹ ñŸÁ‹ Þó‡´
Ý«ô£êè˜è¬÷»‹ ðîM c‚è‹ ªêŒî¶.
ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ C¬î‰¶ M¿‰î H¡ù˜ ï¬ìªðŸø ºîô£õ¶ ªð£¶
Mê£ó¬íJ™, «ü£¡ê¡ M‡ªõO ÝŒ¾ G¬ôò Þò‚°ïó£ù üð˜ê¡ «ý£õ™ (Jefferson
Howell) îQò£˜ñòñ£‚èŠð†ìî¡ M¬÷¾èœ °Pˆ¶ èõ¬ô ªîKMˆî£˜. M‡ªõO ÝŒ¾ G¬ôòˆF™
ðEò£ŸP‚ ªè£‡®¼‚°‹ 10.000 ‹ «ðK™ 3.000 «ð˜ ñ†´«ñ ï£ê£M¡ áNò˜èœ Þ¼Šð¶ì¡,
ñŸøõ˜èœ ¶¬í åŠð‰î‚è£ó˜èœ â¡Á °PŠH†ì£˜ ܈¶ì¡ ï£ê£M™ ðEò£ŸÁ‹ áNò˜èO¡ â‡E‚¬è
«ñ½‹ °¬ø»‹ â¡Á Üõ˜ â„êKˆî£˜.
M‡ªõO‚èô F†ì Þò‚°ï˜ ó£¡F†ì«ñ£˜ (Ron
Dittemore) ꣆Cò‹ ÜO‚°‹«ð£¶ 1993 ºî™ M‡ªõO ãªü¡C îù¶ CM™ «ê¬õ
ªî£N™¸†ð áNò˜èO™ 50 iîñ£ùõ˜è¬÷ Þö‰¶M†ìî£è ªîKMˆî£˜. ð£¶è£Š¹ Ü‹êƒè¬÷ àˆFóõ£î‹
ªêŒ¶ªè£œÀ‹ õ¬èJ™ «ð£†® «ð£†´ ðEò£ŸÁA¡ø, MNŠ«ð£´ è‡è£E‚A¡ø Ü‹êƒè¬÷ ð®Šð®ò£è
Þö‰¶ªè£‡´ õ¼õî£è Üõ˜ °PŠH†ì£˜. ÞŠð® ꣆Cò‹ ÜOˆ¶ ðô õ£óƒèÀ‚°Š H¡ù˜ Üõ˜
ï£ê£ML¼‰¶ ó£Tï£ñ£ ªêŒõî£è ÜPMˆî£˜.
ªõœ¬÷ ñ£O¬è»‹ ñŸÁ‹ ï£ê£M¡ î¬ô¬ñ ÜFè£KèÀ‹ îƒè÷¶ 苪ðQèœ
ïô¬ù 輈F™ ªè£‡´ ªêò™ð´A¡øù˜ â¡Á °Ÿø‹ ꣆´õ ãó£÷ñ£ù ¶™Lòñ£ù ꣡Áèœ A¬ìˆF¼‚A¡øù.
Ýîô£™ ªè£ô‹Hò£ Mðˆ¶ ðŸPò Mê£ó¬íò£ù¶ Í® ñ¬ø‚°‹ ªêòô£èˆî£¡ ܬñ»‹. Mê£ó¬íJ™
àJ˜ ò£ù Hó„ê¬ùèœ â¬î»‹ è´¬ñò£è Mê£K‚èñ£†ì£˜èœ â¡Á‹ è¼îŠð´Aø¶.
ªè£ô‹Hò£ Mðˆ¶ Mê£ó¬í õ£KòˆF™, ï£ê£M™ ðEò£ŸÁðõ˜èœ 
Þ싪ðŸP¼‚Aø£˜èœ. I芪ð¼‹ð£ô£ù Mê£ó¬í àÁŠHù˜è¬÷ ï£ê£M¡ G˜õ£Aò£ù Cò£¡ æ‚Wv (Sean
O’Keefe) GòIˆF¼‚Aø£˜. Þ‰î Mê£ó¬í õ£KòˆF¡ î¬ôõ˜ èìŸð¬ìJL¼‰¶ 挾ªðŸø
܆Ió™ «ý«ó£™† ªè‚«ñ¡ pQò˜ â¡ðõó£õ˜. Þõ˜ «ï†«ì£M¡ º¡ù£œ Æ´Šð¬ìèO¡ î¬ô¬ñ
î÷ðFò£è ðEò£ŸPòõ˜. Mê£ó¬í õ£KòˆF™ Þ싪ðŸÁœ÷ àÁŠHù˜èO™ ð£FŠ«ð˜ Þó£µõ H¡ùE
àœ÷õ˜èœ. Þõ˜èœ Þ‰î Mê£ó¬íJ¡«ð£¶ âõ˜ e¶‹ ðN«ð£ì«õ£ Ü™ô¶ °Ÿøˆ¬î GÏH‚è«õ£ õNõ¬è
Þ™¬ô â¡ð¬î ªè‚ªñ¡ ªîKMˆ¶M†ì£˜. ''꣆CèÀ‚° CøŠ¹ àK¬ñ ܉îv¶ õöƒèŠð´‹'' â¡Á
àÁFòOˆ¶, Üõ˜è÷¶ ªðò˜èœ óèCòñ£è ¬õˆF¼‚èŠð´‹ â¡Á °PŠH†´, ''ÞîŸè£ù è£ó투î
致H®‚è M¼‹¹A«ø£«ñ îMó °Ÿø‹ ªêŒî îóŠHù¬ó 致H®ŠðîŸè£è Ü™ô'' â¡Á ªè‚«ñ¡ ªîO¾ð´ˆFù£˜.
ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ ªï£ÁƒAò¬îˆ ªî£ì˜‰¶ ï£ê£ à¼õ£‚Aò 䉶
M‡ªõO‚ èôƒèO™ Í¡Á  ð£‚AJ¼‚A¡øù. «êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ 1986 üùõK ñ£î‹ M‡E™
ªê½ˆîŠð†ì¶‹ ªõ®ˆ¶„ CîPò ÜFL¼‰î 7 «ð˜èœ ðLò£Aù˜.
«êô…ê˜ Mê£ó¬í
ÜN‰¶«ð£ù «êô…ê˜ ¹ô¡ Mê£ó¬íJ™ â´‚èŠð†ì Í® ñ¬ø‚°‹ ïìõ®‚¬èèœ
ÝAòõŸ¬ø I辋 ¸µ‚èñ£è Ýó£ò«õ‡´‹. ÜŠ«ð£¶î£¡ ªè£ô‹Hò£ Mê£ó¬í¬ò êKò£è ܵ躮»‹.
«êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ ªõ®ˆ¶ CîPò «ïóˆF½‹ Þ«î«ð£¡Á ï£ê£ áNò˜èÀ‚° è´¬ñò£ù G˜ð‰îƒèœ
ªè£´‚èŠð†ìù. ðô â„êK‚¬èèœ ¹ø‚èE‚èŠð†ì Ü‰î ¶òó G蛄C ï¬ìªðŸø¶.
«êô…ê˜ M‡E™ ªõ®ˆ¶„ CîPò Mðˆî£ù¶, ܶõ¬ó ï¬ìªðŸø ܪñK‚è£M¡
M‡ªõO ÝŒ¾ˆ F†ìƒèO™ Iè «ñ£êñ£ù H¡ù¬ìõ£è Þ¼‰î¶. î¬óJ½‹ ñŸÁ‹ ªî£¬ô‚裆C õNò£è¾‹
I™Lò¡èí‚è£ù ñ‚èœ Þ‰î‚ èô‹ ªõ®ˆ¶„ CîÁõ¬î «ïK™ 𣘈îù˜. ÜF™ ðLò£ùõ˜èO™ ºîô£õ¶
M‡ªõO ÝCKòó£ù APvì£ ªñ‚ ÝLš (Christa
McAuliffe) â¡ðõ¼‹ å¼õó£õ˜.
üù£FðF «ó£ù£™† gè¡, «êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ ªõ®ˆ¶„ CîPò¶ °Pˆ¶
Mê£ó¬í ªêŒõîŸè£è º¡ù£œ ªõO»ø¾ ªêòô£÷˜ M™Lò‹ «ó£ü˜v (William
Rogers) î¬ô¬ñJ™ å¼ Mê£ó¬í‚ èIû¡ 塬ø ܬñˆî£˜. ޼𶠫𘠪裇ì ܉î Mê£ó¬í‚
èIûQ™ ð™«õÁ î󊹂è¬÷„ «ê˜‰îõ˜èœ Þ싪ðŸP¼‰îù˜. ê‰FóQ™ è£ô® â´ˆ¶¬õˆî ºî™ M‡ªõO
ióó£ù c™ Ý‹v®«ó£ƒ ñŸÁ‹ ÞòŸHò™ «ï𣙠ðK² ªðŸø M…ë£Qò£ù K„꣘† «ðñ¡ à†ðì ðô˜
Þ‰î Mê£ó¬í‚ èIûQ™ Þ싪ðŸP¼‰îù˜.
Ýó‹ðˆFL¼‰«î Þ‰î Mê£ó¬í‚ èIû¡ âF˜ªè£‡ì ꣆CòˆF™ ð£¶è£Š¹
ðŸPò â„êêK‚¬èè¬÷ ªð£¼†ð´ˆî£ñ™ ï£ê£ ÜFè£Kèœ «êô…ê˜ èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ
è†ì¬÷J†ì£˜èœ â¡ð¶î£¡. Ü¡Á ñ£¬ô ð£ó£Àñ¡øˆF™ üù£FðF gè¡ îù¶ à¬ó¬ò ¶õ‚°A¡ø «ïóˆF™
«êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ M‡E™ ªê½ˆîŠðì«õ‡´‹ â¡Á ªõœ¬÷ ñ£O¬èJ¡ î¬ôJ†ì£™ è†ì¬÷JìŠð†ìî£è
ÜŠ«ð£¶ °Ÿø‹ ꣆ìŠð†ì¶. «êô…ê˜ ªê½ˆîŠð´õF™ «ñ½‹ î£ñî‹ ªêŒòŠðì‚Ã죶 â¡Á ªõœ¬÷ñ£O¬è
î¬ôJ†´ ÜõêóŠð´ˆFòî£è¾‹ °Ÿø‹ ꣆ìŠð†ì¶. H¡¹ ªñ‚ ÝL𼂰 Ü…êL ªê½ˆ¶‹ õ¬èJ™ üù£FðF
îù¶ à¬óJ™ «ê˜ˆ¶‚ ªè£œõîŸè£è ï£ê£ °PŠ¹ 塬ø ÜõKì‹ ªè£´ˆî¶.
