CIA Direktörü John Ratcliffe bu hafta Moskova’ya gizli bir seyahat gerçekleştirdi; bu, Ukrayna savaşının çıkmasından bu yana bir CIA direktörünün Rusya’ya yaptığı bilinen ilk ziyaret.

CNN perşembe günü, Ratcliffe’in Rusya’ya “NATO topraklarında bir saldırı düzenlememesi yönünde bir uyarı” ilettiğini bildirdi. Buradan çıkarılacak endişe verici sonuç şudur: Washington, NATO ile Rusya arasında açık bir savaş çıkmasının yakın bir tehlike olduğuna inanmaktadır.

Felaketle sonuçlanacak bir tırmanmanın koşulları, Rusya’nın derinliklerine yönelik bir dizi Ukrayna saldırısıyla yaratıldı. Bunun için finansman ve silah sağlayanlar ise ABD ve önde gelen Avrupalı NATO güçleridir. Savaşın en ağır hava akınlarından birinde Ukrayna, 15-16 Ağustos gecesi Moskova bölgesi üzerinde yaklaşık 600 insansız hava aracı uçurdu; o gece Rusya genelinde en az altı kişi öldü.

Geçen hafta Ukrayna’nın düzenlediği insansız hava aracı saldırılarında, Rusya’nın 800 kilometre içerisinde bulunan ve ülkenin benzin üretiminin yüzde 11 kadarını karşılayan Kstovo’daki Lukoil rafinerisi ile Tambov bölgesindeki bir Wildberries deposunu yandı; bu, Ukrayna’nın Rus savaş makinesini beslediğini söylediği lojistik merkezlerine yönelik saldırılarının bir parçasıydı. Financial Times’ın temmuzda bildirdiğine göre rafineri saldırıları, Amerikan ve Fransız hedefleme istihbaratıyla yönlendiriliyor.

Bu noktada Britanya, Fransa ve Almanya’nın başını çektiği Avrupalı NATO güçleri, Rusya’ya karşı askeri operasyonlara doğrudan dahil olduklarını gizlemeye bile çalışmıyorlar.

• Britanya Başbakanı Andy Burnham, 24 Ağustos’ta Kiev’de, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı halihazırda kullandığı uzun menzilli Storm Shadow füzesinin Britanya yapımı parçalarına ilişkin gizli teknik özellikleri, Ukrayna ile Fransa’nın orada üretim yapabilmesi için Ukrayna’ya verdi.
• Financial Times’ın pazartesi günkü haberine göre Burnham ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy aynı gün, Britanya’yı, Ukrayna’nın saldırıları yönlendiren yapay zekâsını eğiten muharebe verilerine erişim sağlayan ilk yabancı ülke haline getiren bir anlaşma imzaladı.
• Yine 24 Ağustos’ta Avrupa Komisyonu, Ukrayna’nın füze ve hava savunma sistemi alımlarına yönelik 6,1 milyar avroyu onayladı; bu, aralıkta üzerinde anlaşılan 90 milyar avroluk savaş kredisinin bir dilimi.
• Bu aktarımlar, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in Mayıs 2025’te, Ukrayna’ya verilen Alman silahlarındaki bütün menzil kısıtlamalarını kaldırma kararının ardından geliyor. Savaşın finansmanında ABD’nin hemen ardından gelen Almanya, 100 milyar avroya yakın yardım sağladı, Alman topraklarında 27.000’den fazla Ukraynalı askeri eğitti ve Alman haftalık dergisi Die Zeit’in bildirdiğine göre Kiev’e, Rus birliklerinin, depolarının ve hava alanlarının yerini belirleyen uydu görüntüleri ve dinleme kayıtları sağladı.
• Financial Times perşembe günü, İsveç’in, Hollanda’nın, İspanya’nın ve Polonya’nın Avrupa Komisyonu’ndan, Brüksel’deki Euroclear saklama kuruluşunda tutulan yaklaşık 200 milyar avroluk dondurulmuş Rus merkez bankası varlıklarının savaşı finanse etmek için kullanılması çalışmasını yeniden başlatmasını istediğini bildirdi.

