Berlin senatosunun sığınmacı politikalarına karşı öfkeli protestolar

Verena Nees
17 Nisan 2017

Berlin Eyalet Senatosu’nda Sosyal Demokrat Parti, Sol Parti ve Yeşiller ’den oluşan koalisyon iktidarı yalnızca üç aydır görevde ancak onun sağcı politikalarına yönelik öfke büyüyor. Geçtiğimiz Pazartesi günü, eski Tempelhof havalimanında sığınmacıları barındırmak için yük taşıma konteynırlarının kullanıldığı bir kampın inşa edilmesi, bir meclis toplantısında şiddetli protestolara neden oldu.

Sığınmacıların barınmasından sorumlu Sosyal İşler yetkilisi Sol Partili Senatör (eyalet bakanı) Elke Breitenbach, Berlin Neukölln'de, soruları yanıtlamak ve eski havaalanının yanındaki kampın inşasını haklı göstermek için bir halk toplantısı düzenledi.

Breitenbach, konuşmasına, örtmece bir biçimde “Temp Homes” (Geçici Evler) diye adlandırılan metal konteynırlardaki konaklamanın “spor salonlarına ve havaalanı hangarlarına göre daha iyi” olduğunu belirterek başladı. Ona göre, burada, en azından biraz “özel yaşam” vardı.

Salonda toplanan semt sakinlerine, sığınmacılara ve onların destekçilerine göre, durum oldukça farklıydı. Sosyal İşler Senatörü’nü karşılayan “Yeni Senato-Eski Siyaset!” sloganlı çok sayıda afiş basılmıştı ve salonda “gettolar değil; entegrasyon” yazılı bir afiş yer alıyordu.

Yüklenici firma, Şubat ayının başından beri, eski Tempelhof havaalanı pistinin yanında yer alan ve tel örgülerle çevrili büyük bir alana taşıma konteynırlarını boşaltmakla uğraşıyor. Oraya, dört ile altı kişilik toplam 976 konteynır yerleştirilmiş durumda. Halen havaalanının hangarlarında yaşayan yaklaşık 550 kişiyi de içeren 1.140 sığınmacı, yaz başından itibaren buraya yerleştirilecek. Breitenbach'a göre, konteynırlar en fazla üç yıllık “geçici" barınma yerleriydi.

Şimdi ilk sıra konteynırlar kurulmuş durumda ve askeri amaçlı barakalardan başka bir şeye benzemiyorlar. Yaz aylarında kavurucu sıcakla ve kış aylarında esen soğuk rüzgarlarla karşı karşıya kalacak olan metal kulübeler için gölge yapacak ağaçlar bulunmuyor.

Diğer kadın sığınmacılarla birlikte toplantıya gelen ve Afganistan’dan kaçtıktan sonra havaalanında bir yıl yaşamak zorunda kalmış olan bir kadın, “onları kış mevsiminde nasıl ısıtabiliriz” diye sordu ve ekledi: “Bir aile bu kadar küçük alana nasıl sığabilir? Ziyaretçi kabul etmemize izin veriliyor mu? Neden tel örgü var? İnsanlar, hayvanat bahçesindeki kafesli hayvanlara bakar gibi çocuklarımızı seyredecek.” Kadınlar, geçici barınakların hangarlardan daha iyi olduğuna ikna olmuş değildi.

Berlin eyalet meclisinde bulunan ve Sol Parti’nin daha insancıl bir sığınmacı politikasına dönüş olarak övmüş olduğu “Kızıl-Kızıl-Yeşil” denilen koalisyon, Tempelhof’daki sığınmacı gettosu inşaatı ile birlikte, SPD ile Hıristiyan Demokratlar arasındaki önceki büyük koalisyonun politikalarına devam ediyor. Sol Parti, şimdi, sığınmacılara yönelik muameleden doğrudan sorumludur.

Breitenbach, icraatlarını, “Evet bir getto; tel örgüler adli nedenlerden dolayı var” diyerek gerekçelendirdi. O, “daha güzel bir yerleşim yeri farklı olur” itirafında bulundu ama ona göre hangarlar ve ICC Sergi Merkezi daha kötü yerlerdi.

