Bu makale ilk kez İngilizce olarak 19 Ağustos 2024’te, Rusça olarak ise 22 Ağustos 2024’te yayımlandı. 25 Nisan 2024’ten beri Ukrayna rejimi tarafından hapsedilen Bogdan Syrotiuk 10 Ağustos 2026’da “vatana ihanet” suçlamasından 15 yıl hapse mahkûm edildi. Türkiye de dahil dünya genelinde “sol” ve “sosyalist” olduğunu iddia eden sayısız örgüt Bogdan’ı savunmayı halen reddederken bu makale daha da güncellik kazanmıştır. Dünya Sosyalist Web Sitesi bu hukuksuz kararın iptal edilmesi ve Bogdan’ın derhal serbest bırakılması için küresel bir kampanya yürütüyor. Dilekçeyi imzalayarak kampanyaya destek olun.
Bu yılın 25 Nisan’ında, Ukrayna’daki savaşa ve hem Zelenskiy hem de Putin rejimlerine karşı çıkan Ukraynalı sosyalist ve Bolşevik-Leninistlerin Genç Muhafızları’nın (BLGM) önderi Bogdan Syrotiuk, memleketi Nikolayev (Mıkolayiv) bölgesindeki Pervomaysk’te Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) tarafından tutuklandı.
Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi (DEUK), Bogdan’ın savunulması için uluslararası bir kampanya başlattı ve Kiev’in onu derhal serbest bırakmasını ve kendisine yönelik siyasi zulme son vermesini talep etti. Bu kampanyanın bir parçası olarak hem Ukrayna ve Rusya’da hem de eski SSCB’nin diğer ülkelerinde faaliyet yürüten örgütümüz BLGM, Rusya’da kendisini sol ve sosyalist olarak adlandıran örgütlere başvurarak olup bitenlerin duyurulmasına yardımcı olmalarını istedi. Ne var ki bu örgütlerin ezici çoğunluğu bunu yapmayı reddetti.
Haklarını teslim etmek gerekir ki, Boris Kagarlitskiy’nin (DEUK, siyasi zulme karşı onu açıkça savunmuştur) “Rabkor” grubunun Telegram kanalı ile Uluslararası Marksist Eğilim (IMT) ve Devrimci İşçi Partisi (RRP), sosyal medya sayfalarında Bogdan’a destek açıklamaları yayımladı. Az sayıda başka küçük çaplı örgüt ve kamuya açık sayfa da kampanyanın duyurulmasına yardım etmeyi kabul etti. Ama Rusya Emek Cephesi (RTF), Marksistler Birliği (SM), “Fırtına Habercisi” (“Vestnik Buri”), Vasili Sadonin’in “Bir Çıkış Yolu Var”ı (“Vıhod Yest”) gibi tanınmış örgütlerin çoğu ve daha küçük pek çok grup ve örgüt bizi görmezden gelmeye karar verdi. Birkaç küçük örgüt ve kamuya açık topluluk yanıt verdi ama yanıtları büyük ölçüde olumsuzdu.
Verdikleri yanıt şöyle özetlenebilir: Bogdan’a yönelik zulme ilişkin bilgilerin Rusya’da yayılması bir hata olur. İddialarına göre, bunu Rusya’da duyurarak Bogdan’ın Rusya ile sözde bağlantılarına dair “delil yerleştirmiş” (!!!) ve böylece ona yalnızca zarar vermiş olacağız. Nitekim, bir yandan “ortodoks Marksist” olma iddiası taşırken bir yandan Troçkizmi ile onun ölümcül düşmanı Stalinizmi “birleştirmeye” çalışan “Lenin Crew” adlı yayın organı, Bogdan’ın kaderi için çok üzgün olduklarını ancak Rusya’daki komünistlerin kamuoyu önünde tepki göstermemesi gerektiğini, çünkü bunun iddia makamının eline yeni bir koz ve onu Rusya’ya bağlayan bir başka delil daha vereceğini yazdı.
Zavallı “solcularımız” burada önemli bir ayrıntıyı gözden kaçırıyorlar: Bogdan Syrotiuk, Ukrayna’yı istila eden Rusya devleti adına çalışmakla suçlanıyor. Rus sosyalistlerin onun tutuklanmasına ilkeli bir yanıt vermesinin “onu Rusya’ya bağlayan bir delil” olacağını öne sürerken, Rus hükümetini Rus işçi sınıfıyla bir tutmayı kabullenmiş oluyorlar — biz ise, bütün sosyalistler gibi, bu özdeşleştirmeyi reddediyoruz.