Avrupalı güçler arasında bu adım konusunda kayda değer bölünmeler var. Belçika Başbakanı Bart De Wever, ocak ayında Dünya Ekonomik Forumu’nda diğer Avrupalı güçlere şöyle demişti: “Paraya öylece el koyamazsınız. Bu bir savaş nedenidir.” Bu açıklama, yalnızca söz konusu eylemin son derece provokatif niteliğine değil, küresel finans sistemi üzerindeki etkisine dair kaygıları da yansıtıyor.

Avrupa siyaset kurumu içindeki bu tür kaygılara yanıt olarak İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard perşembe günü, varlıklara el konulmasını “Ukrayna’nın kendisini ve bütün Avrupa’yı savunabilmesini güvence altına almanın yolu” olarak nitelendirdi. NATO güçlerinin Rusya’ya karşı giderek daha provokatif hale gelen tırmandırma adımlarının “savunma” niteliği taşıdığı iddiası saçmadır. Dört buçuk yıldır doğu Ukrayna’da bataklığa saplanmış olan Rusya, Almanya’yı, Fransa’yı ya da Britanya’yı bir yana bırakın, Doğu Avrupa’da baskın gelebilecek durumda değildir.

Almanya Şansölyesi Merz, Mayıs 2025’te başbakan olarak parlamentoya yaptığı ilk konuşmada “Avrupa’nın en güçlü konvansiyonel ordusunu” kurma sözü vermişti. Berlin ekonomik üretimin yüzde 1’ini aşan askeri harcamaları anayasal borç freninin dışına çıkardı.

Alman emperyalizmi yirminci yüzyılda iki kez —Birinci Dünya Savaşı’nda ve yeniden 1941’de— Rusya’nın ve Ukrayna’nın kaynaklarını ele geçirmek üzere doğuya doğru harekete geçti ve bu seferlerin her biri, dönemin dünya düzeninin parçalandığı bir anda geldi. Almanya 1918’de Ukrayna’yı işgal etti ve orayı bir tahıl ambarı ve genç Sovyet cumhuriyetine karşı bir üs olarak yönetti.

Almanya’nın, Fransa’nın ve Britanya’nın hükümetleri, ABD ile birlikte, yıllardır Rusya’yla bir çatışma çıkarmak ve durumu tırmandırmak için uğraşıyor. Ukrayna’nın seçilmiş devlet başkanını Washington’ın ve Berlin’in desteğiyle deviren Şubat 2014 Maydan darbesi, Ukrayna’yı Rusya’ya karşı düşmanca bir harekât üssü olarak entegre etme girişiminden başka bir şey olarak yorumlanamazdı. Rusya’nın Ukrayna’yı istilası, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, “Batılı ortaklarını” 2014’ten beri kışkırttıkları savaşa müzakere yoluyla çözümü dayatmayı amaçlayan çaresiz ve gerici bir kumarıydı.

Rus politikasını değerlendirirken şunun anlaşılması gerekiyor: Putin’in Bolşevik Devrimi’ne ve devrimin politikalarını meşrulaştırma eğilimi taşıyan her şeye duyduğu nefret, olayları yorumlayışında başlıca etkenlerden biridir. “Emperyalizm”, onun ne ideolojik ne de siyasi olarak kabul edebileceği bir kavramdır; çünkü Sovyet sonrası projenin bütününün meşruiyetini sarsar.

Lev Troçki, İkinci Dünya Savaşı’nın arifesinde, 1938’de, burjuvazinin “gözleri kapalı biçimde ekonomik ve askeri bir felakete doğru kaydığını” belirtmişti. Bugün de aynısı geçerlidir. İçeride büyüyen toplumsal, siyasi ve ekonomik krizlerle karşı karşıya olan Avrupa hükümetleri, savaşta çaresiz bir çıkış yolu görüyor. Daha önce savaşı engelleyen bütün ilişkiler ve mekanizmalar çözülüyor; çaresizlik ve pervasızlık artarken, herhangi bir olay çok az uyarıyla topyekûn bir savaşı, hatta nükleer bir çatışmayı tetikleyebilir.