ÌIJ¡ ÅöŸC‚° ñQî˜è¬÷ ªõ®ñ¼‰¶èœ ãŸPò 󣂪膮™ ÜF«õèñ£è
ªê½ˆ¶õ¶ â¡ð¶ C‚è™ ñŸÁ‹ Ýðˆ¶‚èœ ÜFè‹ G¬ø‰î‹. «êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ M‡ªõOJ™
ÜN‰îî£ù¶ õóô£ŸP™ ï¬ìªðŸø I芪𼋠ܵ Ý»î‹ Ü™ô£î ªõ®Šð£°‹. Þ‰î ªõ®Š¹ ãøˆî£ö
1000 ªî£¡ TNT ªõ®ñ¼‰¶‚° êññ£ù‹.
ð£¶è£Š¹ ªî£ì˜ð£è ï£ê£ ÜFè£Kèœ Üô†CòŠ«ð£‚°ì¡ ï쉶ªè£‡ì¶
I辋 õ¼‰îˆî‚è¶. gèQ¡ ï†êˆFóŠ «ð£˜ˆ F†ìˆF™ º‚Aòñ£è Þ싪ðŸP¼‰î¶ Þ‰î M‡ªõO‚
èôñ£°‹. âù«õ Þó£µõ‹ G˜íJˆî G¬ø«õŸø º®ò£î è£ô‚ªè´¬õ ̘ˆF ªêŒõîŸè£è «êô…ê˜
ªê½ˆîŠð†ì¶. ܈¶ì¡ ï£ê£M¡ 苪ðQ õ£®‚¬èò£÷˜èœ ªè£´ˆ¶õ‰î G˜ð‰îº‹ ÞF™ «ê˜‰¶ªè£‡ì¶.
M‡ªõO‚ èôˆF¡ ÞÁF‚è†ì õ®õ¬ñŠ¬ð ð†ªü† ñŸÁ‹ ÜóCò™ G˜ð‰îƒèœ
ð£Fˆîù. ê‰FóQ™ ªõŸPèóñ£è î¬óJøƒAò¶ ºî™ ï£ê£M¡ ð†ªü† ªî£ì˜‰¶‹ °¬ø‚èŠð†´
õ¼õ¶ì¡ ªêôMùƒè¬÷ ªõ†´õîŸè£è õ®õ¬ñŠ¹ îóˆ¬î»‹ °¬øˆ¶‚ ªè£‡ì£˜èœ. ï£ê£MŸ° îù¶
ð†ªü†¬ì Gò£òŠð´ˆ¶õŸè£è M‡ªõO ÝŒ¾ˆ F†ìˆF™ Þó£µõ ðò¡ð£†¬ì ªõO‚A‚裆ì«õ‡®ò
ÜõCò‹ ãŸð†ì¶. Þîù£™, õ®õ¬ñŠH™ ñ£Ÿøƒè¬÷ ªêŒò«õ‡®ò ÜõCò‹ ãŸð†ì¶. Ýè«õ M‡ªõO‚
èôˆF¡ î¬óJøƒ°‹ õ™ô¬ñ»‹ ð£¶è£Š¹‹ ð£F‚èŠð†ìù.
O-õ¬÷òƒèœ
(O-Ring)
ªêò™ðì£î ñ
«êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ ªêò™ðì£ñ™ ªõ®ˆ¶ CîPò àìù®‚ è£ó투î
Mê£ó¬í‚ èIû¡ M¬óM™ G¬ô®ò¶. àÁFò£ù ó£‚ªè† Ìvì˜è¬÷ ެ킰‹ HK¾èO™ ªð£¼ˆîŠð†®¼‰î
O- õ®õ óŠð˜ õ¬÷òƒèœ ªêò™ðìM™¬ô. M‡ªõO‚
èô‹ ªê½ˆîŠð†ì «ïóˆF™ õóô£Á è£í£î Ü÷MŸ° °O˜ Å›G¬ô GôMò
O- õ¬÷òƒèœ ªêò™ðìM™¬ô â¡ð¬î ÞòŸHò™
M…ë£Q «ðñ¡ GÏHˆî£˜.
Mê£ó¬í‚ èIû¡ ïìˆFò å¼ ªî£¬ô‚裆C «ïóˆF™ Þ‰î ܋ꈬî
M÷‚A‚ 裆´õîŸè£è, ܉î M…ë£Q °O˜‰î cK™ ܉î õ¬÷òˆ¬îŠ «ð£†ì£˜. ܶ àìù®ò£è ªïÁƒ°‹
G¬ô‚° õ‰¶M†ì¶. Þˆî¬èò õ¬÷ƒèœ Iè‚ °¬ø‰î ªõŠð G¬ôJ™ êKò£è Í캮ò£ñ™ «ð£ŒM†ì,
ªõŠðõ£»‚èœ ªõO«òP ÌvìK¡ ð‚èõ£†®™ bŠH®ˆî¶. Ýè«õ M‡ªõOJ™ ªê½ˆîŠð†´ 73 Mù£®J™
Þ‰î bJù£™ ªõOJL¼‚°‹ Hóî£ù âKªð£¼œ A ªõ®ˆî¶.
Mê£ó¬íJ¡«ð£¶ î£‚è™ ªêŒòŠð†ì ÝõíƒèO™
O-õ¬÷òƒèœ c‡ì è£ôñ£è«õ èõ¬ô î¼õî£è
ܬñ‰F¼‰î¶ â¡ð¶ GÏH‚èŠð†ì¶. 1972-73 èO™ àÁFò£ù Ìvì˜èœðŸP 󣂪膮Ÿè£ù Ü®Šð¬ì
õ®õ¬ñŠ¹ è†ìˆF«ô«ò ²†®‚裆ìŠð†´ è‡ìù‹ ªîKM‚èŠð†®¼‚Aø¶. à‡¬ñJ™ M‡ªõO ÝŒ¾ˆF†ì‹
¶õ‚èŠð†ì ºî™ 20 ݇´èO™ àÁFò£ù ó£‚ªè† Ìvì˜èœ ðò¡ð´ˆîŠðìM™¬ô. ãªù¡ø£™, ܬõ
I辋 Ýðˆî£ù¬õ â¡Á è¼îŠð†ìù. Ýù£™, ð£¶è£Šð£ù Fóõ âKªð£¼œ Ìvì˜è¬÷Mì, àÁFò£ù
Ìvì˜èÀ‚° Ý󣌄C ñŸÁ‹ ÜHM¼ˆF‚° Iè‚°¬ø‰î Ü÷M™ ªêôM†ì£™ «ð£¶ñ£ù‹.
