روز یکشنبه، نیویورک تایمز تحلیلی خبری به قلم دیوید سنگر، خبرنگار باسابقه این روزنامه در حوزه کاخ سفید و امنیت ملی، با عنوان «ترامپ به نظر میرسد در جنگ با ایران گرفتار شده، حتی در حالی که قدرتمندترین ابزار جهان را دراختیاردارد» منتشر کرد. سنگر مینویسد: «او به نظر میرسد در تله افتاده و ریاستجمهوریاش بهتدریج درگیر جنگی شده که راهی برای خروج از آن نمییابد.»
ایالات متحده پس از ۱۳ شب متوالی بمباران، روز جمعه حملات خود را متوقف کرد. ترامپ تهدید کرده است که حملهای «عظیم» علیه ایران آغاز خواهد کرد، حملهای که هنوز آن را انجام نداده است — به گفتهٔ سنگر، «تردید واقعی او شاید از این واقعیت ناشی شود که جنگ، ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا را بهشدت کاهش داده است.»
سنگر در بیش از چهار دهه فعالیت خود در تایمز، به عنوان رابط اصلی این روزنامه با دستگاه اطلاعاتی-نظامی ایالات متحده عمل کرده است. تحلیل او از این جهت حائز اهمیت است که بیانگر نحوه نگرش و بحث پیرامون جنگ در درون خودِ دولت است.
اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، چیزی است که در این تحلیل غایب است. این تحلیل بهکلی از پرداختن به مسئله قانونی بودن جنگ خودداری میکند. جنگ نه بهعنوان جنایتی که رخ داده، بلکه بهعنوان سیاستی که شکست خورده است، ارائه میشود. از این منظر، این مقاله بیانگر تمامی بحثهای درون تشکیلات سیاسی آمریکا و رسانههای آن درباره جنگ است.
از منظر حقوق بینالملل، جنگ ایالات متحده علیه ایران یک تعرض جنایتکارانه است. این حمله در ۲۸ فوریه، تحت پوشش مذاکرات، علیه کشوری انجام شد که نه به ایالات متحده حمله کرده بود و نه آن را تهدید کرده بود، و نه توانایی انجام چنین کاری را داشت.
حملات اولیه منجر به کشته شدن رهبر ایران، آیتالله علی خامنهای، و بخش بزرگی از رهبری نظامی و سیاسی کشور شد. تا زمانی که ترامپ یادداشت تفاهم آتشبس ۱۷ ژوئن را امضا کرد، مقامات ایرانی شمار کشتهشدگان را دستکم ۳٬۴۶۸ نفر اعلام کرده بودند که در میان آنها ۳۷۶ کودک وجود داشت.
دادگاه نظامی بینالمللی نورنبرگ، در حکمی که بر اساس آن رهبران رایش سوم اعدام شدند، آغاز یک جنگ تجاوزکارانه را به «بزرگترین جنایت بینالمللی که تنها از این جهت با دیگر جنایات جنگی تفاوت دارد که تمامی شرارت انباشتهشده آنها را در خود جای داده است» توصیف کرد.
بر اساس این معیار— معیاری که خودِ ایالات متحده در تدوین آن به عنوان بخشی از حقوق بینالملل نقش داشت — جنگ علیه ایران یک اقدام جنایتکارانه است و هر مقامی که دستور آن را داده، آن را برنامهریزی کرده و به اجرا درآورده است، جنایتکار جنگی محسوب میشود.
اگر بحث قانونی بودن پیش کشیده شود، بهسرعت نادیده گرفته میشود، گویی پرسشی بیاهمیت است روز جمعه در دفتر بیضی کاخ سفید، خبرنگاری از ترامپ پرسید: «شما از منفجر کردن نیروگاههای غیرنظامی و پلها صحبت میکنید، بخش بزرگی از جهان متمدن چنین اقدامی را جنایت جنگی میدانند. آیا شما هم همینطور فکر میکنید؟» ترامپ پاسخ داد: «من به آن سؤال پاسخ نمیدهم.»
این مبادله عملاً در پوشش خبری جنگ دفن شد، و با آن همچون مسئلهای فاقد اهمیت یا پیامد جدی برخورد شد.
این رویکرد با توطئه سکوت پیرامون این جنگ همخوانی دارد. در دوران جنگ ویتنام، خبرنگاران آمریکایی از میدان نبرد گزارش میدادند. هیچ خبرنگار آمریکایی این جنگ را از داخل ایران پوشش نمیدهد، تصاویری از پایگاههایی که با موشکهای ایرانی هدف قرار گرفتهاند منتشر نشده است، و پنتاگون همین هفته هنگام دستکاری آمار تلفات، با کاهش شمار کشتهشدگان آمریکایی از ۱۸ به ۱۴ نفر، لو رفت.