Breitenbach, sözleri yuhalamalarla ve öfkeli bağırışlarla kesilirken, başka seçenek olmadığında ısrar etti. O, yapılması istenmese de, çok pahalı da olsa, geçici olarak “Temp Homes”a başvurmak gerektiğini söyledi. Bununla birlikte, halen on binden fazla sığınmacının, liselerde ve diğer geçici barınaklarda “riskli koşullar”da yaşadığını belirtti.

Sol Parti’nin sığınmacıları normal dairelerde barındırmayı tercih ettiğini iddia eden Breitenbach, bunun o kadar kolay olmadığını vurguladı. O, akıllıca, binlerce kamu konutunu spekülatörlere satan ve bu nedenle Berlin’deki konut sıkıntısını arttıran önceki SPD-Sol Parti koalisyonunun politikalarından söz etmekten kaçındı.

Breitenbach, toplumsal baskıyı nasıl ilerici bir şeymiş gibi yeniden biçimlendireceğini, Berlin senatosundaki önceki SPD-Sol Parti koalisyonunda öğrenmişti. O, 2002 yılından 2003 yılına kadar, Sol Parti'nin önceli Demokratik Sosyalizm Partisi’nin üyesi ve Schröder hükümetinin işsizlere karşı Hartz IV sosyal yardım kesintilerini gerçekleştirmekten sorumlu olan Sosyal İşler Senatörü Heidi Knake-Werner'in asistanı idi.

Sol Partili Sosyal İşler Senatörü’nün ve aralarında ilçe belediye başkanı Angelika Schöttler (SPD) ile Monika Herrmann’ın da (Yeşil Parti) bulunduğu paneldeki diğer temsilcilerin seyyar konteynırları uygun bir aydınlık alana yerleştirme yönündeki girişimleri öfkeyle ve yuhalamalarla karşılandı. Salonun etrafına dağılmış birkaç Sol Parti şakşakçısının alkışları ise içler acısıydı.

SPD’li Eyalet Bakanı Dr. Sudhof, kürsüden, Berlin’deki sığınmacıların “güvencesiz” barınma durumunu vurguladı. Sudhof, 2017 yılı Şubat ayında, Almanya’nın geri kalanında 4.100 olan acil durum barınaklarında konaklayan kişi sayısının Berlin’de 15.900 olduğunu gösteren bir grafik sundu.

Rakamlar her şeyi açıklıyor. Dieter Glietsch yönetimi altında Maliye Senatörü olarak görev yapmış olan Sudhof, SPD’nin Berlin Senatosu’nun başında yıllardır sorumlu olduğu yıkıcı sığınmacı politikasının Berlin'deki etkisini bundan daha çarpıcı biçimde vurgulayamazdı. Glietsch, önceden, Kızıl-Kızıl koalisyonu döneminde polis şefiydi ve o koalisyonun ardından aynı SPD’li belediye başkanı Michael Müller’in başkanlığında kurulan büyük koalisyon tarafından sığınmacılardan sorumlu müdür olarak çalışmıştı.

Tempelhof hangarlarında sığınmacıların konaklatılmasını haklı çıkarmak için 2016 yılı başında düzenlenen şehir toplantısında Glietsch tarafından kullanılan argümanlar hala yankılanıyor: Acil durumlarda, kişinin kendi asgari standartlarını “geriletmesi” gerekirdi ama bu sadece geçiciydi. Kızıl-Kızıl-Yeşil Senato temsilcilerinin “Temp Homes” hakkında sözleri aynı etkiyi bırakıyor.

Geçtiğimiz Pazartesi günü düzenlenen toplantıda en büyük öfke ifadeleri, seçim sonrasında sosyal politikada bir değişim ve sığınmacıların daha iyi entegrasyonunu ilan etmiş olan Sol Parti’ye yönelikti.

Bazı katılımcılar, konteynırların havaalanı hangarlarına uzakta olması konusunda hararetli bir tartışmaya girdiler. Onlar, senatonun, pist için başka planlar yaptığına ve Tempelhof Alanı’nı gizlice yeniden geliştirmeye başladığına ilişkin kuşkularını ifade ettiler.

