Cumartesi günü, Macron hükümetine karşı 2023 emeklilik reformuna karşı verilen mücadeleden bu yana en büyük seferberlik yaşandı. Ortam, akaryakıt fiyatlarındaki artış, kemer sıkma ve Fransız ekonomisinin militarizasyonu nedeniyle patlamaya hazırdı. Bu ortamda liselerde blokaj yapan gençler ve 2018 sarı yelek hareketinden gelen işçiler taşrada kitlesel olarak harekete geçti.
Lise öğrencilerinin ekim ayındaki isyanı, Mayıs 1968 genel grevinin hayaletini yeniden canlandırdı. Hükümet bu hareketi vahşi bir polis baskısıyla ve binlerce lise öğrencisini gözaltına alarak ezmeye çalışıyor. Polis ve hükümet seferberliğin gücünü hafife almıştı. Bu yüzden eylemlerin atmosferi onlar için özellikle gergindi. Kolluk güçleri göstericiler karşısında defalarca yetersiz kaldılar.
Marsilya’da, 17 Ekim Cumartesi günü saat 14.00’te Vieux-Port’ta yapılması planlanan gösteri sonunda bir saat sonra Réformés’de gerçekleşti. Gösteri şenlikli bir havada geçti. Amacı lise hareketine destek vermek ve halkın hayat pahalılığına karşı öfkesini dile getirmekti.
Rue de la République caddesinin alt ucunda, Bandollu emekli ve sarı yelekli Pierre, La Provence gazetesine şunları söyledi: “Kendimizi ifade edebilmeyi umuyorduk ama gösteriyi elimizden almak için her şeyi yaptılar. Sabahtan beri beş kez gaz yedim, şimdi de polis Centaure zırhlı aracını çıkardı… Halka savaş açıyorlar.”
“Bu bir devrim, Bastille’i alıyoruz” sloganı atan göstericiler Marsilya belediye binasına girdiler. Ardından CRS çevik kuvvet polisi onları binadan çıkardı. Genç göstericilerle polis arasındaki şiddetli çatışmalar gün boyu sürdü.
Marsilya’nın Sosyalist Partili (PS) Belediye Başkanı Benoît Payan histerik bir tonla baskı çağrısında bulundu: “Göstericiler olay çıkaranlar değil. Olay çıkaranları ise açıkçası hapiste görmek istiyorum. Yargı önüne çıkarılmalarını istiyorum. Kaç kişinin gözaltına alındığını bilmek istiyorum, neler olup bittiğini bilmek istiyorum.”
Avignon’da sabah boyunca barışçıl bir seferberlik sürdü. Bu seferberliğe lise öğrencileri, üniversite öğrencileri, sendikalar ve emekliler arasındaki dayanışma damgasını vurdu. Öğleden sonra ise işler değişti. Saat 14.30 civarında, herkes dağılmış görünürken valilik binası önünde polisle göstericiler arasında ilk çatışmalar çıktı. Yaklaşık bir saat boyunca iki taraf göz yaşartıcı gaz, taş ve havai fişeklerle karşı karşıya gelirken polis göstericiler tarafından yuhalandı. Kalabalık sonunda dağıldı ve Papalık Sarayı’nın (Palais des Papes) önündeki meydanda gösteriye devam etti.
Gironde’da cumartesi sabahı ilk blokajlar yapıldı. Ardından Bordeaux’da gösteri saat 14.00’te Place de la Bourse meydanında başladı. Valiliğe göre 7.000, Genel Emek Konfederasyonu’na (CGT) göre 100.000 kişi burada toplandı. Saat 14.00’ten kısa süre sonra polis meydanı göz yaşartıcı gazla boşaltmaya çalıştı ama başaramadı. Aynı sırada göstericiler Bordeaux Ticaret ve Sanayi Odası’nın cephesine zarar verdiler.
Emniyet Müdürü Sophie Brocas’nın konutu yağmalandı. Bunun ardından elit polis birimi RAID devreye sokuldu.
Akşam saatlerinde çöp kutuları ve elektrikli bisikletler ateşe verildi, barikatlar kuruldu ve dükkânlar yağmalandı. Bordeaux Belediye Başkanı Thomas Cazenave bir açıklama yaptı: “Failler doğrudan Cumhuriyet’in kurumlarını ve Devlet’in otoritesini hedef aldı. Hasarı ve şiddeti kesinlikle kınıyorum.”
Limoges Belediye Binası ateşe verildi. 19. yüzyıldan kalma bina “büyük ölçüde yok oldu.” Bunun üzerine Limoges belediye başkanı şu açıklamayı yaptı: “Kentteki bütün kameraları yok etmediniz, altlarından geçtiniz. Her yerde suç duyurusunda bulunacağım ve internet hesaplarının arkasında saklananların peşine düşeceğim.”
17 Ekim Cumartesi günkü gösteriye on binlerce kişinin katılması bekleniyordu. Bu yüzden Toulouse Belediyesi (Haute-Garonne), yangınları önlemek amacıyla sakinlerden çöp kutularını dışarı çıkarmamalarını istedi. Saat 16.00’dan kısa süre önce 200 gösterici Pont des Catalans köprüsünü geçti ve Saint-Cyprien’de yürüyüşün önüne geçerek konumlandı. Bu göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı. CGT, polisin “sendikaların öncü kortejine saldırı” düzenlediğini söyleyerek tepki gösterdi.
Dükkânlar hedef alındı. Kent merkezinin başlıca alışveriş caddeleri olan rue d’Alsace-Lorraine ve rue Saint-Rome özellikle zarar gördü. CRS çevik kuvvet polisi, Capitole Meydanı’ndaki (Place du Capitole) belediye binasına yaklaşmaya çalışan göstericilerin önünü kesti.
Hükümet rakamlarına göre Lyon’da 20.000 kişinin gösteri yaptığı bildirildi. Burada birkaç bin kişi gösteri yaparken turizm ofisi ateşe verildi.
Daha fazlasını okuyun
- Eylem komiteleri kuralım! İşçileri savaşa karşı ve Fransa’daki gençlik hareketini savunmak için seferber edelim!
- Révolution Permanente, Fransa’daki lise protestoları ortasında işçi sınıfının bağımsız seferberliğini nasıl engelliyor
- Fransa’da gençlik protestoları büyürken hükümet lise derslerini iptal etti