HABAŞ İşçileri Taban Komitesi Girişimi’nin bildirisi:
HABAŞ işçileri, aileleri ve Aliağa’nın fabrika, liman, rafineri ve tersanelerindeki sınıf kardeşlerimiz!
9 Kasım’da HABAŞ Demir Çelik fabrikasının çelikhanesindeki patlamada 19 arkadaşımızı kaybettik, onlarca arkadaşımız yaralandı. Bu bir kaza değil, bir toplumsal cinayettir. Tavan vincinin ark ocağına düşmesi; kâr uğruna ertelenen bakımın, geçici yamalarla döndürülen ekipmanın ve yıllardır göz göre göre büyüyen tehlikenin sonucudur.
Şirket tehlikeyi biliyordu. Kendi raporuna göre kayıp günlü kazalar bir yılda 147’den 229’a, taşeronda 38’den 83’e çıkmıştı. 21 Ekim’de Hakan Doğan, 5 Kasım’da Eyüp Eğinli arkadaşımız öldü. Basına yansıyan verilere göre son on yılda HABAŞ’ta en az 30 işçi can verdi. Şirket ise, kendi verilerine göre, 2025’te 145 milyar lira satış yaptı, bunun yalnızca yüzde 2’si işçilere giderken devletten ayrıca 18,2 milyar liralık teşvik aldı. HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın serveti 1 milyar doları buluyor. Bu servet, işçilerin emeği ve canıyla yaratılmıştır.
Katliamdan dört gün sonra yönetimin ilk işi, sesimiz dışarı çıkmasın diye telefonlarımıza el koymaya kalkışmak oldu. İşçilerin aktardığına göre bazı bölümlerde üretim sürüyor. Yine işçilerden gelen bilgilere göre enkazın kaldırılıp çelikhanenin 15 gün içinde yeniden çalıştırılacağı konuşuluyor; TMMOB’un incelemesine izin verilmiyor. İçeride ne olduğunu öğrenmemiz engelleniyor. İnceleme bitmeden enkazın kaldırılması, delillerin yok olması anlamına gelir.
13 Kasım Cuma sabahı buna karşı fabrikaya girmedik. Şirket ve Türk Metal Sendikası ile bağlantılı olduğu düşünülen kişiler Ege İşçi Birliği’nin sözcüsüne saldırmaya kalktı; işçiler tarafından uzaklaştırıldıktan sonra fabrikanın güvenliğine kaçarak kurtuldular.
Bağımsız soruşturma ve ücretli izin talebiyle yolun kapatılmasına karşı jandarma TOMA’larla geldi, kalkanlarla üzerimize yürüdü, darp ederek yirmiye yakın arkadaşımızı gözaltına aldı.
Katliamdan sonra büyük toplumsal öfke nedeniyle gözaltına alınan fabrika sahibi, tutuklanmadı ve “ev hapsi” ile ödüllendirildi; işçiler ise ölüme gönderilen arkadaşlarının hesabını sordukları için coplanıyorlar. Yayın yasağı getiren yargı, hastane ve fabrika önüne yığılan polis ve jandarma, Meclis araştırma önergesini reddeden AKP ve MHP, “İşletmede daha önce ciddi bir sıkıntı belirlenmemişti” diyen Çalışma Bakanı ve üç haftada üç ölümlü iş cinayetine rağmen üretimin durdurulması çağrısı bile yapmayan Türk Metal Sendikası... Karşımızda yalnızca HABAŞ oligarkları değil, tek bir egemen sınıf ittifakı var. Bu kapitalist düzen işçilerin canını ve refahını değil, egemen sınıfın kârını, servetini ve iktidarını koruyor. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işçileri değil, şirketleri koruyor.