àÁFò£ù ó£‚ªè† Ìvì˜èÀ‚è£ù F†ìˆ¬î ï£ê£ ãŸÁ‚ªè£‡ì£½‹, «ñ½‹
ªêôMùƒè¬÷ ªõ†´õ ܶ ºò¡ø¶. O-õ¬÷òƒèœ
Þ™ô£î å«ó àÁFò£ù ó£‚ªè† Ìvì˜è¬÷ ܬñ‚°‹ ºòŸC¬ò ï£ê£ ãŸÁ‚ªè£œ÷M™¬ô. ÜŠ ðFô£è,
«ñ£˜ì¡-Fò£‚«è£™ (Morton-Thiokol) GÁõù‹
î£‚è™ ªêŒî ªêô¾ °¬ø‰î F†ìˆF™ ó£‚ªè† Ìvì˜è¬÷ ܬñŠð ãŸÁ‚ªè£‡ì¶. ܈¶ì¡
ÜóCò™ ªê™õ£‚°‹ Þ‰î º®M™ ðò¡ð´ˆîŠð†®¼‚Aø¶. Þ‰î GÁõù‹ ܬñ‰F¼‚°‹ á†ì£ (Utah)
ð°FJL¼‰¶ õ‰îõ˜î£¡ ï£ê£M¡ ð†ªü†¬ì è‡è£E‚°‹ ªêù† °¿ î¬ôõó£õ˜. âù«õ Fò£‚«è£™
õ®õ¬ñŠ¹ ÞÁFò£è ãŸÁ‚ªè£œ÷Šð†ì¶.
1981 Ý‹ ݇´ M‡ªõO‚ èôˆF†ì‹ ¶õƒAòFL¼‰¶
O-õ¬÷òƒèœ ªî£ì˜‰¶‹ èõ¬ôòOˆ¶‚ªè£‡«ì õ‰îù.
1982 ‹ ݇´ ªõOJìŠð†ì å¼ ÝõíˆF™ Þ¬õèœ Ýðˆ¬î à¼õ£‚è‚ô‹ â¡Á â„êK‚¬è ªêŒF¼‰î¶.
à‡¬ñJ™, M‡ªõO‚ èôƒèœ ðôº¬ø ªê½ˆîŠð†ì«ð£¶, O-õ¬÷òƒèœ
èEêñ£ù Ü÷MŸ° C¬î‰¶ Þ¼‰îù.
ï£ê£M¡ ÝŒ¾ ÜP‚¬è å¡Á M‡ªõOŠ ðòíˆF¡ ð£¶è£Š¹ Ü‹êƒèœ ªî£ì˜ð£è¾‹,
''èô‹ ªê½ˆîŠð´‹«ð£¶ ãŸð´‹ îõÁèœ'' I芪ðKò «ðóNõ£è ÝAM´‹ â¡Á‹ â„êKˆî¶. «êô…ê˜
ªõ®ˆ¶ CîÁõ Þó‡ì£‡´èÀ‚° º¡ù˜ ï£ê£MŸ° å¼ ÜP‚¬è A¬ìˆî¶. ܉î ÜP‚¬èJ™ àÁFò£ù
ó£‚ªè† Ìvì˜èœ Ýù¶ M‡ªõO‚ èôˆF«ô«ò ÜFè Ýðˆ¶‚è¬÷ à¼õ£‚A¡ø ð°F â¡Á‹, Þ‰î
Ìvì˜èœ 35 ‚° 1 â¡ø MAîˆF™ ªêò™ðìˆ îõPM´‹ â¡Á‹ ²†®‚裆ìŠð†ì¶.
M‡ªõO‚ èô ¸†ð‚ è¼Mèœ Ü¬ùˆ¶‹ îõø º®ò£î¬õ ð£¶è£Šð£ù¬õ â¡Á
ï£ê£ àˆFóõ£î‹ ªêŒ¶ªè£œ÷ M¼‹Hù£½‹, O-õ¬÷òƒèœ
ªî£ì˜ð£è MFMô‚° ÜO‚èŠð†ì¶.
Þîó ð£¶è£Š¹ ªî£ì˜ð£ù èõ¬ôèÀ‹ GôMù. M‡ªõO Ý«ô£ê¬ù‚°¿
àÁŠHù˜èœ M‡ªõOŠ ðò투î I芪ðKò âF˜ð£˜Š¹‚è«÷£´ F†ìIì‚Ã죶 â¡Á â„êK‚¬è ªêŒF¼‰îù.
܈¶ì¡ Mñ£Qèœ õ£óˆF™ 7 èO™ 10 ºî™ 12 ñE«ïó‹ ðEò£ŸP»œ÷£˜èœ. ªð¡ìè¡
°PŠð£è, îù¶ à÷¾ ªêòŸ¬è‚ «è£œè¬÷ ªê½ˆ¶õ G˜ð‰îƒè¬÷ ÜFèKˆ¶ õ‰î«î£´, gèQ¡
''ï†êˆFóŠ «ð£˜'' F†ìˆF™ 󣂪膴èÀ‚° âFó£ù à÷¾ ªêòŸ¬è‚ «è£œè¬÷ à¼õ£‚°‹ ÝŒ¾èÀ‚è£è
áNò˜èÀ‚° ÜFè G˜ð‰î‹ ªè£´ˆ¶ õ‰î¶.
