بر اساس دادههای منتشرشده از سوی وزارت بازرگانی در روز پنجشنبه، سهم کارگران از تولید اقتصادی ایالات متحده، به پایینترین سطح خود از زمان آغاز ثبت این آمار توسط دولت در سال ۱۹۴۷ سقوط کرده است. در مقابل، سهمی که به سود شرکتها اختصاص یافته، به بالاترین سطح خود از سال ۱۹۵۰ رسیده است.
در سهماههٔ نخست سال، دستمزد کارگران نسبت به سهماههٔ قبل ۰٫۸ درصد افزایش یافت، در حالی که سود شرکتها ۲.۷ درصد رشد کرد. گرگ آیپ، مفسر ارشد اقتصادیِ وال استریت ژورنال، با تحلیل این دادهها محاسبه کرد که سهم نیروی کار از درآمد ناخالص داخلی به ۵۱ درصد کاهش یافته و سهم سود شرکتها به ۱۲.۱ درصد رسیده است.
روش دیگری برای محاسبه این ارقام، که توسط وزارت کار منتشر شده، نیز نشان میدهد که سهم کارگران از تولید اقتصادی به پایینترین حد خود رسیده است. با احتساب تنها بخش کسبوکار و در نظر گرفتن دستمزد برای کار افراد خوداشتغال، سهم نیروی کار را ۵۴.۱ درصد برآورد میکند. این رقم از برآورد آیپ بالاتر است، زیرا دولت، سازمانهای غیرانتفاعی و مسکن را در محاسبات در نظر نمیگیرد، اما این رقم نیز پایینترین سطح از زمان شروع این سری آمارها در سال ۱۹۴۷ است.
سود شرکتها بهشدت در حال افزایش است. پس از کسر مالیات، آنها اکنون ۱۲.۳ درصد از تولید ملی را به خود اختصاص میدهند که بسیار بالاتر از میانگین ۷.۳ درصدی آنها در دوران پس از جنگ است.
آیپ خاطرنشان کرد که با تعدیل اثر تورم، دستمزد ساعتی کارگران از پایان سال ۲۰۱۹ تاکنون تنها ۳ درصد افزایش یافته است. در مقابل، سود شرکتها در همین دوره ۵۰ درصد رشد کرده است.
مؤسسهٔ سیاست اقتصادی برآورد کرده است که از سال ۱۹۷۹ تاکنون، بهرهوری کارگران آمریکایی ۹۰ درصد افزایش یافته، در حالی که دستمزد کارگر معمولی تنها ۳۳ درصد رشد کرده است. اگر دستمزدها متناسب با بهرهوری بالا رفته بودند، امروز میانگین درآمد هر کارگر ساعتی ۱۶.۴۰ دلار بیشتر میبود.
این سودها عمدتاً در میان بزرگترین شرکتها متمرکز شدهاند. درآمد ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا در سهماههٔ نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۸ درصد افزایش یافت، سریعترین نرخ رشد از سال ۲۰۲۱، و حاشیهٔ سود آنها به ۱۴.۸ درصد رسید. هفت غول فناوری موسوم به «هفت شگفتانگیز» — اپل، مایکروسافت، انویدیا، آلفابت، آمازون، متا و تسلا — سود خود را ۶۳ درصد افزایش دادند.
انویدیا (Nvidia)، که واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) مورد استفاده برای آموزش مدلهای بزرگ هوش مصنوعی را تولید میکند، نخستین شرکت در تاریخ شد که ارزش بازار آن به ۵ تریلیون دلار رسید. مایکرون (Micron)، تولیدکنندهٔ تراشههای حافظه، نیز روز سهشنبه با حاشیهٔ سود ناخالص حدود ۷۵ درصد، از مرز ۱ تریلیون دلار عبور کرد.