طرح مسئله قانونی بودن جنگ، به معنای صدور کیفرخواست نه فقط علیه ترامپ، بلکه علیه کل تشکیلات سیاسی است. امپریالیسم آمریکا از سر تا پا آغشته به جنایت است و زیر نظر رئیسجمهوری گانگستر اداره میشود که نماینده دنیای تبهکاران در قدرت است. اما ترامپ یک فرد صرف نیست، او نماینده یک طبقه اجتماعی و یک دستگاه حکومتی است.
حزب دموکرات مخالفت تاکتیکی خود با نحوه اداره جنگ توسط ترامپ را کاملاً بر این چارچوب بنا نهاده است که این جنگ فاقد کارایی است، نه اینکه غیرقانونی است. در نشست استماع هفته گذشته سنای آمریکا درباره لایحه تأمین بودجه جنگ، سناتور گری پیترز از ایالت میشیگان خطاب به پیت هگست، وزیر دفاع، گفت: «شما هیچ استراتژی ندارید. هیچ برنامه بلندمدتی برای پیروزی واقعی در این جنگ ندارید. در جنگ پیروز شوید!»
علاوه بر این، حمله به ایران محصول دههها اقدامات جنایتکارانه است، از جمله تهاجم غیرقانونی به عراق که بنا بر یکی از برآوردها بیش از یک میلیون نفر را به کام مرگ کشاند، و نیز نسلکشی در غزه که با تأمین مالی، تسلیحاتی و حمایت دیپلماتیک آمریکا، تاکنون جان بیش از ۷۳ هزار فلسطینی را گرفته است.
روز سهشنبه، ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت وی توسط دیوان کیفری بینالمللی صادر شد، دیدار خواهد کرد. ترامپ اعلام کرده است که نتانیاهو «به هیچ وجه، شکل، و تحت هیچ شرایطی بازداشت نخواهد شد.» معمار نسلکشی غزه، که تحت تعقیب دیوان کیفری بینالمللی قرار دارد، به عنوان مهمان افتخاری در کاخ سفید مورد استقبال قرار میگیرد.
در شرایطی که بحران رو به تعمیق است، دولت در حال برنامهریزی برای ارتکاب جنایتهای حتی بزرگتری است، از جمله احتمال استفاده از سلاحهای هستهای
سیمور هرش، خبرنگار باسابقه، در ۱۰ ژوئن گزارش داد که ترامپ پرسیده بود آیا حمله به تأسیسات موشکی زیرزمینی ایران با سلاحهای هستهای «امکانپذیر» است. ترامپ همچنین اعلام کرده است که ایالات متحده در حال برنامهریزی برای حمله به کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) در ایران است. اکونومیست روز یکشنبه خاطرنشان کرد که تأسیسات عمیق زیرزمینی ایران « اساساً در برابر سلاحهای غیرهستهای آسیبناپذیر هستند.»
تشدید جنگ علیه ایران — به عنوان بخشی از فوران جهانی امپریالیسم ایالات متحده — تمامی بشریت را با فاجعه روبرو میکند. جنگ جهانی به راه افتاده توسط دولت ترامپ با هیچ مخالفت مؤثری از سوی نهادهای سیاسی روبهرو نیست، که اساساً از هدفِ به سلطه درآوردن خاورمیانه به منظور مهار رقبای اصلی جهانی امپریالیسم آمریکا، یعنی روسیه و چین، حمایت میکنند.
با وجود همه تلاشهای رسانهها و نهادهای سیاسی، مسئله قانونی بودن این جنگ ناپدید نخواهد شد. جنگ علیه ایران یک جنایت است، اما هیچیک از نهادهای نظم موجود، عاملان آن را پاسخگو نخواهند کرد، زیرا همه آنها متعلق به و از همان نظامی دفاع میکنند که مولدِ این جنگ است.
این وظیفه بر عهده طبقه کارگر بینالمللی است؛ تنها نیروی اجتماعی که هیچ سهمی در نظام غارت امپریالیستی ندارد و تنها نیرویی است که قادر است به جنگ پایان دهد. مبارزه علیه جنگ باید با دفاع از حقوق اجتماعی و اقتصادی طبقه کارگر و با مبارزه علیه سیستم سرمایهداری که سرچشمهٔ نابرابری، دیکتاتوری و جنگ است، پیوند بخورد.
وبسایت جهانی سوسیالیستی (World Socialist Web Site) صدای طبقه کارگر و رهبری جنبش بینالمللی سوسیالیستی است. ما بهطور کامل به حمایت خوانندگان خود متکی هستیم. امروز از ما حمایت مالی کنید!