«êô…ê˜ ªê½ˆîŠð†ì¶
«êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ ªê½ˆîŠð†ì «ïóˆF™ ªõŠðG¬ôò£ù¶ õö¬ñ¬òMì
Ü÷MŸ° Iè‚°¬ø‰îî£è Þ¼‚°‹ â¡Á âF˜ð£˜‚èŠð†ì¶. Ü º¡ù˜ Þó‡´ º¬ø åˆF¬õ‚èŠð†´
üùõK 28 ‰«îF e‡´‹ «êô…ê¬ó ªê½ˆ¶õ «îF G˜íJ‚èŠð†ì«ð£¶, Þó¾ ªõŠðG¬ô 23F
ð£¬èò£èJ¼‰î¶. M‡ªõOJ™ ªê½ˆîŠð´Aø «ïóˆF™ 38 ð£¬èò£è Þ¼‚°‹ â¡Á âF˜ð£˜‚èŠð†ì¶.
Þ º¡ùó£ù ðòùƒèO™ 52 ð£¬è °OK™ M‡ªõO‚ èô‹ ªê½ˆîŠð†®¼‰î¶. «êô…ê˜ ªê½ˆîŠð´õ
Cô ñE «ïóˆFŸ° º¡ù˜ «ñ£˜ì¡ Fò£‚«è£™ (Morton-Thiokol)
ªðPò£÷˜èœ, àÁFò£ù ó£‚ªè† Ìvì˜èÀ‚°‹ ñŸÁ‹ °PŠð£è
O-õ¬÷òƒèÀ‚°‹ °O˜è£ŸPù£™ ãŸðì‚îò Ýðˆ¶‚èœ
°Pˆ¶ ï£ê£ ÜFè£KèÀ‚° â„êK‚¬è ªêŒîù˜.
Ü‰î «ïóˆF™, O-õ¬÷òƒèÀ‚°
°OKù£™ ãŸðì‚îò ð£FŠ¹‚èœ ªîKòM™¬ô. â¡ø£½‹ º‰¬îò ݇´ °O˜G¬ôJ™ ªê½ˆîŠð†ì M‡ªõO‚
èôˆF™ ªð£¼ˆîŠð†®¼‰î O-õ¬÷òƒèœ, èEêñ£ù
Ü÷MŸ° C¬î‰F¼Šð¶ 致 H®‚èŠð†ì¶. «ñ£˜ì¡ Fò£‚«è£™ ªð£Pò£÷˜èœ °O˜G¬ô
O-õ¬÷òƒèO¡ ªïA¿‹ ñ¬ò °¬øˆ¶Mìô£‹.
Ýîô£™ º¬øò£è YL´õF™ îõÁ ãŸð†´ ªõŠð õ£»‚èœ Þ¬íŠ¹èœ õNò£è ªõO«òø‚ô‹ â¡Á â„êK‚¬è
ªêŒF¼‰îù˜.
M‡ªõOŠ ðò투î F†ìI†ì «îFJ™ ïìˆî«õ‡´‹ â¡Á G˜ð‰î‹ ªè£´‚èŠð†´
õ‰î, ñ£˜û™ M‡ªõO‚èô G¬ôò ÜFè£Kèœ õö‚èˆFŸ° ñ£ø£ù å¼ ïìõ®‚¬è¬ò â´ˆîù˜.
M‡ªõO‚ èô‹ ªê½ˆîŠð´õ¶ ð£¶è£ŠðŸø G¬ôò£è ܬñ‰¶M´‹ â¡ð¬î «ñ£˜ì¡-Fò£‚«è£™ GÏH‚è«õ‡´‹
â¡Á «è†´‚ ªè£‡ì£˜èœ. ï£ê£ ÜFè£KèO¡ Þ‰î «è£K‚¬èò£ù¶ õö¬ñ‚° ñ£ø£ùî£è Þ¼‰î¶.
Üî£õ¶ ¶¬í åŠð‰î‚è£ó˜èœ îƒè÷¶ è¼Mèœ ð£¶è£Šð£ù¬õ â¡Á GÏH‚è«õ‡´‹ â¡ð‹. Ýù£™
܉î GÁõùŠ ªð£Pò£÷˜èœ, îƒè÷¶ G¬ôŠð£†®L¼‰¶ H¡õ£ƒèM™¬ô. ÜŠ«ð£F¼‰î GôõóˆF™ M‡ªõO‚
èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ¶ ð£¶è£Šð£ù ï¬ìº¬øò™ô â¡Á õL»ÁˆFù˜. îù¶ àò˜ ÜFè£ó‹ ð¬ìˆî, º‚Aòˆ¶õ‹
õ£Œ‰î õ£®‚¬èò£÷¼‚° â‰îMîñ£ù Hó„ê¬ù»‹ ªè£´ˆ¶Mì‚Ã죶 â¡ðîŸè£è ñ£˜ì¡-Fò£‚«è£™
G˜õ£è‹, îù¶ ªð£Pò£÷˜èO¡ 輈¶‚è¬÷ îœÀ𮠪ꌶM†´ ï£ê£ M‡ªõO‚ èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ
効î¬ô õöƒAò¶.