Onlara verdiğimiz yanıtta, Bogdan’ın, tıpkı BLGM ve bir bütün olarak Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi gibi, Rusya’nın Ukrayna’yı istilasına ve genel olarak Rus rejimine ilkeli biçimde karşı çıktığını açıkladık. Dolayısıyla gerçek olgular, Bogdan’ın savunulmasından ve düzmece “vatana ihanet” suçlamalarına karşı çıkmaktan yanadır. İkinci olarak, Bogdan’ı ancak onun savaş sorunundaki gerçek, enternasyonalist tutumuna açıkça işaret ederek koruyabileceğimizde ısrar ettik; çünkü Bogdan, Rusya ve Ukrayna’daki işçilerin birliği için mücadele ediyor. Bu olguları gizlemeye çalışarak, Bogdan’ı masumiyetini savunacak her türlü savdan yoksun bırakmış olurduk. Ama bu örgütlerin söz konusu açıklamamıza yanıtı sessizlik oldu. Yalnızca bir örgüt, tutumunu yeniden gözden geçirmeyi reddettiğini birkaç kısa cümleyle açıkladı.
Diğerleri ise Bogdan’ın serbest bırakılması mücadelesine destek vermeyi doğrudan reddettiler: Kimileri Putin rejimine ve onun Ukrayna’ya yönelik gerici istilasına fiilî desteklerini ilan ederek, kimileri de tam tersine NATO’nun ve Ukrayna hükümetinin yanında saf tutarak. Rusya Komünist İşçi Partisi’nin (RKRP) neo-Stalinist sosyal şovenistleri, önce Lenin Crew’un Rusya ile bağlara ilişkin “delil” sağlamama savını yinelediler, ardından sinik bir biçimde Rus istilasına desteklerini ilan ettiler.
... Hadi tutarlı olun! Yoldaşınız başından beri SMO’ya [Özel Askeri Operasyon] karşıydı, şimdi şikâyet etmeyin! Ne yazık ki, bunun bedelini tamamen ödemesi oldukça mantıklı! Artık kimin rejiminin daha gerici olduğunu bizzat öğrenme şansı var. Onu ancak korkunç, berbat Putin’in “gerici” birlikleri kurtarır. En hafif tabirle, biz Vladimir Vladimiroviç’in [Putin] hayranları değiliz ama yoldaşınızın tutumu açıkçası aptalca. Yirminci yüzyılın başlarındaki Bolşeviklerin taktiklerini körü körüne taklit etmeyin! Kendi kafanızla düşünün! Bolşevikler taktiklerini belirli koşullara bağlamışlardı ve o koşullar bugünkü koşullara kesinlikle uymuyor.
Sosyal şoven söyleme bundan daha iğrenç bir örnek düşünmek zordur. Bunu yalnızca, Rusya’daki ve dünyanın başka yerlerindeki işçilerin ve gençlerin, savaşa karşı çıkan sosyalistler kendi hükümetlerinin istila ettiği bir ülkede zulme uğradığında sosyal şovenistlerin nasıl davrandığını hatırlamaları için aktarıyoruz. Kuşkusuz, susmayı tercih eden başka birçok kişi de bu tutumu paylaşıyor ve savaş karşıtı bir Ukraynalı sosyalistin lehine kamuoyu önünde konuşarak Kremlin yanlısı güçlerle kurdukları ittifakın zedeleneceğinden korkuyor.
İkinci yanıt, yakın zamana kadar tanınmış Rusya Maoist Partisi’nin (RMP) bir parçası olan ve Bogdan’ı savunmayı reddeden Ural Maoist Birliği’nden (SMU) geldi. SMU’nun Bogdan Syrotiuk’u savunmayı reddedişi bütünüyle aktarılmayı hak ediyor. Şunları yazdılar:
Başka bir devletin işçi sınıfının işlerine karışmayı kabul edilemez buluyoruz. Ayrıca yoldaşınıza Rusya’dan gelecek her türlü yardımın zararlı olacağına inanıyoruz. Bu hikâye bir Ukrayna siyaseti meselesidir. Bunun haberleştirilmesi ve yoldaşınızın savunulması, Ukraynalı siyasetçiler ve Ukrayna medyası tarafından üstlenilmelidir. Ukrayna güvenlik servislerine yoldaşınızın Ruslarla bağlantısına dair delil sağlamayı kabul edilemez buluyoruz. Rus propagandasının Ukrayna’yı şeytanlaştırması, onu bir vahşet ve kötülük yoğunlaşması ilan etmesi için gerekçe yaratmayı ise daha da kabul edilemez buluyoruz. İnsanın isteyeceği en son şey Rus emperyalizmine yardım etmektir ve Ukraynalı komünistlerin bağımsızlıklarını savunmaları önemlidir. Yoldaşınızın hikâyesi hiç kuşkusuz tatsızdır ama bu, Ukrayna rejiminin halk düşmanı niteliğinin Ukraynalılar tarafından ve Ukraynalılar için teşhiri olmalıdır.
Bu yanıt, Komünist Manifesto’dan (1847) bu yana yazılı olan temel Marksist enternasyonalizm ilkesiyle —“Dünyanın bütün işçileri, birleşin!”— alay etmektedir. Maoistler enternasyonalizmin karşısına şu ilkeyi koyuyorlar: Dünyanın bütün işçileri, “başka bir devletin işçi sınıfının işlerine karışmayın.” Açıkça söylemek gerekirse bu, ultra-milliyetçi, anti-sosyalist bir tutumdur ve Maoistleri, işçi sınıfının çıkarlarının savunulmasıyla hiçbir ilgisi olmayan bir örgüt olarak teşhir etmektedir.
