Balkanske države podržavaju ratni pohod SAD-a na Bliskom istoku

Autor Stefan Steinberg
0 October yyyy

Tokom mjeseca septembra, grupa balkanskih država je proglasila svoju podršku za tekuću vojnu kampanju SAD-a na Bliskom istoku. Balkanske zemlje koje su članice NATO-a i EU, Hrvatska, Bugarska i Rumunija su se pridružili koaliciji koju predvode SAD. Druge zemlje Balkana koje nisu članice EU i NATO-a, a dale su podršku vojnoj kampanji zapada u Iraku i Siriji su Bosna i Hercegovina, Kosovo, Makedonija, Crna Gora i Srbija.

Za mnoge od ovih država praktična uloga u vojnoj kampanji će biti minimalna. Uprkos tome, sama odluka da se podrži vojna kampanja je značajna, ako ni zbog čega drugog onda zbog toga što pruža kredibilitet SAD-u i njihovim saveznicima, u vojnim operacijama u Iraku i Siriji koje su u potpunosti protivne međunarodnom pravu.

Jedna od prvih balkanskih država koja se pridružila koaliciji pod vođstvom SAD-a je Hrvatska, koja od raspada Jugoslavije nakon NATO-ovog rata 1995, održava bliske veze sa Vašingtonom. Potčinjenost Hrvatske u odnosu sa SAD-om se vidi i iz činjenice da su mediji informaciju o pristupanju “koaliciji protiv IS” umjesto od hrvatske vlade, dobili pravo od Stejt Departmenta.

Hrvatska igra naročito dvoličnu ulogu u skorijim događajima na Bliskom istoku. Pod okriljem CIA-e, Hrvatska je isporučila veliku količinu oružja koje se danas nalazi u rukama muslimanskih džihadista koji se bore u regionu. Hrvatska je 2013. svjesno korištena za isporučivanje oružja preko Jordana u Siriju, sa ciljem da bi se zaobišla EU zabrana isporuke oružja. Oružje je dostavljeno islamističkim formacijama u Siriji, uključujući ISIS i Ahrar Al-Sham, kao dio američke kampanje rušenja predsjednika Bašara Al-Asada.

Zatim, u skladu sa zaokretom u američkoj politici koja koristi borbu protiv ISIS-a kao sredstvo za obnovu kampanje protiv Asada, Hrvatska je odbacila svoju bivšu klijentelu i obećala da će da se pridruži “balkanskoj koaliciji protiv IS.” Koliko u avgustu, Pentagon je potvrdio da Hrvatska i Albanija šalju oružje i ostalu opremu iračkoj vojsci i borcima koji pripadaju iračkim Kurdima u borbi protiv ISIS-a.

Služeći se jezikom američkog predsjednika Obame u demonizaciji ISIS-a, hrvatski ministar odbrane Ante Kotromanović je dao izjavu povodom odluke njegove vlade: "Nitko još ne zna kakve će nam biti obaveze... ali ovo je prilika da se cijeli svijet ujedini protiv tog pogubnog zla.”

Srbija je takođe proglasila svoju spremnost da podrži američku politiku na Bliskom istoku. U pismu poslatom američkom predsjedniku Obami, premijer Srbije Aleksandar Vučić je napisao: “Vlada Srbije podržava borbu protiv Islamske države Iraka i Levanta, i spremna je da, skromnim sredstvima kojima raspolaže, tu borbu pomogne.”

Podrška Srbije data savezu protiv IS-a je značajan ustupak američkom imperijalizmu, kad se uzme u obzir da je ova zemlja najgore stradala u kampanji NATO bombardovanja 1999. U poslijednjih nekoliko mjeseci, Srbija se nalazi pod teškim pritiskom od strane SAD-a i EU zato što nije sprovela ekonomske sankcije protiv Rusije. Srbija ima dugogodišnje veze sa Rusijom i predstavlja ključnu kariku u predloženom gasovodu Južni tok, koji bi omogućio isporučivanje gasa Evropi, zaobilazeći Ukrajinu.

Sredinom ovog mjeseca, ruski predsjednik Vladimir Putin namjerava da posjeti Beograd, kao počasni gost srpske proslave povodom 70 godina oslobođenja Beograda od nacističke njemačke okupacije. Vučićeva podrška vojnoj kampanji SAD-a na Bliskom istoku je dio balansiranja vlade u Beogradu, koja želi da zadrži i odnose sa Zapadom i veze sa Moskvom.

Izložene pritisku od strane SAD-a i EU, balkanske države se sve više pretvaraju u agresivni kamp protiv Rusije.