همین شرکتها در حال تعدیل نیروهای گسترده با نرخهای بهطور نامتناسب بالایی هستند. کارفرمایان آمریکایی در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۳۰۰٫۷۴۹ مورد تعدیل نیرو را اعلام کردند که بخش فناوری در صدر آنها قرار داشت. شرکتها مستقیماً هوش مصنوعی را عامل ۴۹٫۱۳۵ مورد از این تعدیلها دانستند و آن را به عنوان بزرگترین دلیل ذکر شده برای اخراجها در ماههای مارس و آوریل معرفی کردند.
مدیران شرکتها صراحتاً اعلام کردهاند که در حال جایگزینی نیروی کار با سامانههای هوش مصنوعی هستند. شرکت سیلزفورس تعداد کارکنان بخش پشتیبانی مشتریان خود را از ۹٫۰۰۰ نفر به حدود ۵٫۰۰۰ نفر کاهش داده است. مارک بنیوف، مدیرعامل آن، در توضیح این اقدام گفت: «من به نیروی انسانی کمتری نیاز دارم.»
شرکت پرداخت الکترونیکی بلاک به مدیریت جک دورسی، ۴۰ درصد از کارکنان خود را تعدیل کرد. دورسی نوشت که یک تیم کوچکتر، مجهز به ابزارهای هوش مصنوعی خود شرکت، میتواند کار بیشتری انجام دهد و پیشبینی کرد که بیشتر شرکتها ظرف یک سال به همین نتیجه خواهند رسید.
متا در این ماه ۸٫۰۰۰ کارگر را تعدیل کرد. مایکروسافت نیز در ماه آوریل از طریق برنامههای بازخرید داوطلبانهٔ، ۸٫۷۵۰ نفر را تعدیل کرد و تنها تیمهای هوش مصنوعی خود را از این تعدیلها مستثنی نمود. آمازون نیز از ماه اکتبر تاکنون حدود ۳۰٫۰۰۰ شغل اداری و مدیریتی را حذف کرده است.
دولت ترامپ با موجی از تعدیل نیرو در بخش دولتی، اخراجهای گستردهٔ بخش خصوصی را تشدید کرده است. از طریق وزارت بهرهوری دولت، که بخش عمدهای از سال گذشته تحت مدیریت ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و اسپیسایکس قرار داشت شمار کارکنان دولت فدرال حدود ۲۴۲ هزار نفر، یعنی نزدیک به یک نفر از هر ده نفر کاهش یافت.
بازارهای مالی دقیقاً به شرکتهایی پاداش میدهند که وعده جایگزینی نیروی انسانی با ماشینها را میدهند. سه شرکتی که بر پایهٔ این وعده بنا شدهاند — شرکت موشکسازی اسپیسایکس و شرکتهای توسعهدهندهٔ هوش مصنوعی اوپنایآی (OpenAI) و آنتروپیک (Anthropic) — در حال تدارک برای عرضهٔ عمومی سهام خود با ارزشگذاریهایی نزدیک به یا بیش از ۱ تریلیون دلار برای هر کدام هستند. هیچیک از این شرکتها حتی یک سال سودآور را گزارش نکردهاند; اوپنایآی سال گذشته حدود ۹ میلیارد دلار ضرر کرده است.
هیچکس به اندازه ماسک از این نظم اقتصادی سود نبرده است. شاخص میلیاردرهای بلومبرگ ارزش دارایی او را روز جمعه ۷۳۵ میلیارد دلار برآورد کرد، که بالاترین ثروت ثبتشده در تاریخ به شمار میرود و بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار از ثروت دومین فرد ثروتمند جهان بیشتر است. او تنها در سال جاری ۱۱۶ میلیارد دلار به دارایی خود افزوده است.
در نوامبر، سهامداران تسلا یک بستهٔ پرداختی را تصویب کردند که میتواند طی یک دهه تا سقف ۱ تریلیون دلار سهام به او اختصاص دهد. با توجه به برنامهریزی برای عرضهٔ عمومی سهام اسپیسایکس در ۱۲ ژوئن، تحلیلگران انتظار دارند ماسک ظرف چند هفته به اولین تریلیونر جهان تبدیل شود.