Dahası, Maoistler bu yanıtla kendilerini Ukrayna hükümetinin ve NATO’nun müttefikleri olarak teşhir ediyorlar. Ukrayna’daki savaş karşıtı Bogdan’a yardım etmek yerine onu yalnız bırakarak hem Ukrayna’da hem de Rusya’da ona verilecek desteğin önünü kesiyorlar. Bogdan’ın savunma kampanyasını desteklemeyi reddetmelerinin asıl nedeni, onun savunduğu uluslararası sosyalizm ilkelerine duydukları düşmanlıktır.
Rusya’da “sol” diye geçinen kesime hâlâ egemen olan Rus neo-Stalinistlerinin ve Maoistlerinin bu tepkisi, sosyalist hareketin en temel ilkelerinin çiğnenmesidir. Bir yüzyılı aşkın süredir sosyalist işçi hareketinin savaşa muhalefeti, büyük savunma kampanyalarıyla iç içe geçmiştir; ABD’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesine karşı çıktıkları için uzun yıllar hapis yatan iki ABD’li işçi Thomas Mooney ve Warren Billings’in serbest bırakılması kampanyası bunlardan biridir. Bu kampanyalar her zaman uluslararası bir nitelik taşımış ve şu temel demokratik ilkeye dayanmıştır: Birine yapılan saldırı hepimize yapılmıştır. Demokratik haklar, özellikle de savaş karşıtlarının hakları büsbütün ayaklar altına alınmışken emeğin savunulması söz konusu olamaz.
“Sol”, “sosyalist” ve “komünist” olma iddiasındaki bütün bu örgütler, Bogdan Syrotiuk’u savunan bir tutum almayı reddederek, işçi sınıfına, demokratik haklara ve savaşa karşı sosyalist mücadeleye şiddetle düşman olduklarını göstermiş oldular.
Onların bu tepkisi, Rusya’daki ve dünya çapındaki işçiler ve gençler için, Stalinizmin enkazından çıkmış olan bu güçlerin niteliği konusunda ibretlik bir ders olmalıdır.
BLGM, yoldaşımızı özgürleştirme mücadelesinde geri adım atmayacaktır. Rusya’da ve eski Sovyetler Birliği’nin diğer yerlerinde işçiler ve gençler arasında destek seferber ederek yoldaşımızı özgürleştirme çabalarımızı katlayacağız. Bogdan’ın savunulması, tabiatı gereği, savaşa ve demokratik haklara yönelik saldırıya karşı mücadeleyle bağlantılıdır. Bu açıdan, kampanyanın Rusya’da geliştirilmesi özel bir önem taşımaktadır.
Bogdan’ın kendisine koyduğu görevlere —yani sosyalizm mücadelesi için Rus ve Ukraynalı işçi sınıfının birleşmesini sağlamaya— bağlı bir şekilde, bu kampanyanın işçi sınıfının enternasyonalist, sosyalist bilincinin yükseltilmesine hizmet edeceğine inanıyoruz. Rusya’daki, Ukrayna’daki ve başka yerlerdeki işçi sınıfı, kendisini siyasi hedeflerinin peşinden gitme —bu örnekte Bogdan’ın demokratik haklarını savunma— yeteneğine sahip bir siyasi özne olarak kavramalıdır. İkinci olarak, Rus ve Ukraynalı işçilerin her iki ülkede de savaşa karşı sosyalist bir muhalefetin varlığını gördüklerinde, aralarındaki dayanışma ve dostluk bağlarının yenileneceğine inanıyoruz. Bu nedenle Ukrayna’daki ve Rusya’daki işçiler, cesur tutumu yüzünden Kiev rejiminin haksız zulmüne uğrayan, barış ve sosyalizm için mücadele eden Bogdan’ı bilmeli ve birlikte onun serbest bırakılmasını desteklemelidir.
İşçilere, gençlere ve kendisini sosyalist sayan, “sol hareket”i oluşturan Rus örgütlerinin bu davranışına haklı olarak öfkelenen herkese sesleniyoruz: Bir proletarya örgütünün böyle davranmaması gerektiğine inanıyorsanız; bu örgütün her zaman ve her konuda gerçekten sosyalist bir örgüt olduğunu göstermesi ve Marksist harekete 175 yılı aşkın, onun mirasçısı Troçkist harekete ise 100 yılı aşkın süredir yol gösteren ilkelerden ödün vermemesi gerektiğine inanıyorsanız; bu ilkeler uğruna mücadeleyi üstlenmeye hazırsanız; Bolşevik-Leninistlerin Genç Muhafızları’na katılın! Yoldaşımız Bogdan Syrotiuk’un Ukrayna’da başına gelenleri herkese duyurun! Bogdan’ın serbest bırakılması için başlatılan imza kampanyasına katılın! Sosyalizm perspektifi temelinde Rus ve Ukraynalı işçi sınıfının birliği için, Rusya ile Ukrayna arasında barış için mücadele edin!
Bogdan Syrotiuk’a özgürlük!