Bir kadın, öfkeli bir şekilde, “size oy verdim; çünkü geçtiğimiz Ekim ayında, Sol Parti, Yeşiller ve Korsan Partisi Tempelhof yasasını değiştirmeyeceklerine söz vermişti” diye bağırdı ve ekledi: “Şimdi Sol Parti orada oturuyor ve SPD’nin politikalarını uyguluyor! Bu, benim için, burada sığınmacı krizine ciddi bir çözüm getirmekten başka bir şeylerin söz konusu olduğunun açık bir göstergesi.”

Salondaki değişen ruh halini göz önünde bulunduran Neukölln'den Sol Parti sözcüsü Moritz Wittler konuşmaya karar verdi. Wittler, Sol Parti’nin Neukölln ilçe teşkilatında bir tabana sahip olan Britanya Sosyalist İşçi Partisi’nin Almanya’daki uydusu sahte sol Marx21 grubunun bir destekçisi.

O, sahte solda tipik olduğu üzere, “yoldaş” Sosyal Senatör’e radikal görünümlü eleştiriler yöneltti. Yönelttiği eleştiride, “Yoldaş, sizin buradaki yurttaşlara yönelik tavrınız anlaşılır gibi değil; SPD'nin yanlış politikalarını nasıl savunuyorsunuz?” dedi ve ekledi: “Hükümetimizden, kentin sorunlarının büyüklüğü karşısında yılmamasını istiyor ve ümit ediyorum.”

Wittler, diğer sahte sol gruplar gibi, Marx21'in mevcut durumda oynadığı kilit rolü göstermektedir. Onlar, bir yıldırımsavar işlevi görüyor ve Sol Parti’nin politikalarını, yalnızca artan muhalefeti Kızıl-Kızıl-Yeşil koalisyona tabi kılmak için eleştiriyorlar. Bu, onların son seçimin ardından oynadıkları ikiyüzlü oyundur.

Neukölln delegeleri, Sol Parti’nin özel konferansına, SPD ve Yeşiller ile koalisyon müzakerelerini reddeden bir karar sundular ama hemen ardından, bekledikleri üzere başarısız olmaları durumunda yeni eyalet yönetimini “eleştirel” olarak destekleyeceklerini açıkladılar.

Sonunda, Sol Parti'nin Berlin’deki yeni lideri Katina Schubert ayağa kalkıp Sosyal Senatör Breitenbach'ı kurtarmaya geldiğinde, salondaki atmosfer daha da ısındı. O, alaycı bir şekilde, dinleyicileri aptal ilan etti. Onlar, bir koalisyonda uzlaşmak zorunda olunduğunu muhtemelen daha önce hiç duymamışlardı.

Katılımcılar, öfkeli bir şekilde, “uzlaşma”nın sığınmacıları etrafı kuşatılmış bir gettoda kilitleme anlamına geldiğini söylediğinde, Schubert, “Neukölln aşırı sağın kalesi. Biz, sığınmacıları saldırılardan korumak zorundayız.” diye devam etti.

Gözle görülür biçimde sinirli olan Breitenbach, yerleşkede kimlerin kaldıklarını bilmek için konteynırları çitle ayırmak ve korumak gerektiğini savunarak koro ekibine katıldı. O, “bana küfür savurmak için buraya gelenlerin işini bozabilirim” diyerek kendisini eleştirenlere saldırdı.

Sol Parti, gerçek yüzünü sığınmacı sorununda gösteriyor. O bu tür bir gettoyu daha iyi bir seçenek olmadığı için değil; tam aksine, sığınmacıların Berlin’de yaşayanların ortasında apartman dairelerine yerleştirilmesi yoluyla entegrasyonunu istenmediği için desteklemektedir. Berlin'deki Kızıl-Kızıl-Yeşil koalisyon, federal hükümetin yeni sığınmacı ve sınır dışı politikasına uygun olarak, sığınmacı kitlesini “gönüllü geri dönüş önlemleri” yoluyla sınır dışı etmeyi amaçlamaktadır.

Bu toplantı, işçilerin ve gençlerin, sığınmacıların savunusunu, yalnızca Sol Parti’den ve onun sahte sol destekleyicilerinden bağımsız olarak örgütleyebileceğini doğruladı.