M‡ªõO‚ è¼Mè¬÷ îò£K‚°‹ ê˜õ«îê ªó£‚°õ™ (Rockwell
International) GÁõùº‹ °O˜ G¬ôJ™ M‡ªõO‚ èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ¶ °Pˆ¶ îù¶ èõ¬ô¬ò
ªîKMˆî¶. M‡ªõO‚ èôˆFL¼‰¶ Ü™ô¶ ܶ ªê½ˆîŠð´‹ «ñ¬ìJL¼‰¶ ðQ‚è†®èœ Mö‚ô‹. ܬõ
M‡ªõO‚ èôˆ¬î ð£F‚°‹ â¡Á ܉î GÁõù ªð£Pò£÷˜èœ â„êK‚¬è ªêŒF¼‰îù˜. â¡ø£½‹, G˜õ£èˆF¡
G˜ð‰î‹ è£óíñ£è ªó£‚ªõ™ ªð£Pò£÷˜èœ îƒè÷¶ â„êK‚¬èJ¡ è´¬ñ¬ò °¬øˆ¶‚ ªè£‡´, M‡ªõO‚
èôˆF¡ ð£¶è£ŠHŸ° î£ƒèœ àˆFóõ£î‹ îóº®ò£¶ â¡Á ñ†´«ñ â„êK‚¬è ªêŒîù˜.
â‰î„ Å›G¬ôJ½‹ M‡ªõO‚ èôˆ¬î ªê½ˆF«ò Ýè«õ‡´‹ â¡ðF™ ï£ê£
G˜õ£è‹ àÁFò£èJ¼‰î¶. ¶¬í åŠð‰î‚è£ó˜è¬÷ Ió†®, M‡ªõO‚ èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ
Gð‰î¬ù»ì¡ Üõ˜è÷¶ 効î¬ô ªðŸøî¡ H¡ù˜ M‡ªõO‚ èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ ãŸð£´è¬÷ ªêŒî¶.
܉î M‡ªõO‚ èôˆF™ ðòí‹ ªêŒî ã¿ M‡ªõO ió˜èÀ‚°‹ ªð£Pò£÷˜èœ ªîKMˆî îèõ¬ô‚Ãì
ï£ê£ G˜õ£è‹ ªîKM‚èM™¬ô.
Mê£ó¬í‚ èIû¡ ÜP‚¬è
«êô…ê˜ M‡ªõO‚ èô‹ ªõ®ˆ¶„ CîPò¶ ªî£ì˜ð£è Mê£ó¬í ªêŒõîŸè£è
üù£FðF GòIˆî Mê£ó¬í‚ èIû¡ 1986 ü¨¡ 6 ‹ «îF îù¶ ÜP‚¬è¬ò ªõOJ†ì¶. M‡ªõO‚ èôˆ
F†ìˆF™ ð™«õÁ ð£¶è£Š¹ °¬øð£´è¬÷ ÜP‚¬è ²†®‚ 裆®ò¶. ''îõø£ù Y™ õ®õ¬ñŠ¹ ªî£ì˜ð£è
àœG˜õ£è ð°FèO™ â´‚èŠð†ì â„êK‚¬è ªî£ì˜ð£è Fò£‚«è£™ GÁõùº‹ ñŸÁ‹ ï£ê£¾«ñ ªð£ÁŠ¹''
â¡ø ÜP‚¬è ÃPò¶. Mê£ó¬í‚ èIûù˜èO™ å¼õó£ù ÞòŸHò™ M…ë£Q «ýò¡ °PŠH†ì¬îŠ«ð£™,
''ã«î£ ówò Åî£†ì‹ ïìŠð¶«ð£™ º®¬õ â´ˆ¶M†ì£˜èœ. M‡ªõO‚ èô‹ ðø‚Aø¶.
O-õ¬÷ò‹ C¬î‰¶‹ ðø‚Aø¶ Ýù£™ å¡Á‹ ïì‚èM™¬ô.
Ü´ˆî M‡ªõOŠ ðòíˆF™ Ýðˆ¶ ÜFè‹ Þ™¬ô â¡Á è¼F îóˆ¬î êŸÁ °¬øˆîù˜. ªê¡ø º¬ø cƒèœ
îŠHM†ì£˜èœ. Ýù£™ Þ«î«ð£¡Á cƒèœ Ü®‚è® ªêŒ¶ªè£‡®¼‚è º®ò£¶'' â¡Á ܉î M…ë£Q °PŠH†ì£˜.
(1)
O
-õ¬÷ò‹ «êô…ê˜ ðòíˆFŸ°
º¡«ð ªêò™ð£†®™ Y˜°¬ô‰¶M†ì¶ â¡ð ꣡Áèœ Þ¼‰îù. ܉î Y˜°¬ô¾ °PŠHìˆî‚è Ü÷MŸ°
è´¬ñò£èJ¼‰î¶. Ü‰î °¬øŠð£†¬ì F¼ˆ¶õîŸè£ù ïìõ®‚¬è â´‚èŠð†®¼‚è «õ‡´‹. ãªù¡ø£™
º‰Fò ÝŒ¾èO™ °O˜‰î ð¼õ G¬ô‚°‹ O-õ¬÷òˆF¡
«êîˆFŸ°‹ Þ¬ì«ò Gô¾A¡ø àø¾è¬÷ ð£FŠ¹‚è¬÷ ªîO¾ð´ˆFJ¼‚è«õ‡´‹ â¡Á Þ‰î ÜP‚¬è ÃPò¶.
