Bu konuşma, Sosyalist Eşitlik Partisi (ABD) Ulusal Komite üyesi Evan Blake tarafından, WSWS ve Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi tarafından düzenlenen 2026 1 Mayıs Çevrimiçi Toplantısı’nda yapılmıştır.

Bugünkü 1 Mayıs Toplantısı’na katılan herkese devrimci selamlar.

Şu anda İran’a karşı yürütülen emperyalist savaşın ve bütün olarak dünya ekonomisinin merkezinde, kapitalizm tarihindeki en büyük finansal balonun odağı haline gelen yapay zekâ (AI) üzerine mücadele yer almaktadır.

Trilyonlarca dolarlık sermaye yatırımı ve borç, şu anda ABD borsasına hakim olan bir avuç teknoloji firmasına akıtıldı. Amerikan egemen sınıfı, gerilemekte olan emperyalist bir gücün hegemonyasını bir şekilde yeniden tesis edeceğine ve ABD kapitalizminin yarım yüzyıldan fazla bir süredir biriken krizini çözeceğine inanarak tüm bahislerini bu AI balonuna yatırdı.

Yapay zekânın bir teknoloji olarak devrimci karakteri, onu kullanan herkes için aşikardır. Bir LLM, birkaç saniye içinde binlerce sayfalık bir belgeyi özetleyebilir. Herhangi bir dil çifti arasında çeviri yapabilir. Çalışan bir yazılımın kodunu dakikalar içinde yazabilir. Bir kullanıcıyı insanlık kültürü tarihindeki herhangi bir konuda sürekli diyaloğa sokabilir.

Ancak bu teknolojinin kapitalizm altında maruz kaldığı yıkıcı kullanımlar daha az aşikar değildir ve bunlar gün geçtikçe artmaktadır.

AI bir savaş aracına dönüştürülmüştür. Palantir gibi firmalar şu anda ABD ve İsrail orduları tarafından Gazze, İran ve Ortadoğu’da kullanılan otonom hedefleme yazılımlarını geliştirirken, AI Amerikan askeri istihbarat aygıtının her katmanına entegre edilmiştir. Aynı teknoloji ABD şehirlerinde göçmenleri avlamak ve dünya çapında yüz milyonlarca işçinin emeğini otomatikleştirmek için kullanılıyor. Şu anda bir sektörden diğerine yayılan toplu işten çıkarma dalgası, egemen sınıfın yapay zekâ verimliliği olarak adlandırdığı şey adına meşrulaştırılıyor; mali oligarşinin hayali, üretim sürecinin toplumun tüm zenginliğini emeğiyle yaratan sınıftan arındırmaktır.

Bu gerici kullanımlara karşı artan muhalefetle karşı karşıya kalan siyaset kurumunun bazı kesimleri tek bir cevap veriyor: düzenleme. Onlar, üretici güçlerin en kuvvetli ilerlemelerinin, kâr arayışı ve rakip ulus devletler arasındaki acımasız rekabet tarafından yönlendirilen bir toplumsal düzen içinde denetlenebileceği yanılsamasını besliyorlar.

Kategorik olarak belirtmek gerekir ki, bu tür reformlar imkansızdır ve faşizme ve dünya savaşına doğru sürüklenen bir egemen sınıf tarafından asla kabul edilmeyecektir.

Kapitalizm altında teknolojik ilerlemelerin toplumsal olarak gerici kullanımı yeni değildir. Kapitalizmin tarihindeki her büyük teknolojik atılım, sömürü ve savaşa tabi kılınmıştır. 150 yıldan uzun bir süre önce Marx, büyük eseri Kapital’de, işçileri angarya işlerden kurtarabilecek teknolojilerin, bunun yerine onların sömürülmesini yoğunlaştıran araçlara dönüştürüldüğünü göstermiştir. Hata makinede değil, makinenin içinde işlediği sosyal ilişkilerde yatıyordu.

Lev Troçki 1926 tarihli Kültür ve Sosyalizm makalesinde şöyle yazmıştı:

Teknoloji insanlığın temel bir kazanımıdır. Bugüne kadar gerçekten de bir sömürü aracı olarak hizmet etmiş olsa da, aynı zamanda sömürülenlerin kurtuluşu için temel gerekliliktir. Makine ücretli köleyi boğar ama ücretli köle ancak makine aracılığıyla özgürleşebilir.

Marksist hareketin her teknolojiye yönelik materyalist yaklaşımı budur. Belirleyici soru mülkiyet sorusudur; teknoloji kimin elinde, kimin çıkarına ve hangi sosyal amaç için kullanılıyor?