ماسک ثروتمندترین فرد در شمار رو به افزایش میلیاردرهای جهان است. طبق گزارش فوربس، تعداد آنها اکنون به ۳٫۴۲۸ نفر رسیده، که نسبت به ۳٫۰۲۸ نفر در سال قبل افزایش داشته است و مجموعاً ۲۰.۱ تریلیون دلار ثروت دارند — افزایشی ۴ تریلیون دلاری. آکسفام برآورد میکند که ثروت آنها در سال ۲۰۲۵، ۱۶ درصد و از سال ۲۰۲۰ تاکنون، ۸۱ درصد رشد داشته است.
در ایالات متحده، ثروتمندترین یک درصد خانوارها ۳۱.۷ درصد از کل ثروت را در اختیار دارند. نیمه پایینی جامعه بهسختی ۲.۵ درصد از آن را در اختیار دارند.
تمرکز ثروت پدیدهای جهانی است. گروه مشاوره بوستون در گزارش سالانهٔ ثروت جهانی خود که این ماه منتشر شد، اعلام کرد که ثروت مالی خصوصی جهانی در سال ۲۰۲۵ با ۱۰.۷ درصد افزایش به ۳۳۳ تریلیون دلار رسید، سریعترین رشد از سال ۲۰۲۱. با احتساب املاک و مستغلات و سایر داراییها، ارزش خالص داراییهای خصوصی جهان به ۵۵۰ تریلیون دلار رسید. در طول سال، ارزش سهام ۱۳.۲ درصد و ارزش طلا حدود ۴۴ درصد افزایش یافت.
این رونق همچنین شمار میلیونرها را افزایش داده است. بر اساس آمار یونیون بانک سوئیس (UBS)، در سال ۲۰۲۴ ایالات متحده روزانه بیش از ۱٫۰۰۰ میلیونر جدید به شمار میلیونرهای خود افزود و تعداد کل آنان را به نزدیک ۲۴ میلیون نفر رساند. کشوری با حدود ۴ درصد جمعیت جهان، نزدیک به ۴۰ درصد از کل میلیونرهای جهان را دارد.
مدیران عامل بزرگترین شرکتها ۲۸۵ برابر درآمد کارگرانشان حقوق میگیرند، در حالی که این نسبت در دهه ۱۹۶۰ حدود ۲۰ به ۱ بود.
هر دو حزب سیاسی آمریکا بر روند بازتوزیع ثروت از پایین به بالا نظارت داشتهاند. پس از بحران مالی سال ۲۰۰۸، دولت باراک اوباما سیاست نجات بانکها را که از سوی دولت جورج دبلیو بوش آغاز شده بود ادامه داد — بستهٔ نجات ۷۰۰ میلیارد دلاری و تریلیونها دلار کمک بیشتر از سوی بانک مرکزی فدرال — در حالی که میلیونها خانواده خانههای خود را از دست دادند و تنها یک بانکدار روانهٔ زندان شد. امانوئل سائز، اقتصاددان، محاسبه کرده است که یک درصد بالای جامعه ۹۵ درصد از کل افزایش درآمدهای کسبشده از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ را به خود اختصاص داده اند. دولت بایدن نیز بر همان دستگاه نظارت داشت و آن را دست نخورده باقی گذاشت.
در مراسم تحلیف ژانویهٔ ۲۰۲۵ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میلیاردهایی با مجموع ثروت ۱.۳ تریلیون دلار، پشت سر او و اعضای خانوادهاش و جلوتر از نامزدهای پیشنهادی کابینهاش نشستند; ماسک، بزوس و زاکربرگ نزدیکترین صندلیها را در اختیار داشتند. در ۲۰۲۵، ۵۰۰ فرد ثروتمند جهان در مجموع ۲.۲ تریلیون دلار، رقمی بیسابقه، به داراییهای خود افزودند — بزرگترین افزایش سالانه در تاریخ شاخص میلیاردرهای بلومبرگ.
برای دریافت خبرنامهٔ ایمیلی وبسایت جهانی سوسیالیستی (WSWS) ثبتنام کنید.