Þ‰î ÜN¾ Íô‹ Ü‹ðôˆFŸ° õ‰F¼‚Aø ªî£N™¸†ð ñŸÁ‹ G˜õ£èŠ Hó„ê¬ùèO™
è£íŠð´‹ °¬øð£´èœ c‚èŠðì«õ‡´‹ âù¾‹,
O-õ¬÷òƒèœ
ºŸP½ñ£è ñÁ õ®õ¬ñŠ¹ ªêŒòŠðì «õ‡´ªñù¾‹, «ñ½‹ ð™«õÁ G˜õ£èŠ Hó„ê¬ùèœ Yó¬ñ‚èŠðì
«õ‡´‹ âù¾‹ Mê£ó¬í‚ èIû¡ ðK‰¶¬ó ªêŒî¶.
Þ¼‰î«ð£F½‹ Þ‰î ÜP‚¬èò£ù¶ gè¡ G˜õ£èˆF¡ e¶‹, ñŸÁ‹ ï£ê£M¡
î¬ô¬ñ ÜFè£Kèœ e¶‹ â‰îMîñ£ù ðN¬ò»‹ «ð£ìM™¬ô. M‡ªõO‚° èô‹ ªê½ˆîŠð´‹«ð£¶
ð£¶è£ŠHŸ° Ýðˆ¶ ãŸðì‚ô‹ â¡Á ªð£Pò£÷˜èœ ªîKMˆî èõ¬ôèœ Üõ˜èÀ‚° ªîKM‚èŠðìM™¬ô.
ñ£ø£è, ï£ê£M¡ ñ£˜û™ M‡ªõO G¬ôòˆF™ ðEò£ŸÁ‹ ðô Þ¬ìG¬ô ÜFè£Kèœ e«î Mê£ó¬í‚
èIû¡ ðN«ð£†ì¶.
Mê£ó¬í‚ èIû¡ àÁŠHù˜è¬÷ °PŠð£è ÞòŸHò™ M…ë£Q «ýñ¬ù, Mê£ó¬í
ÜP‚¬èJ™ è´¬ñò£ù õ£êèƒè¬÷ ðò¡ð´ˆî£¶ ñ†´Šð´ˆF‚ ªè£œ÷ «õ‡´‹ â¡Á «ó£ü˜v G˜ð‰îƒè¬÷
ªî£´ˆî£˜. ï£ê£M¡ Ýðˆ¶‚è¬÷ ñFŠH´‹ G˜õ£è ï¬ìº¬øè¬÷ «ýñ¡ Iè‚ è´¬ñò£è 臮ˆ¶ â¿FJ¼‰î£˜.
100.000 ‚° å¡Á â¡ø MAîˆF™ M‡ªõO æì Mðˆ¶ ïì‚°‹ â¡Á Üõ˜èœ ñFŠd´ ªêŒF¼‚Aø£˜èœ.
Þ¶ î¡Q„¬êò£è Üõ˜èœ M¼ŠðŠð® Ýðˆ¶ Þ™¬ô â¡Á 裆´õîŸè£è à¼õ£‚Aò ¹œO Mðóñ£°‹.
à‡¬ñJ«ô«ò Þ‰î MAî‹ 50 ‚° 1 Ü™ô¶ 100 ‚° 1 ÝèJ¼‚èô£‹ â¡Á Þ‰î M…ë£Q â¿FJ¼‰î£˜.
''ªð£Pò£÷¼¬ìò º®¬õŠ 𣘂°‹«ð£¶, Ü‹ G˜õ£èˆF¡ ñFŠd´èÀ‚°‹
I芪𼋠ެìªõO è£íŠð´Aø¶. Ýù£™ Þˆî¬èò ñFŠd´è¬÷ àœ«÷ ðEò£ŸÁ‹ ÜFè£Kèœ Ü™ô¶ ªõOJ™
Þ¼Šðõ˜èœ ãŸÁ‚ªè£œõîŸè£è ÞŠð® ªêŒF¼‰î£½‹, ï£ê£ G˜õ£è‹ IîI…Cò èŸð¬ùˆ «î¬ó
æìM†´, ï‹ð º®ò£î Ü÷MŸ° Ýðˆ¶‚è¬÷ ñFŠd´ ªêŒF¼‚Aø¶'' â¡Á Þ‰î M…ë£Q «ñ½‹
â¿F»œ÷£˜. (2)
Mê£ó¬í‚ èIûQ¡ ðô àÁŠHù˜èœ Þ‰î ÜP‚¬è °Pˆ¶ îƒè÷¶ ÜF¼ŠF¬ò
ªîKMˆîù˜. ï£ê£M¡ î¬ô¬ñ ÜFè£KèÀ‚° Hó„ê¬ùèœ ªîOõ£è ªîKM‚èŠðì£ñ™ Þ¼‰F¼‰î£™Ãì,
îƒè÷¶ W› ÜFè£KèÀ‚° î¬ô¬ñ ÜFè£Kèœ ªîOõ£ù æ˜ è†ì¬÷¬ò HøŠHˆF¼‰îù˜. Üî£õ¶ M‡ªõO‚
èôˆ¬î ªê½ˆ¶õ¬î î´ˆ¶ GÁˆ¶‹ â¬î»‹ «è†è M¼‹ðM™¬ô â¡Á Üõ˜èœ îƒèÀ‚° W«ö ðEò£ŸÁ‹
ÜFè£KèÀ‚° º¡Ã†®«ò ªîKMˆ¶M†ìù˜ â¡ð‹.