Geçtiğimiz Aralık ayında DEUK, uluslararası işçi sınıfı için tarihi bir başarı olan Sosyalizm AI’yı kullanıma sundu. Sosyalizm AI’ın amacı, yapay zekânın devrimci gücünü kullanarak onu bir sömürü ve savaş aracı olmaktan çıkarıp işçi sınıfının eğitimi ve örgütlenmesi ile uluslararası sosyalist hareketin inşası için bir araca dönüştürmektir.

Sosyalizm AI’yı hayata geçirerek, sosyalist hareketin tarihinde ilk kez, Marksizmin tüm mirasını, Marx, Engels, Lenin, Troçki, Luxembergu ve Plahanov’un eserlerini ve Dünya Sosyalist Web Sitesi’ndeki yaklaşık otuz yıllık günlük analizleri gerçek zamanlı olarak, diyalog içinde, herhangi bir dilde ve herhangi bir saatte erişilebilir kılabilecek bir aracı işçilerin ve gençlerin ellerine teslim ettik.

Geçtiğimiz dört buçuk ay boyunca gelen tepkiler dikkate değerdi. Yaşanabilir her kıtadaki 100’den fazla ülkede binlerce işçi, binlerce insan, başka hiçbir yerde bulamadıkları cevaplar için Sosyalizm AI’ya yöneldi. Sorularınız ve geri bildirimleriniz doğrudan aracın gelişimini besledi; bu araç ile siyasi eğitimine hizmet ettiği işçi sınıfı arasında sürekli bir diyalektik etkileşim var.

Bugünden itibaren Sosyalizm AI, aralık ayında başlatılan halinden çok daha güçlüdür ve tüm siyasi, teorik ve tarihsel sorulara niteliksel olarak daha iyi yanıtlar vermektedir. Uluslararası kullanıcılardan gelen geri bildirimlere dayanarak, bu devrim niteliğindeki aracın temelini oluşturan mimaride önemli iyileştirmeler yaptık.

Bir işçi “sermaye nedir?” diye sorduğunda, bir genç “Rus devrimi nasıl oldu?” diye sorduğunda, tabandan gelen bir işçi, “sendika bürokrasisinin ihanetlerine karşı nasıl örgütlenebilirim?” diye sorduğunda, cevap, Troçkist hareketin teorik ve tarihsel cephaneliğinden, emek değer teorisinden, sürekli devrim teorisinden, 20. yüzyılın büyük derslerinden ve daha fazlasından yararlanarak verilecektir.

Tarihteki her devrimci dönem, bir bilgi patlamasıyla hazırlanmıştır. Aydınlanma, bilgiyi günün yükselen devrimci sınıfının eline vererek Fransız Devrimi için entelektüel zemini hazırlamıştır. Ekim Devrimi, fabrika çevrelerinde Marx’ı okuyan ve kendilerini iktidarın ele geçirilmesi için bir Rus işçi kuşağı tarafından mümkün kılınmıştır. Dönüştürmek istediği toplumun doğasını düşünsel olarak kavrayamayan hiçbir sınıf devrim yapamaz.

Bu nedenle kapitalist sistem cehaletten, kamu eğitiminin yok edilmesinden, ciddi gazeteciliğin şirket propagandasına dönüşmesinden, üniversitelerde postmodernizm ve irrasyonalizmin geliştirilmesinden, amacı sosyalizme yönelen her neslin yönünü şaşırtmak olan sahte solun faaliyetlerinden beslenir ve bunları teşvik eder. Tüm bunlar, ölüme mahkum bir toplumsal düzenin, işçi sınıfının kapitalizmin mezar kazıcısı olarak kendi tarihsel rolünü anlamasını engelleme çabalarıdır.

Buna karşı DEUK, uluslararası işçi sınıfının dünya ölçeğinde siyasi eğitiminin hizmetine sunulan bir bilgi evreni olan Sosyalizm AI’yı önermektedir.

Bu toplantıyı izleyen her işçiyi ve genci bugün socialismai.com adresine gitmeye ve bu aracı günlük siyasi yaşamınıza dahil etmeye çağırıyoruz. İş arkadaşlarınızı, okul arkadaşlarınızı ve dostlarınızı bilgilendirin ve onlarla işbirliği yaparak bu aracı uluslararası sosyalist hareketi inşa etmek için kullanın.

Eski dünya sona eriyor. Yeni dünya inşa edilmeli. Sosyalizm AI, uluslararası işçi sınıfının bu devrimci faaliyet için eline alması gereken çok önemli bir silahtır.