Bunu, Avrupa ve uluslararası işçi sınıfının birleşik mücadelesinden başka hiçbir şey durduramaz.

Artık 27 yaşında olan hapisteki Ukraynalı Troçkist Bogdan Syrotiuk, iki yıldan fazla bir süre önce Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi’nin çevrimiçi 1 Mayıs toplantısına şu sözlerle seslenmişti:

Bu savaş ABD emperyalizmi, NATO ve Putin rejimi tarafından başlatıldı. Bu savaş Rusya, Ukrayna ve Amerika proletaryasının çıkarları için değil, bu ülkelerdeki sermayenin çıkarları için yürütülen emperyalist bir savaştır.

Bogdan şöyle devam etmişti:

Tüm Ukrayna halkının bu savaşı desteklediği doğru mu? Cevabım: Hayır! Tüm Ukraynalıların bu savaşı desteklediği iddiası yüzsüzce söylenmiş bir yalandır. Bu savaşın ana destekçisi, durumları dehşet verici olan proletarya ve Ukrayna halkı değildir. Bu savaşın ana destekçisi Ukraynalı burjuva milliyetçileri ve onların hizmet ettiği unsurlardır. …

İşçi sınıfı ve devrimci gençlik, yaklaşmakta olan emperyalist savaşı ancak enternasyonalizm temelinde birleşerek durdurabilir.

Bogdan 10 Ağustos’ta 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve tam da bu konuşma, onun “vatana ihanet” işlediğinin delili olarak gösterildi. Gerçekte Bogdan’ın dile getirdiği program, durmadan genişleyen savaşa verilebilecek tek ilerici yanıtı oluşturmaktadır. Tutuklanmasından günler önce kaleme aldığı ve hiçbir zaman sunma olanağı bulamadığı bir açıklamada, “bu savaşa son vermek için Ukraynalı ve Rus proletaryasının emperyalist ülkelerdeki proletaryayla birleşmesi” çağrısı yapmıştı.

Nisan 2024’te tutuklanmasından bu yana Bogdan dünyanın dört bir yanından bir destek seliyle karşılaştı. Özgürlüğü için başlatılan kampanyada 7.000’den fazla imza toplandı; karardan bu yana atılan imzalar 65’ten fazla ülkeden geldi; bunlar arasında Rusya’dan gelenler özellikle öne çıkıyor. Davasına ilişkin bir haber, Ukraynalı asker kaçaklarıyla ilgili bir Telegram kanalının 30.500 abonesiyle paylaşıldı; tüm bunlar, Ukraynalı gençlerin emperyalist güçler için top yemi olarak savaşa sürülmesine karşı büyüyen direnişin ortasında meydana geliyor. Ternopil’de ve Lutsk’ta kalabalıklar son günlerde, erkekleri sokaklardan kaçırıp otobüslerle cepheye gönderen askere alma ekipleriyle çatıştı ve her iki kentte de askere alma araçları tahrip edildi.

Ukrayna’da, Rusya’da, Avrupa’da ve dünyanın her yerinde savaşa karşı büyüyen muhalefet, bilinçli biçimde uluslararası sosyalizm programıyla donatılmalıdır. Dördüncü Enternasyonal’in Uluslararası Komitesi ve Sosyalist Eşitlik Partileri, her yerdeki işçileri ve gençleri, Bogdan’ın özgürlüğü için yürütülen kampanyayı genişletmeye çağırıyor; bu kampanya, işçi sınıfının emperyalist savaşa karşı kitlesel bir hareketinin zorunlu ve ayrılmaz bir bileşeni olarak geliştirilmelidir.

Lütfen wsws.org/freebogdan adresinden dilekçeyi imzalayın ve Bogdan’ın serbest bırakılmasını talep eden mektuplarınızı Pervomaysk Şehir Asliye Mahkemesi’ne (inbox@pm.mk.court.gov.ua) ve Mıkolayiv İstinaf Mahkemesi’ne (inbox@mka.court.gov.ua), freebogdan@wsws.org adresini de bilgiye ekleyerek gönderin.