«ñ½‹, î£ñî‹ â¶¾‹ ªêŒò«õ‡ì£‹ â¡Á ï£ê£¬õ «è£¼A¡ø õ¬èJ™ gè¡
ÜFè£Kèœ î¬ôJ†ì£˜èœ â¡Á Gô¾A¡ø õî‰Fèœ °Pˆ¶ Mê£ó¬í‚ èIû¡ àÁŠHù˜èœ ªõœ¬÷ ñ£O¬èJ™
ã¡ Mê£ó¬í ïìˆîM™¬ô? â¡Á ªêù† ê¬ð àÁŠHù˜ â˜ùv† «ý£Lƒv Mê£ó¬í‚ èIû¡ àÁŠHù˜è¬÷‚
«è†ì£˜. Ü «ó£ü˜v ªè£Fˆªî¿‰¶ ''üù£FðF ÜŠð® ⶾ‹ ïì‚èM™¬ô â¡Á ÃPM†ì£˜. ÜŠð®
ïì‰î â‰îMîñ£ù ꣡Á‹ Þ™¬ô'' â¡Á ÄêL†ì£˜.
ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ ªõ®ˆ¶„ CîPò¶ Ü«î õ¬èò£ù G˜ð‰îƒèœ,
ºó‡ð£´èœ ÝAòõŸP¡ Ü®Šð¬ìJ™î£¡ Ý°‹. ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èô‹ 1970 èO¡ ¶õ‚èˆF™ ªêô¾è¬÷
ªõ†®‚ªè£œÀ‹ õ¬èJ™ à¼õ£‚èŠð†ì êñóê õ®õ¬ñŠ¹ F†ìˆF™ à¼õ£‚èŠð†ì¶ . M‡ªõO‚
èôƒèœ 21 õ¶ ËŸø£‡´ˆ ªî£N™¸†ð îóˆFŸ° àò˜ˆîŠð´õ «î¬õò£ù GF Ýî£óƒèœ
ï£ê£MŸ° õöƒèŠðìM™¬ô. âù«õ, ºF˜„Cò£A‚ ªè£‡´ õ¼A¡ø M‡ªõO‚ èôƒèœ «ðóN¬õ «ï£‚A
ðòí‹ ªêŒõîŸè£è 裈¶‚ªè£‡´ GŸA¡øù.
ÜPMò™ Ü®Šð¬ìJô£ù ¹ôù£Œ¾ ñŸÁ‹ M‡ªõO ió˜èO¡ ð£¶è£Š¹ ÝAòõŸ¬ø
H¡Â‚°ˆ îœOM†´, Þó£µõˆ «î¬õè¬÷»‹ ñŸÁ‹ õ˜ˆîè ïô¡è¬÷»‹ ºî¡¬ñò£‚A è£Kòƒèœ
ï¬ìªðÁA¡øù. ªè£ô‹Hò£ M‡ªõO‚ èôˆF¡ C¬î¾ ðŸPò Mê£ó¬í «êô…ê˜ Mê£ó¬í‚ èIû¬ùMì
ܬó°¬øò£è «ñ£êñ£ùî£èˆî£¡ Þ¼‚°‹. MðˆFŸè£ù F†ìõ†ìñ£ù è£óíƒèœ G¬ôìŠð´õ
º¡ù«ó M‡ªõOŠ ðòí‹ M¬óM™ e‡´‹ ¶õ‚èŠðì«õ‡´‹ â¡ø «è£K‚¬èèœ â¿ŠðŠð†´ õ¼A¡øù.
ܪñK‚è£M¡ GF ÝF‚è‚ î†®¡ ïô¡èÀ‚° W›ð®‰¶ ï¬ì«ð£´A¡ø Gôõó‹
Þ¼‚A¡øõ¬ó M‡ªõOˆ F†ìƒèO™ Gò£òñ£ù ÜPMò™ ñŸÁ‹ ªî£N™¸†ð º¡«ùŸøƒè¬÷ è£íº®ò£¶.
Þ¡Á M‡ªõO ÝŒ¾ˆ F†ìñ£ù¶ Hóî£ùñ£è «îCò Ý‚AóIŠHŸ° å¼ õ£ŒŠð£è Þ¼Šð¶ì¡ Þó£µõ õL¬ñ¬ò
àò˜ˆ¶A¡ø è¼Mò£è¾‹ ñ£PM†ì¶. ܈«î£´ 苪ðQèO¡ ô£ðˆFŸ° å¼ õ£ŒŠð£è è¼îŠð´A¡øõ¬ó,
Gò£òñ£ù ÜPMò™ ñŸÁ‹ ªî£N™¸†ð Ü®Šð¬ìJ™ ܬñ‰î M‡ªõO ÝŒMŸ° õNJ™¬ô.
ªð£¼÷£î£ó‹, êÍè‹ ñŸÁ‹ ÜPMò™ õ£›¾ ÝAò 嚪õ£¼ ¶¬øJ½‹ ð£¶
ï¬ìªðÁõ¬îŠ«ð£™ M‡ªõO ÝŒM½‹ º¡«ùŸø‹ Þ™¬ô. îQò£˜ ô£ð «ï£‚¬è ñ†´«ñ à‰¶ê‚Fò£è
ªè£‡®¼‚°‹ å¼ ªð£¼÷£î£ó ܬñŠH™, êºî£ò‹ º¿õñ£ù «î¬õè¬÷ ªð£¼†ð´ˆî£î å¼ º¬øJ™,
ºŸ«ð£‚° õNJ™ ܬñ‰î M‡ªõO ÝŒ¾ˆ F†ìƒèœ ꣈Fòñ™ô.
°PŠ¹èœ:-
Notes:
1. The Presidential
Commission on the Space Shuttle Challenger Accident Report, June 6, 1986
chapter 6
2. Ibid. Appendix F, Personal observations on the reliability of the
Shuttle