Kardeşler; bu düzenden ve savunucularından rica ederek, onların bir şeyleri değiştirmesini bekleyerek hiçbir sorunumuzu çözemeyiz. 2014 Soma madenci katliamından sonra yetkililerin verdikleri sözler, her yıl yaklaşık 2000 kardeşimizin iş cinayetlerine kurban gitmesiyle, bizim kanımız ve canımızla yalanlanıyor. Jandarmanın gözaltına aldığı işçiler “insanca yaşamak istiyoruz” diye bağırıyordu. Bunu ancak kendi gücümüzle, kitlesel ve fiili mücadeleyle sağlayabiliriz.
Ne yapmalı?
Kardeşler, üretim ve tedarik zincirlerindeki konumumuzdan kaynaklanan büyük toplumsal gücümüzü kullanmalıyız. Bu gücü birleşerek örgütlemeliyiz. Kadrolu ve taşeron, her bölümden ve vardiyadan güvendiğimiz arkadaşları seçerek HABAŞ İşçileri Taban Komitesi’ni kuralım. Komite karşımızda olduğunu bildiğimiz sendika bürokrasisinden bağımsız olmalı, kararlar kitlesel işçi toplantılarında alınmalıdır.
Komite işçi heyetleri oluşturarak TÜPRAŞ’tan İzmir Demir Çelik’e, gemi söküm tesislerinden limanlara ve direnişteki Smart Güneş’e kadar Aliağa’daki bütün işyerlerini, Soma ve çevresindeki madenleri dolaşmalı, taleplerimizi anlatmalı ve sınıf kardeşlerimizden eylemli destek istemelidir. Her yıl 2000 işçinin öldüğü bu ülkede her işyeri potansiyel bir ölüm yuvasıdır; iktidar sahipleri, şirketler ve onların sendikal yardımcıları buna karşı hiçbir şey yapmayacaklarını kanıtladılar. Ama bu durumu değiştirmenin mümkün olduğunu biliyoruz. Bunun için bizim bağımsız bir sınıf olarak müdahalemiz gerekiyor. Bunun için her yerde taban komiteleri inşa etmeliyiz. Ailelerimiz, Aliağa halkı ve ülkenin dört bir yanında bizim için yürüyen işçiler, öğrenciler ve aydınlar yanımızdadır; onları da komitelerin çevresinde örgütlenmeye çağıralım.
Mücadelemiz uluslararasıdır. İran’ın Ahvaz kentindeki çelik işçileri bize “Acınız acımızdır” diye seslendi. HABAŞ’ta ne olduğunu duyan ve bilen dünyanın dört bir yanındaki işçilerin dayanışma duygularının bizimle olduğunu bilelim. Bu işçilerle çıkarlarımızın ve sorunlarımızın bir olduğunu, çözümün de uluslararası ölçekte birleşmekten geçtiğini bilelim. Komitemizi bu nedenle Taban Komitelerinin Uluslararası İşçi İttifakı (TK-Uİİ) ile bağlantılı olarak kuralım. Aşağıdaki acil talepler için mücadele edelim:
Taleplerimiz
1. Her yıl yaklaşık 2 bin işçinin ölümüne göz yuman kurumlara güvenmiyoruz. 19 arkadaşımızın hesabını sormak ve yeni ölümleri önlemek için, seçtiğimiz işçilerin güvendiğimiz mühendis, hekim ve hukukçularla yürüteceği bağımsız bir soruşturma istiyoruz. Bu inceleme bitmeden enkaz kaldırılamaz; risk değerlendirmeleri, bakım kayıtları ve denetim raporları açılmalıdır.
2. Bağımsız komite onaylayana kadar HABAŞ’ta üretim tamamen durdurulmalı, kadrolu-taşeron ayrımı yapılmadan tüm işçiler ücretli izinde sayılmalıdır. Telefon yasağı derhal kaldırılmalıdır. Ciddi ve yakın tehlike ortadan kalkmadan, 6331 sayılı Kanun’un 13. maddesine dayanarak çalışmaktan kaçınma hakkımızı kullanmalıyız. Gözaltına alınan arkadaşlarımız derhal serbest bırakılmalı, meşru haklarını talep eden işçilere karşı kolluk güçlerinin hukuksuz müdahaleleri son bulmalıdır.