Još jedan faktor u odluci Srbije i drugih zemalja Balkana u pridruživanju “koaliciji protiv IS” je da kroz podršku za najnovije izdanje zapadnog “rata protiv terora” opravdaju razbuktavanje anti-islamskih osjećanja i uvođenje represivnih zakona. Američke snage bezbjednosti su izdale upozorenje u vezi rasta islamskog ekstremizma i “pretnje odsjecanja glava” u Evropi, čime su dali zeleno svjetlo represivnim mjerama u balkanskim državama.

Vučićeva objava podrške koaliciji koju predvodi Amerika je ponovljena i od srpskog ministra inostranih poslova Ivice Dačića, koji je izjavio da Srbija podržava “globalnu alijansu u borbi protiv terorizma.” Dačić je dao izjavu za beogradske dnevne novine Blic da je alijansa važna za Balkan, “jer ima mnogo džihadista iz našeg regiona”.

Dačić je bazirao svoje primedbe na podacima objavljenim od CIA-e i zapadnih vlada, koje navode da na stotine onih koji ratuju za džihadske snage u Siriji dolaze sa Balkana, gdje u zemljama kao što su Bosna, Kosovo i Albanija živi značajna muslimanska populacija. U Albaniji su, na primjer, oko 60 procenata stanovništva sunitski muslimani. U Bosni je procenat muslimana oko 40 posto.

U svim ovim zemljama medijski izvještaji preuveličavaju van proporcija nekoliko stotina muslimanskih građana koji putuju u zemlje Bliskog istoka, koristeći ih da kreiraju klimu zastrašivanja protiv muslimanske zajednice. Namjera ove klime straha u zemljama sa manjinskom muslimanskom populacijom je da se skrene pažnja sa rastuće društvene i ekonomske krize i da se izgradi bezbjednosni aparat uperen protiv cijele radničke klase.

Srbija je najavila planove revizije krivičnog zakonika, sa namjerom da učešće u ratu ili pripadnost naoružanim grupama u drugoj zemlji kazni zatvorom do 10 godina. Slični zakoni su usvojeni u Bosni i Hercegovini i Makedoniji, a u pripremi su u Albaniji, na Kosovu i u Crnoj Gori.

Nakon izvještaja bosanske službe bezbjednosti da je preko granice otišlo 340 Bosanaca sa namjerom da se pridruže IS ili drugim radikalnim grupama, došlo je do policijskog hapšenja 16 ljudi početkom septembra, navodno povratnika sa Bliskog istoka.

Skupštinski odbor za bezbjednost u Crnoj Gori je 30. septembra dao naređenje domaćim obavještajnim službama da stalno prate oko 300 lokalnih islamista. Skupštini je takođe podnijet nacrt zakona o kažnjavanju svakoga ko se pridruži oružanoj grupi u inostranstvu.

Represivne mjere protiv muslimanske zajednice su posebno izražene na Kosovu. Policija je već u avgustu i septembu izvršila javno objavljene racije protiv navodnih islamista, hapseći na desetine ljudi. U drugom valu racija, policija je uhapsila 15 osumnjičenih islamista zbog sumnje terorizma, opasnosti po ustavni poredak i izazivanja vjerske mržnje. Među uhapšenima se nalazi vođa islamističke stranke Lisba i 12 imama sa džamija na Kosovu.

Američka vlada je izričito pozdravila akcije kosovskih bezbijednosnih snaga. Na kraju je žalbeni sud naredio oslobađanje 11 od 15 zatočenika ovog mjeseca, zbog nedostatka dokaza.

Evropska komisija je početkom ove sedmice podnijela izvještaj u kojem je izneseno niz kritika prema državama zapadnog Balkana, i stavljeno je do znanja da nemaju izgleda za članstvo u EU u skorije vrijeme. Među kritikama od strane komisije se ubraja nespremnost vlada da primjene diktate MMF-a i EU u vezi ekonomskih reformi i mjera protiv korupcije. Ni pomena u vezi represivnih državnih mjera uvedenih protiv muslimanske zajednice.

To je zato što je EU u procesu sprovođenja sličnih mjera po cijelom evropskom kontinentu. EU trenutno razmatra dalekosežne predloge za izmjenu Šengenske kontrole granica kako bi se omogućila “sistematska kontrola na spoljnim granicama lica koja imaju pravo slobodnog kretanja da bi se osiguralo da ne predstavljaju opasnost po unutrašnju bezbijednost.”

Ministri unutrašnjih poslova EU takođe razmatraju širok spektar bezbjednosnih mjera, uključujući pojačan nadzor interneta i oživljavanje predloga za stvaranje baze podataka avionskih putnika širom Evrope.

11. oktobar 2014.