3. Cuma günü şirket ve Türk Metal ile bağlantılı olduğu düşünülen kişilerin yaptığı saldırı girişimi bir uyarıdır. Kendi güvenliğimizi kendimiz sağlamalıyız: Hiçbir arkadaşımızı yalnız bırakmamalı, toplu hareket etmeli, her saldırı girişimini belgeleyip teşhir etmeliyiz.
4. Maaşını patrondan alan iş güvenliği uzmanının, üretimi durduramayacağını hepimiz biliyoruz. Şirket yanlısı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu değiştirilmeli, her işyerinde seçilmiş iş güvenliği komitelerinin denetimi kurulmalıdır. Bu denetim, tehlike gördüğü anda Kanun’un 13. maddesindeki çalışmaktan kaçınma hakkını uygulayabilmelidir. Hedefimiz, dünyada her yıl 330 bin işçi kardeşimizin önlenebilir “kazalar”da can vermesine son vermektir.
5. Demir-çelik gibi kilit sanayiler bir avuç oligarkın kâr kaynağı olmaktan çıkarılmalı, işçilerin demokratik denetimi altında kamulaştırılmalıdır. İşçilerin güvenliği ancak böyle sağlanabilir.
6. HABAŞ’ın Gazze’deki Filistinli kardeşlerimize soykırım yapan İsrail’e -resmi ticarette Filistin üzerinden- çelik sağladığına dair basında yer alan haberler bağımsız komite tarafından soruşturulmalıdır. Bu iddialar, bizi ve Filistin halkını ölüme gönderenlerin çıkar birliğine işaret etmektedir. 30 Ekim’de “Liman işçileri savaş için çalışmaz” diyerek dünya genelinde 100’den fazla limanda iş bırakan liman işçileriyle dayanışmamızı ilan ediyoruz. Dünya genelinde kavgamız ortaktır: soykırımlarda, savaşlarda ve işyerlerinde emperyalist ve kapitalist oligarkların kârları ve jeopolitik çıkarları için ölmek istemiyoruz. Savaşın ve şirketlerin zenginleştirilmesinin bedelinin artan fiyatlar, vergiler ve sosyal kesintilerle bize ödetilmesine dur diyelim. Avrupa’da ve daha birçok yerde ayağa kalkmaya başlayan öğrenci ve işçi kardeşlerimizle mücadelemizi birleştirelim.
7. Türkiye’de milyonlarca işçi ve ailesi, açlık sınırının altındaki asgari ücretle geçinmeye çalışıyor. İşçi ölümleri gibi bu sefalet de kaçınılmaz değildir. Türk-İş’in ekim itibarıyla bile dört kişilik bir aile için yoksulluk sınırının 120 bin lirayı geçtiğini itiraf ettiği koşullarda bu taban ücretin altındaki sefalet ücretlerini reddedelim. Eşel mobil ücret sistemiyle gerçek enflasyonun her ay telafi edilmesini, ücret kaybı olmaksızın çalışma saatlerinin kısaltılmasını, herkes için güvenceli ve düzgün istihdamı, sağlık, eğitim ve konut dahil toplumsal ihtiyaçlara büyük bir kamu yatırımı yapılmasını talep edelim. Bu taleplerin ancak bir sınıf olarak taban komiteleri aracılığıyla işyerleri, sektörler ve sınırlar ötesinde birleşmemiz ve iktidarı almamızla hayata geçirilebileceğini bilerek mücadele edelim.
Kardeşler; bu bildiriyi arkadaşlarınızla paylaşın, kendi aranızda tartışın ve komiteyi inşa edin! Geleceğinizi kendi ellerinize alın! Buradan WhatsApp duyuru grubumuza katılın!
HABAŞ İşçileri Taban Komitesi Girişimi